Emevijski halifat

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Emevijski halifat
ٱلْخِلافَةُ ٱلأُمَوِيَّة
661–750.
Države prije:
Flag of None.svg Rašidunski halifat
Flag of None.svg Bizantijsko Carstvo
Flag of None.svg Vizigotsko kraljevstvo
Flag of None.svg Heftalitsko carstvo
Flag of None.svg Afrički egzarhat
Države poslije:
Abasidski halifat Flag of None.svg
Kordopski emirat Flag of None.svg
Emirat Nekor Flag of None.svg
Položaj na karti
Glavni grad Damask (661–744)
Haran (744–750)
Državno uređenje Halifat

Emevijski halifat (arapski: ٱلْخِلافَةُ ٱلأُمَوِيَّة) bio je drugi halifat koji je uspostavljen nakon smrti poslanika Muhammeda. Halifatom je upravljala Emevijska dinastija (arapski: ٱلأُمَوِيُّون) koja je vodila porijeklo iz Mekke. Prvi član Emevijske dinastije došao je na vlast kao treći halifa Pravednog halifata Osman ibn Affan (644–656), ali je zvaničnu vladavinu Emevija uspostavio Muavija ibn Ebu-Sufjan, dugogodišnji guverner Sirije, nakon završetka Prve Fitne 661. godine. Sirija je nakon toga postala sjedište Emevijskog halifata, a Damask njegov glavni grad. Oni su nastavili muslimanska osvajanja zauzimajući Transoksijanu, Sind, Magrib i Pirinejsko poluostrvo (El-Andaluz). Nakon ovih osvajanja Emevijski halifat je obuhvatao 11.100.000 km2 i 62 miliona ljudi (29% svjetske populacije) čineći ga jednim od najvećih imperija u historiji.

Historija[uredi | uredi izvor]

Porijeklo[uredi | uredi izvor]

Prema tradiciji, Emevije (poznate i kao pleme Abdu Šems) i poslanik Muhamed su imali zajedničkog pretka Abdu Menafa ibn Kusaja. Poslanik Muhamed je vodio porijeklo od njegovog sina Hašima, a Emevije preko njegovog drugog sina Abdu Šemsa čiji je sin bio Emevija. Prema tome, dvije porodice se smatraju različitim klanovima (Hašimovići i Emevije) plemena Kurejš. Međutim, šiitski historičari sumnjaju da je Emevija bio potomak Abdu Menafa ibn Kusaja. Sunitski historičari se ne slažu s ovim zbog šiitskog neprijateljstva prema Emevijama. Oni ukazuju na činjenicu da su Osmanovi unuci, Zaid bin Amr bin Utman bin Affan i Abdulah bin Amr bin Osman, oženili Rukaju i Fatimu, kćerke Alijevog sina Huseina, kako bi ukazali na bliskost Hašimovića i Emevija.

Ova bliskost se pretvorila u ozbiljan slučaj plemenskog animoziteta nakon bitke na Bedru 624. godine. Tokom ove bitke sukobila su se tri najveća lidera Emevija (Utba ibn Rabiah, Valid ibn Utba i Shajbah) i Hašimovića (Alija ibn Ebu-Talib, Hamza ibn Abdul-Muttalib i Ubejda ibn al-Harith). To je dovelo do animoziteta Emevijinog unuka Ebu-Sufjana ibn Harbe prema poslaniku Muhamedu i muslimanima. On je pokušao istrijebiti pripadnike nove religije vođenjem mnogih bitki. Međutim, pet godina nakon bitke na Uhudu, poslanik Muhamed je preuzeo kontrolu nad Mekkom najavivši opštu amnestiju za sve. Tada su Ebu-Sufjan, njegova žena Hind i njihov sin (budući halifa Muavija ibn Ebu-Sufjan) prihvatili islam.