Goduša (Visoko)
Goduša | |
|---|---|
Naseljeno mjesto | |
  Goduša | |
 Interaktivna karta Goduša | |
| Koordinate: 43°55′33″N 18°10′17″E / 43.9259°N 18.1714°E | |
| Država |  Bosna i Hercegovina |
| Entitet | Federacija Bosne i Hercegovine |
| Kanton | Zeničko-dobojski |
| Grad | Visoko |
| Stanovništvo (2013) | |
| • Naseljeno mjesto | 466 |
| Vremenska zona | CET (UTC+1) |
| • Ljeti (DST) | CEST (UTC+2) |
| Pozivni broj | (+387) 32 |
Goduša je naseljeno mjesto u Visokom, u Zeničko-dobojskom kantonu, Federaciji Bosne i Hercegovine, Bosni i Hercegovini.[1]
Historija
[uredi | uredi izvor]Historija Goduše vezana je za širi prostor visočkog kraja, koji je u različitim periodima bio važan saobraćajni, privredni i politički prostor srednje Bosne.[1] U etnografskoj i lokalnohistoriografskoj literaturi Goduša se opisuje kao zasebna kotlina oko potoka Godušice, sa skupinom razasutih zaselaka koji zajedno čine cjelinu goduškog kraja.[2]
Stariji historijski slojevi područja potvrđeni su arheološkim tragovima u neposrednoj okolini Goduše. U stručnoj literaturi za lokalitet Veliki Gradac kod Ramadanovaca–Goduše navode se naseobinski tragovi i moguće utvrđenje, što pokazuje da je prostor današnje Goduše bio uključen u starije odbrambene i naseobinske obrasce visočkog područja.[3]
Za srednji vijek značajna je i evidencija Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine, u kojoj su zabilježeni srednjovjekovni nadgrobni spomenici u naseljenom mjestu Goduša.[4]
Za osmanski period posebno je važna Stara džamija sa haremom u Goduši. Prema podacima koje prenosi Zavičajni muzej Visoko, selo Goduša i džamija spominju se u sidžilu sarajevskog mule za 1565/66. godinu, dok se na osnovu najstarijih nišana u haremu zaključuje da je džamija podignuta krajem 16. stoljeća.[5] Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine proglasila je ovu graditeljsku cjelinu nacionalnim spomenikom, čime je potvrđena njena historijska i kulturna vrijednost.[6]
U novijoj historiji Goduša je posebno poznata po razvoju tradicijskih zanata. Zavičajni muzej Visoko navodi da u Goduši postoji višestoljetna tradicija izrade rukotvorina od drveta i goveđeg roga, naročito čibuka, svirala, tespihâ i češljeva, koja se prenosila s koljena na koljeno.[7] Radi očuvanja te zanatske baštine, u Goduši je 2006. godine izgrađen depandans muzeja Etno-soba / etno-radionica.[7] Goduša je ostala prepoznatljiva i po tradiciji izrade frula i drugih puhačkih instrumenata, što joj daje posebno mjesto u nematerijalnoj kulturnoj baštini visočkog kraja.[8]
Stanovništvo
[uredi | uredi izvor]| Sastav stanovništva – naselje Goduša | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2013.[9] | 1991.[10] | 1981.[11] | 1971.[12] | ||||
| Osoba | 466 (100,0%) | 429 (100,0%) | 391 (100,0%) | 383 (100,0%) | |||
| Bošnjaci | 465 (99,79%) | 408 (95,10%)1 | 375 (95,91%)1 | 367 (95,82%)1 | |||
| Ukrajinci | 1 (0,215%) | – | – | – | |||
| Srbi | – | 21 (4,895%) | 12 (3,069%) | 16 (4,178%) | |||
| Jugoslaveni | – | – | 4 (1,023%) | – | |||
Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 Lepić, Dženeta. "Kulturno-historijsko naslijeđe općine Visoko iz austrougarskog perioda" (PDF). Filozofski fakultet Univerziteta u Sarajevu. Pristupljeno 17. 3. 2026.
- ↑ "Izrada svirala jednojki i dvojnica na primjeru majstora Vehaba Halilovića iz Goduše kod Visokog". Academia.edu. Pristupljeno 17. 3. 2026.
- ↑ Mesihović, Salmedin. "Baton Dezitijatski, dezitijatska politija i vizija ustanka". Radovi Filozofskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu. Pristupljeno 17. 3. 2026.
- ↑ "Lista peticija Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine" (PDF). Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine. Pristupljeno 17. 3. 2026.
- ↑ "Stara džamija sa haremom u Goduši". Zavičajni muzej Visoko. Pristupljeno 17. 3. 2026.
- ↑ "Graditeljska cjelina – Stara džamija sa haremom u Goduši kod Visokog" (PDF). Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine. Arhivirano s originala (PDF), 29. 5. 2023. Pristupljeno 17. 3. 2026.
- 1 2 "Etno-muzej Goduša". Zavičajni muzej Visoko. Pristupljeno 17. 3. 2026.
- ↑ "Traditional Duct Flute Manufacturing and Socio-Cultural Context: The Instrument Maker Vehab Halilović". Academia.edu. Pristupljeno 17. 3. 2026.
- ↑ "Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 – Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovijest, maternji jezik". popis.gov.ba. Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine. Arhivirano s originala, 7. 4. 2021. Pristupljeno 7. 4. 2021.
- ↑ "Nacionalni sastav stanovništva Republike Bosne i Hercegovine 1991. (str. 116/7/8)" (PDF). fzs.ba. Pristupljeno 20. 12. 2015.
- ↑ "Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1981" (PDF). stat.gov.rs. Pristupljeno 20. 12. 2015.
- ↑ "Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1971" (PDF). stat.gov.rs. Pristupljeno 20. 12. 2015.