Trajan

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Trajan
Traianus (Museo del Prado) 01.jpg
Car Rimskog carstva
Vladavina 27. januar 98. - 8. august 117.
Prethodnik Nerva
Nasljednik Hadrijan
Supružnik Pompeja Plotina
Otac Marko Ulpije Trajan
Majka Marcija Trajan
Rođenje 18. septembar 53.
Italika, Hispanija, Rimsko carstvo
Smrt 8. august 117.
Selinus, Kilikija, Rimsko carstvo
Mjesto sahrane Trajanov stub, Rim

Trajan (Marko Ulpije Nerva Trajan August; 18. septembar 53. - 8. august 117.) je bio rimski car od 98. do 117. godine. Zvanično proglašen od strane Senata kao Optimus princeps (najbolji vladar), Trajan je upamćen kao uspješan vojnik-car koji je izvršio najveću vojnu ekspanziju u Rimskoj historiji; tokom njegove vladavine Rimsko carstvo je doseglo svoj teritorijalni vrhunac. Poznat po svojoj filantropskoj vladavini, nadgledao je opsežne programe izgradnje javnih zgrada i implementaciju politike socijalne zaštite, koja mu je donijela trajan ugled kao drugog od pet dobrih careva koji su vladali u eri mira i prosperiteta.

Rođen je u gradu Italika u provinciji Hispanija Baetika u patricijskoj porodici iberijskog porijekla. Kao mladić napredovao je kroz razne rankove rimske vojske, služeći u nekim od najnemirnijih dijelova carstva. Postao je poznat tokom vladavine cara Domicijana. Služeći kao komandant legije u Hispaniji 89. godine, Trajan je podržao Domicijana tokom pobune na Rajni koju je predvodio Antonije Saturnin. U septembru 96. godine, Domicijana je naslijedio Nerva koji je bio omražen među vojskom. Nakon pobune od strane članova pretorijanske garde, Nerva je bio primoran da usvoji sve popularnijeg Trajana za svog nasljednika. Kada je Nerva umro 27. januara 98. godine, naslijedio ga je Trajan bez ijednog incidenta.

Kao civilni administrator, Trajan je bio najpoznatiji po svom programu izgradnje javnih zgrada koje su preoblikovale Rim, ostavivši brojne trajne znamenitosti kao što su Trajanov forum, Trajanova tržnica i Trajanov stub. U vanjskoj politici, Trajan je anektirao Nabatejsko kraljevstvo, stvarajući provinciju Arabiju. Osvajanjem Dakije obogatio je carstvo u velikoj mjeri, jer je nova pokrajina posjedovala mnoge dragocjene rudnike zlata. Nastavljajući širenje Rimskog carstva prema istoku, započeo je rat protiv Partskog carstva u kojem je osvojio glavni grad Ktesifon i anektirao Ermeniju i Mezopotamiju. Krajem 117. godine, dok je plovio natrag u Rim, Trajan se razbolio i umro od moždanog udara u gradu Selinusu. Pošto je bio obožavan od strane Senata, njegov pepeo je pokopan pod Trajan stub. Naslijedio ga je usvojeni sin Hadrijan.


Nervo-Antoninsko porodično stablo[uredi izvor]

  • (1) = 1. supruga
  • (2) = 2. supruga (neprikazana)
  • (3) = 3. supruga
  • SMALL CAPS = posthumno deificiran/a (Augusti, Augustae, ili drugo)
  • isprekidane linije označavaju usvojenje ili (kao u slučaju Hadrijana i Antinoja) navodne ljubavnike
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Marcia
 
TRAJANUS PATER
 
NERVA (vl. 96-98)
 
Ulpia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
MARCIANA
 
TRAJAN, usvojeni sin (vl. 98-117)
 
PLOTINA
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Aelius Afer
 
Paulina Major
 
 
 
 
 
 
Libo Rupilius Frugi (3)
 
 
MATIDIA
 
 
 
 
L. Vibius Sabinus (1)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rupilia Annia
 
M. Annius Verus
 
Rupilia Faustina
 
SABINA
 
HADRIAN, usvojeni sin (vl. 117-138)
 
ANTINOUS
 
Paulina Minor
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Domitia Lucilla
 
M. Annius Verus
 
M. Annius Libo
 
FAUSTINA
 
ANTONINUS PIUS, usvojeni sin (vl. 138-161)
 
Aelius, usvojeni sin
 
Julia Paulina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cornificia
 
MARCUS AURELIUS, usvojeni sin (vl. 161-180)
 
FAUSTINA Iunior
 
Aurelia Fadilla
 
dva mlada djeteta
 
 
 
 
 
 
 
Salinator
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
VERUS, usvojeni sin (vl. 161-169)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Fadilla
 
Cornificia
 
COMMODUS (vl. 177-192)
 
devetoro ostale djece
 
Lucilla