Derma

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Derma
Skin.png
Poprečni presjek ljudske kože
Normal Epidermis and Dermis with Intradermal Nevus 10x.JPG
Poprečni presjek kože, pod mikroskopom
Detalji
PrekurzorEktoderm
Dio odKoža
SistemPokrovni
Identifikatori
TAA16.0.00.010
THH3.12.00.1.03001
FMA70323
Anatomska terminologija

Derma, dermis, korij ili potkoža jest sloj kože između epiderme (s kojim čini kutis) i potkožno tkivo, koje se prvenstveno sastoji od gustog nepravilnog vezivnog tkiva i ublažava potrese tijela od stresa i naprezanja. Podijeljena je u dva sloja, površinsko područje uz epidermu zvano papilsko područje i duboko deblje područje poznato kao retikularni (mrežasti) dermis.[1] Derma je čvrsto povezana s epidermom preko bazne membrane. Strukturne komponente dermisa su kolagen, elastična vlakna i ekstrafibrilski matriks.[2] Također sadrži mehanoreceptore koji pružaju osjećaj dodira i termoreceptore koji pružaju osjećaj toplote. Pored toga, tu se nalaze i dlakini folikuli, znojne žlijezde, lojne žlijezde (uljne žlezde), apokrine znojne žlezde, limfni sudovi, nervi i krvn sudovi. Ti krvni sudovi dopremaju hranu i uklanjaju otpad i dermnim i epidermnim ćelijama.

Struktura[uredi | uredi izvor]

Dermis se sastoji od tri glavna tipa ćelija:[3] fibroblasti, makrophagi i mastociti.

Osim ovih ćelija, dermis se sastoji i od matriksnih komponenata kao što je kolagen (koji pruža čvrstoću), elastin (koji pruža elastičnost) i ekstrafibrilski matriks, vanstanćelijska gelasta supstanca koja se uglavnom sastoji od glikozaminoglikana (najviše hijaluronana), proteoglikana i glikoproteina.

Slojevi[uredi | uredi izvor]

Ilustracijaslojeva i cirkulacije u dermisu

Papilska derma[uredi | uredi izvor]

Papilska derma i je najgornji sloj dermisa. Isprepliće se sa rete ridges epiderme i sastoji se od finih i labavo poredanih kolagenskih vlakana.[2] Papilski region sastoji se od rastresitog areolskog vezivnog tkiva. Imenovan je zbog svojih izbočina poput prstiju zvanih papile ili dermne papile, koje se protežu prema epidermi i sadrže ili terminalne mreže krvnih kapilara ili taktilne Meissnerova tjelašca.[4]

Dermne papile[uredi | uredi izvor]

Dermne ili potkožične papile
Gray936.png
Papila šake, tretirana sirćetnom kiselinom. Uvećana 350 puta.

A. Bočni pogled na papilu šake.
a. Korteksni sloj.
b. Taktilno tijelo.
c. Mali nerv papile, sa neurolemom.
d. Njegova dva nervna vlakna vrte se u spiralnim zavojnicama oko taktilnog tijela.
e. Prividni završetak jednog od ovih vlakana.

B. Taktilna papila koja se vidi odozgo tako da pokazuje njen poprečni presjek.
a. Korteksni sloj.
b. Nervna vlakna.
c. Vanjski sloj taktilnog tijela, sa jedrima.
d. Prozirna unutrašnja supstanca.
Detalji
LatinskiPapillae dermis
SistemPokrovni
Identifikatori
TAA16.0.00.010
THH3.12.00.1.03001
FMA70323
Anatomska terminologija

Dermne papile (DP) su mali, bradavičasti nastavci (ili interdigitacije) dermisa u epidermi. Na površini kože u rukama i nogama izgledaju kao epidermni ili papilarni grebeni (kolokvijalno poznati kao otisak prsta.

Krvne žile u dermnim papilama hrane sve folikule dlake i donose hranljive sastojke i kisik u donje slojeve epidermnih ćelija. Obrasci grebena koje stvaraju na rukama i nogama djelimično su genetički određene osobine koje se razvijaju prije rođenja. Oni ostaju u značajnoj mjeri nepromijenjeni (osim u veličini) tokom cijelog života, te stoga određuju obrasce otisaka prstiju, čineći ih korisnima u određenim funkcijama lične identifikacije.[5]

Papile su dio gornjeg sloja dermisa, papilsog dermisa i grebeni koje čine uveliko povećavaju površinu između dermisa i epidermisa. Budući da je glavna funkcija dermisa da podržava epidermu, to uveliko povećava razmjenu kisika, hranjivih sastojaka i otpadnih tvari između ova dva sloja. Uz to, povećanje površine sprečava međusobno odvajanje dermnog i epidermnog sloja, jačanjem spoja između njih. S godinama papile imaju tendenciju da se spljošte i ponekad povećavaju brojnost.[6]

Kožne papile također imaju ključnu ulogu u formiranju, rastu i ciklusima dlake.[7]

U mukoznoj membrani, ekvivalentne strukture dermnih papila obično se nazivaju "papile vezivnog tkiva", koje se interdigiraju sa rete pegs površinskog epitela. Kožne papile su manje izražene na tankim dijelovima kože.

Mrežasti dermis[uredi | uredi izvor]

Retikularni dermis je donji sloj dermisa, koji se nalazi ispod papilskog, a sastoji se od gustog nepravilnog vezivnog tkiva koje sadrži gusto spakovana kolagenska vlakna. To je primarno mjesto dermnih elastičnih vlakana.[2]

Retikulska regija je obično mnogo deblja od gornjeg papilskog dermisa. Ime je dobila po gustoj koncentraciji kolagenih, elastičnih i retikularnih vlakana koja se provlače kroz njega. Ova proteinska vlakna daju dermisu svojstva čvrstoće, rastezljivosti i elastičnost. Unutar retikularne regije nalaze se korijeni dlaka, lojne žlijezde, znojne žlijezde, kožni receptori, nokti i krvni sudovi. Orijentacija kolagenih vlakana unutar retikularne derme stvara linije napetosti nazvane Langerove linije, koje su od izvjesne važnosti u hirurgiji i zacjeljivanju rana.[8]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ James, William; Berger, Timothy; Elston, Dirk (2005). Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology (10th ed.). Saunders. Pages 1, 11–12. ISBN 0-7216-2921-0.
  2. ^ a b c Marks, James G; Miller, Jeffery (2006). Lookingbill and Marks' Principles of Dermatology (4th ed.). Elsevier Inc. Page 8–9. ISBN 1-4160-3185-5.
  3. ^ malvi (4. 3. 2011). "The Ageing Skin - Part 1 - Structure of Skin and Introduction - Articles". PharmaXChange.info.
  4. ^ http://microvet.arizona.edu/Courses/vsc422/secure/VSC422AppledHistologyLabHandout.pdf[trajno mrtav link]
  5. ^ "Dermal papillae". Probert Encyclopaedia. Arhivirano s originala, 8. 6. 2011. Pristupljeno februar 2010. Provjerite vrijednost datuma u parametru: |access-date= (pomoć)
  6. ^ "Friction Skin". Ridges and Furrows. Pristupljeno februar 2010. Provjerite vrijednost datuma u parametru: |access-date= (pomoć)
  7. ^ Lin, Chang-min; et al. (oktobar 2008). "Microencapsulated human hair dermal papilla cells: a substitute for dermal papilla?". Archives of Dermatological Research. Springer. 300 (9): 531–535. doi:10.1007/s00403-008-0852-3. PMID 18418617.
  8. ^ Ross M, Pawlina W (2011). Histology: A Text and Atlas (6th izd.). Lippincott Williams & Wilkins. str. 498. ISBN 978-0-7817-7200-6.