Emevijski halifat

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Emevijski halifat
ٱلْخِلافَةُ ٱلأُمَوِيَّة
661 - 750
Države prije:
Flag of None.svg Rašidunski halifat
Flag of None.svg Bizantijsko carstvo
Flag of None.svg Vizigotsko kraljevstvo
Flag of None.svg Heftalitsko carstvo
Flag of None.svg Afrički egzarhat
Države poslije:
Abasidski halifat Flag of None.svg
Emirat Kordoba Flag of None.svg
Emirat Nekor Flag of None.svg
Položaj na karti
Glavni grad Damask (661-744)
Haran (744-750)
Državno uređenje Halifat

Emevijski halifat (arapski: ٱلْخِلافَةُ ٱلأُمَوِيَّة‎) bio je drugi halifat koji je uspostavljen nakon smrti poslanika Muhammeda. Halifatom je upravljala Emevijska dinastija (arapski: ٱلأُمَوِيُّون‎) koja je vodila porijeklo iz Mekke. Prvi član Emevijske dinastije došao je na vlast kao treći Rašidunski halifa Osman ibn Affan (644. - 656.), ali je zvaničnu vladavinu Emevija uspostavio Muavija ibn Ebu-Sufjan, dugogodišnji guverner Sirije, nakon završetka Prve Fitne 661. godine. Sirija je nakon toga postala sjedište Emevijskog halifata, a Damask njegov glavni grad. Oni su nastavili muslimanska osvajanja zauzimajući Transoksijanu, Sind, Magrib i Pirinejsko poluostrvo (Al-Andalus). Nakon ovih osvajanja Emevijski halifat je obuhvatao 11.100.000 km2 i 62 miliona ljudi (29 % svjetske populacije) čineći ga jednim od najvećih imperija u historiji.

Historija[uredi | uredi izvor]

Porijeklo[uredi | uredi izvor]

Prema tradiciji, Emevije (poznate i kao pleme Abdu Šems) i poslanik Muhamed su imali zajedničkog pretka Abdu Menafa ibn Kusaja. Poslanik Muhamed je vodio porijeklo od njegovog sina Hašima, a Emevije preko njegovog drugog sina Abdu Šemsa čiji je sin bio Emevija. Prema tome, dvije porodice se smatraju različitim klanovima (Hašimovići i Emevije) plemena Kurejš. Međutim, šiitski historičari sumnjaju da je Emevija bio potomak Abdu Menafa ibn Kusaja. Sunitski historičari se ne slažu s ovim zbog šiitskog neprijateljstva prema Emevijama. Oni ukazuju na činjenicu da su Osmanovi unuci, Zaid bin Amr bin Utman bin Affan i Abdulah bin Amr bin Osman, oženili Rukaju i Fatimu, kćerke Alijevog sina Huseina, kako bi ukazali na bliskost Hašimovića i Emevija.

Ova bliskost se pretvorila u ozbiljan slučaj plemenskog animoziteta nakon bitke na Bedru 624. godine. Tokom ove bitke sukobila su se tri najveća lidera Emevija (Utba ibn Rabiah, Valid ibn Utba i Shajbah) i Hašimovića (Alija ibn Ebu-Talib, Hamza ibn Abdul-Muttalib i Ubejda ibn al-Harith). To je dovelo do animoziteta Emevijinog unuka Ebu-Sufjana ibn Harbe prema poslaniku Muhamedu i muslimanima. On je pokušao istrijebiti pripadnike nove religije vođenjem mnogih bitki. Međutim, pet godina nakon bitke na Uhudu, poslanik Muhamed je preuzeo kontrolu nad Mekkom najavivši opštu amnestiju za sve. Tada su Ebu-Sufjan, njegova žena Hind i njihov sin (budući halifa Muavija ibn Ebu-Sufjan) prihvatili islam.