Malijsko carstvo

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Malijsko carstvo
Nyeni
Mande Kurufaba
oko 1235 – oko 1610.
Države prije:
Flag of None.svg Carstvo Gana
Flag of None.svg Carstvo Gao
Države poslije:
Carstvo Songai Flag of None.svg
Carstvo Jolof Flag of None.svg
Carstvo Kaabu Flag of None.svg
Kraljevstvo Denanke Flag of None.svg
Položaj na karti
Glavni grad Niani; kasnije Kangaba
Službeni jezik Malinké, mandinka, fulani, bozo
Državno uređenje carstvo
  mansa (car)  
 -  1235–1255. Mari Djata I (prvi)
 -  poč. 17. vijeka Mahmud IV (mansa)
Površina
 -  Ukupno  100.000 km2 (1250.)
1.294.994 km2 (1312.) km2
Valuta zlatna prašina
danas dio:

Malijsko carstvo (manding: Nyeni, također i historijski naziv Manden Kurufaba, skraćeno Manden) bilo je carstvo u zapadnoj Africi u periodu od oko 1230. do približno 1610. godine. Carstvo je osnovao Sundiata Keita, a postalo je poznato po bogatstvu svojih vladara, naročito cara Muse Keite. U carstvu su se govorili manding jezici. Ono je bilo najveće carstvo zapadne Afrike i značajno je uticalo na kulturu tog područja kroz širenje svog jezika, zakona i običaja.[1] Većina podataka o carstvu Mali potječe iz 14. vijeka od sjeveroafričkog historičara Ibn-Halduna, kao i od marokanskog putopisca Ibn-Batute iz 14. vijeka te "Lava afričkog" (Hasan ibn Muhammed el-Vazan el-Fasi) iz 16. vijeka. Drugi važan izvor o ovom carstvu su usmena predanja Mandinka, koje su prenosili pripovjedači poznati kao grioti.[2]

Carstvo je započelo svoj rast od malog kraljevstva naroda Mandinka, koje je naseljavalo gornji tok rijeke Niger, prvenstveno oko grada Niani. Tokom 11. i 12. vijeka, ono se počelo razvijati i širiti nakon što je carstvo Gane na sjeveru počelo opadati. U ovom periodu, trgovački putevi se polahko mijenjaju i premještaju prema jugu i savanama, što je doprinijelo rastu carstva. Rana historija carstva (prije 13. vijeka) nije sasvim poznata, uglavnom zbog protivrječnosti u navodima arapskih hroničara i prenosilaca usmene tradicije. Smatra se da je Sundiata Keita prvi vladar o kojem postoje pouzdani pisani podaci od Ibn-Halduna. Sundiata Keita je bio kralj-ratnik iz dinastije Keita, koji je nastojao osloboditi plemena Mali od vlasti kralja Soumaoro Kanté iz carstva Soso. Nakon osvajanja Sosoa oko 1235. carstvo Mali je dobilo pristup prekosaharskim trgovačkim putevima. Nakon smrti Keite oko 1255, kraljevi Malija su dobili titulu manse.[2]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "The Empire of Mali, In Our Time - BBC Radio 4". BBC. Pristupljeno 12. 6. 2017. 
  2. ^ a b Imperato Pascal James; Imperato Gavin H. (25. 4. 2008). Historical Dictionary of Mali (jezik: engleski). Scarecrow Press. str. 201. ISBN 9780810864023.