Vještačka inteligencija

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.

Vještačka inteligencija (eng. artificial intelligence) se definiše na različite načine. U literaturi su najčešće slijedeće tri definicije:

  1. Vještačka inteligencija je naučna oblast u kojoj se izučavaju hardversko softverska rješenja koja treba da omoguće sposobnosti i ponašanja slična ljudskom (percepcija, reagovanje, ponašanje, rezonovanje, zaključivanje i činjenje).
  2. Vještačka inteligecija je naučna oblast u kojoj se izučavaju izračunavanja da bi se izračunavanjem omogućila percepcija, rezonovanje i činjenje.
  3. Vještačka inteligencija je naučna oblast u kojoj se istražuje kako da se naprave računari koji bi uspješno radili stvari koje u ovom momentu bolje rade ljudi.

Termin vještačka inteligencija - VI (artificial inteligence - AI) potiče od Johna McCartyja i označava pojavu inteligencije koja je ostvarena na vještački način, tj. putem programiranja računara. Međutim, mnogi autori i stručnjaci iz ove oblasti se ne slažu s tim da termin vještačka inteligencija u potpunosti i najbolje opisuje ovu oblast nauke jer mnoge oblasti informatike u osnovi imaju inteligentno ponašanje, ali ne spadaju u oblast vještačke inteligencije tj. ne pripadaju toj oblasti u užem smislu.

Glavni pravci u razvoju vještačke inteligencije[uredi | uredi izvor]

  • proučavanje prirodne inteligencije (spoznavanje funkcija mozga, modeliranje rada mozga, simuliranje čovjekovog ponašanja, reagovanja i rezonovanja)
  • postizanje inteligentnog ponašanja primjenom drugačijih pristupa, kakvi se ne mogu sresti u prirodnim sredinama.

Klasifikacija vještačke inteligencije prema vrsti rješavanja problema[uredi | uredi izvor]

1. sistemi za rješavanje čovjekovih uobičajenih zadataka:

  • prepoznavanje slika i govora,
  • razumijevanje, generisanje i prevođenje prirodnih jezika,
  • snalaženje u svakodnevnim situacijama,
  • primjena u robotici.

2. sistemi za rješavanje formalnih zadataka:

  • logičke igre,
  • matematička logika, geometrija, integralni račun,
  • osobine programa.

3. sistemi za rješavanje ekspertnih zadataka:

  • konstruisanje, nalaženje grešaka, planiranje proizvodnje,
  • naučne analize i dijagnostika (biologija, medicina, hemija, pravo),
  • finansijska analiza,
  • programi za razvoj ovakvih sistema.

Klasifikacija sistema vještačke inteligencije (Rauch-Hindin, 1986)[uredi | uredi izvor]

  • ekspertni sistemi,
  • prirodni jezici,
  • robotika (prepoznavanje likova, govora i dodira, ...).

Kratak pregled razvoja vještačke inteligencije[uredi | uredi izvor]

  • 1943 McCulloch & Pitts: Model mozga zasnovan na Bulovim funkcijama
  • 1950 Turingov rad "Computing Machinery and Intelligence"
  • 1950s Rani VI programi, npr. Samuelov checkers program
  • Newell & Simon: Logic Theorist, Gelernter’s Geometry Engine
  • 1956 Dartmouth konferencija: usvojen naziv oblasti "Artificial Intelligence" (predloženi alternativni nazivi: Kompleksno procesiranje informacija, Mašinska inteligencija, Heurističko programiranje, Kognologija)
  • 1966–74 Istraživanje neuronskih mreža gotovo prestaje
  • 1980–88 Procvat industrije ekspertnih sistema
  • 1988–93 Opadanje indusrije ekspertnih sistema: "VI zima"
  • 1985–95 Povratak na tehnologiju neuralnih mreža
  • 1988– Povratak na vjerovatnosne metode i metode proistekle iz teorije odlučivanja
  • Nagli razvoj tehnološke osnove klasične VI,
  • "Nova VI": Vještački život (Artificial Life), Genetski algoritmi, Meki račun (Soft Computing)

Kategorije i podvrste VI[uredi | uredi izvor]

  • AI i proizvodnja (AI and Manufacturing)
  • AI i medicina (AI and Medicine)
  • AI i opće rezonovanje (AI and Legal Reasoning)
  • Vještački život (Artificial Life)
  • Automatsko zaključivanje / dokazivanje teorema (Automated Deduction/Theorem Proving)
  • Zaključivane na osnovu slučaja (Case-Based Reasoning/Analogical Reasoning)
  • Kognitivno modelovanje (Cognitive Modelling)
  • Kognitivne nauke (Cognitive Science)
  • Biološki pristup u AI (Computational Biology)
  • Konekcionizam i neuronske mreže (Connectionism/Neural Networks)
  • Teorija odlučivanja (Decision Theory and AI)
  • Distribuirana AI (Distributed AI)
  • Emocije (Emotion)
  • Fazi logika (Fuzzy Logic)
  • Genetski algoritmi (Genetic Algorithms)
  • Inteligentni tutorski sitemi, AI i edukacija (Intelligent Tutoring, AI & Education)
  • Predstavljanje znanja (Knowledge Representation)
  • Logičko programiranje i logički bazirana AI (Logic Programming and Logic-based AI)
  • Mašinsko otkriće (Machine Discovery)
  • Mašinsko učenje (Machine Learning)
  • Mašinska vizija (Machine Vision)
  • Obrada prirodnog jezika, govor (Natural Language Processing)
  • Nemonotono rezonovanje (Nonmonotonic Reasoning)
  • Filozofija vještačke inteligencije (Philosophy of AI)
  • Planiranje (Planning)
  • Ekspertni sistemi - Production Systems/Expert Systems:
  • Rezonovanje bazirano na modelima (Model Based Reasoning)
  • Zaključivanje pod uslovima dvojbe (Reasoning Under Uncertainty (Probabilistic Reasoning, Approximate Reasoning, etc.)):
  • Robotika (Robotics)
  • Pretraživanje (Search)
  • Softverski Agenti (Software Agents)
  • Vremenski određeno rezonovanje (Temporal Reasoning:)
  • Virtualna realnost (Virtual Reality)

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: