100 godina AFI-ja... 100 zvijezda

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
100 godina AFI-ja...
1998.100 filmova
1999.100 zvijezda
2000.100 smjehova
2001.100 uzbuđenja
2002.100 strasti
2003.100 heroja i negativaca
2004.100 pjesama
2005.100 filmskih citata
2005.25 filmskih muzika
2006.100 inspiracija
2006.25 mjuzikla
2007.100 filmova (ažurirano)
2008.AFI-jevih 10 top 10

100 godina AFI-ja... 100 zvijezda jest spisak 50 najvećih američkih filmskih legendi, na kojoj je 25 glumaca i 25 glumica. Objavio ga je Američki filmski institut 15. juna 1999. u specijalnom CBS-ovom programu koji je vodila Shirley Temple, s 50 aktivnih glumaca koji su sudjelovali u predstavljanju spiska.[1]

Američki filmski institut definirao je kao "američku filmsku legendu" jednog glumca ili tim koji je snimao filmove tokom Zlatnog doba Hollywooda sa znatnom prisutnošću na ekranu u američkim igranim filmovima (najmanje 40-minutnim ili dužim) koji je na ekranu debitirao 1950. ili prije, odnosno koji je debitirao nakon 1950, ali koji je do smrti ostvario zaokruženo, kompletirano djelo.

Na vrhu su Humphrey Bogart i Katharine Hepburn, koji su zajedno nastupili u klasičnom filmu Afrička kraljica, za koji je Bogart nagrađen svojim jedinim Oscarom.

Spisak[uredi | uredi izvor]

Br. Glumci Glumice
1. Humphrey Bogart
(1899–1957)
Humphrey Bogart 1940.jpg Katharine Hepburn
(1907–2003)
Katharine Hepburn promo pic.jpg
2. Cary Grant
(1904–1986)
Grant, Cary (Suspicion) 01 Crisco edit.jpg Bette Davis
(1908–1989)
Bette Davis - portrait.jpg
3. James Stewart
(1908–1997)
Annex - Stewart, James (Call Northside 777) 01.jpg Audrey Hepburn
(1929–1993)
Audrey Hepburn 1959.jpg
4. Marlon Brando
(1924–2004)
Marlon Brando in The Men.jpg Ingrid Bergman
(1915–1982)
Ingrid Bergman, Gaslight 1944.jpg
5. Fred Astaire
(1899–1987)
Astaire, Fred - Never Get Rich.jpg Greta Garbo
(1905–1990)
Greta Garbo - 1939.jpg
6. Henry Fonda
(1905–1982)
Henry Fonda, 1940.jpg Marilyn Monroe
(1926–1962)
Monroe 1953 publicity.jpg
7. Clark Gable
(1901–1960)
Clark Gable - publicity.JPG Elizabeth Taylor
(1932–2011)
Studio publicity Elizabeth Taylor.jpg
8. James Cagney
(1899–1986)
James cagney promo photo.jpg Judy Garland
(1922–1969)
Judy Garland The Harvey Girls MGM Publicity still.jpeg
9. Spencer Tracy
(1900–1967)
Spencer tracy state of the union.jpg Marlene Dietrich
(1901–1992)
Marlene Dietrich in No Highway (1951) (Cropped).png
10. Charlie Chaplin
(1889–1977)
Charlie Chaplin portrait.jpg Joan Crawford
(1904–1977)
Joan Crawford - 1936 - Hurrell.JPG
11. Gary Cooper
(1901–1961)
Gary Cooper (1952).jpg Barbara Stanwyck
(1907–1990)
Barbara Stanwyck - early still.JPG
12. Gregory Peck
(1916–2003)
Gregory Peck 1948.jpg Claudette Colbert
(1903–1996)
Claudette colbert.jpg
13. John Wayne
(1907–1979)
John Wayne 1940.jpg Grace Kelly
(1929–1982)
Grace Kelly MGM photo.jpg
14. Laurence Olivier
(1907–1989)
Laurence Olivier - Rebecca.jpg Ginger Rogers
(1911–1995)
Ginger Rogers - Tender Comrade.jpg
15. Gene Kelly
(1912–1996)
Gene kelly.jpg Mae West
(1893–1980)
Mae West LAT.jpg
16. Orson Welles
(1915–1985)
Orson Welles 1937.jpg Vivien Leigh
(1913–1967)
Vivien Leigh Scarlet.jpg
17. Kirk Douglas
(1916–2020)
Kirk douglas photo signed.JPG Lillian Gish
(1893–1993)
Lillian Gish-edit1.jpg
18. James Dean
(1931–1955)
James Dean - publicity - early.JPG Shirley Temple
(1928–2014)
Shirley Temple 1949.jpg
19. Burt Lancaster
(1913–1994)
Burt Lancaster - publicity 1947.JPG Rita Hayworth
(1918–1987)
Rita Hayworth-publicity.JPG
20. Braća Marx
Chico (1887–1961)
Harpo (1888–1964)
Groucho (1890–1977)
Marx Brothers 1931.jpg Lauren Bacall
(1924–2014)
Lauren Bacall 1945 (cropped).jpg
21. Buster Keaton
(1895–1966)
Busterkeaton edit.jpg Sophia Loren
(1934–)
Sophia Loren - 1959.jpg
22. Sidney Poitier
(1927–)
Sidney Poitier 1968.jpg Jean Harlow
(1911–1937)
Harlow-publicity.jpg
23. Robert Mitchum
(1917–1997)
Robert Mitchum 1949 (no signature).jpg Carole Lombard
(1908–1942)
Carole Lombard - Paramount.JPG
24. Edward G. Robinson
(1893–1973)
Edward G. Robinson 1948.jpg Mary Pickford
(1892–1979)
Mary Pickford cph.3c17995u.jpg
25. William Holden
(1918–1981)
Holden-portrait.jpg Ava Gardner
(1922–1990)
Ava Gardner Show Boat 1951.jpg

Dodatne činjenice[uredi | uredi izvor]

Među muškim legendama Laurence Olivier imao je najduži raspon karijere (59 godina), dok je Lillian Gish imala najduži među oba spola (75 godina). Marlon Brando, Sidney Poitier i Sophia Loren debitirali su na velikom ekranu u graničnoj, 1950. godini; za razliku od njih, u zvijezde koje se nisu kvalificirale za ovaj izbor zbog toga što su debitirale odmah nakon 1950. spadaju Jack Lemmon, Paul Newman, Shirley MacLaine i Clint Eastwood.

Trinaest legendi imalo je prelaz s nijemih na zvučne filmove: Joan Crawford, Greta Garbo, Barbara Stanwyck, Lillian Gish, Carole Lombard, Mary Pickford, Clark Gable, Charlie Chaplin, Gary Cooper, John Wayne, braća Marx, Buster Keaton i Edward G. Robinson. Braća Marx jedini su "tim" među legendama, dok je osam od njih činilo četiri legendarna para: Katharine Hepburn i Spencer Tracy, Fred Astaire i Ginger Rogers, Humphrey Bogart i Lauren Bacall te Clark Gable i Carole Lombard.

Većina ovih legendi rođena je u 20. stoljeću. U 19. su rođeni Humphrey Bogart, Fred Astaire, James Cagney, Charlie Chaplin, sva braća Marx, Buster Keaton i Edward G. Robinson od muškaraca te Mae West, Lillian Gish i Mary Pickford od žena. (Gish je posljednja preminula od ovih rođenih u 19. stoljeću.)

Osam legendi rođeno je u New York Cityju: Bogart, Cagney, braća Marx, Barbara Stanwyck, Mae West, Rita Hayworth, Lauren Bacall i Burt Lancaster. Trinaest ih je rođeno izvan Sjedinjenih Američkih Država: Cary Grant, Charlie Chaplin, Elizabeth Taylor i Laurence Olivier (Engleska), Ingrid Bergman i Greta Garbo (Švedska), Audrey Hepburn (Belgija), Marlene Dietrich (Njemačka), Claudette Colbert (Francuska), Vivien Leigh (Indija), Sophia Loren (Italija), Mary Pickford (Kanada) i Edward G. Robinson (Rumunija).

Zaključno s februarom 2021, Poitier i Loren jedini su s liste među živima.[1] Među ženama je najranije preminula Jean Harlow (1937), a među muškarcima James Dean (1955). Posljednji je dosad preminuo Kirk Douglas (2020), koji, zaključno s 2021. godinom, ostaje legenda koja je živjela najduže. (Da bi ga pretekli, Poitier bi trebao živjeti barem do 2030, a Loren do 2037.)

Nominirani[uredi | uredi izvor]

Ukupno 500 zvijezda nominirano je za status top 50 "najvećih legendi filma" (po 250 glumaca i 250 glumica).

Među 225 muških zvijezda koje na kraju nisu dospjele na spisak bili su:[2]

Među 225 ženskih zvijezda izvan spiska ostale su:[2]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b "AFI's 100 Years...100 Stars: The 50 Greatest American Screen Legends". Američki filmski institut. Pristupljeno 10. 11. 2019.
  2. ^ a b List of the 500 nominated star legends (Archive)

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]