Vezivno tkivo

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Presjek epididimisa (dijela testisa). Vezivno tkivo (plavo) podržava epitel (crveno)

Vezivno tkivo je jedno od četiri glavne vrste bioloških tkiva koji podržava, povezuje ili razdvaja različite vrste ostalih tkiva u tjelesnim organima. Ostala tri tipa su epitelno, mišićno, i nervno tkivo.[1][2][3]

Vezivno tkivo se nalazi se između ostalih tkiva svuda u tijelu, uključujući i centralnoi nervni sistem. Vanjske membrane u moždanim ovojnicama, koje pokrivaju mozak i kičmenu moždinu, se sastoje od vezivnog tkiva.

Sva vezivna tkiva, osim krvi i limfe sastoji se od tri glavne komponente:

Krv i limfa nemaju komponentu vlakana. Svi su uronjeni u tijelesnu tečnost.

Ćelije vezivnog tkiva uključuju:

Struktura[uredi | uredi izvor]

Illu connective tissues 1.jpg

Prema široj podjeli, vezivna tkiva mogu biti podijeljena na:

  • pravo ili pravilno vezivno tkivo,
  • specijalno vezivno tkivo, i
  • niz drugih, manje rasprostranjenih vidova vezivnog tkiva.

Pravilno vezivno tkivo sastoji se od "labavog vezivnog tkiva" i "gustog vezivnog tkiva" (koji se dalje dijeli u "gusto redovno vezivno tkivo" i "gusto nepravilno vezivno tkivo". Posebno vezivno tkivo sastoji se od mrežastog (retikulatnog) vezivnog tkiva, masnog tkiva, hrskavice, kosti i krvi. Druge vrste vezivnog tkiva uključuju vlaknasta, elastična, i limfna vezivna tkiva.

Fibroblasti su ćelije odgovorne za proizvodnju nekih vezivnih tkiva.

Tip-I kolagena je prisutan u mnogim oblicima vezivnog tkiva, a čini oko 25% od ukupnog sadržaja proteina u sisavarskom tijelu.

Illu connective tissues 2.jpg

Osobenosti[uredi | uredi izvor]

Glavne osobenosti vezivnog tkiva su:

  • Ćelije se nalaze u vanćelijskj tekućini.
  • Potporna supstanca - jasna, bezbojna i viskozna tečnost koja sadrži glikozaminoglikan i proteoglikan da održi tjelesnu tečnost i kolagena vlakna u međućelijskim prostorima. Potporna supstanca usporava širenje patogena.
  • Vlakna – sve vrste ovog tkiva nisu vlaknaste. Primeri nevlaknastih uključuju masno tkivo i krv. Masno tkivo, između ostalih funkcija, u tijelu stvara "mehaničke jastučiće". Skup tih ćelija drže zajedno kolagena vlakana i kolageni listovi kako bi, pod pritiskom, zadržao masno tkivo na određenom mjestu (na primjer, na tabanima). Matrica krvi je plazma.
  • Matriks vezivnih tkiva čine potporne tvari i proteinske niti.
Tipovi niti (fibrila)
Tkivo Uloga Komponente Lokacija
Kollagenske niti Međusobne veze kostiju i ostalih tkiva Alfa polipeptidni lanci Tetive, ligamenti, koža, rožnjača, krskavica, kosti, krvni sudovi, crijevo i međupršljenski diskovi
Elastične niti Omogućuju organima poput arterija i pluća da se stežu i opuštaju Elastični mikrofibrili i elastin Vanćelijski matriks
Mrežaste niti Formiraju potporu za druge ćelije Tip-III kolagena Jetra, koštana srž i limfni organi

Funkcija[uredi | uredi izvor]

Vezivno tkivo ima širok spektar funkcija koje zavise od vrste ćelija i različite klase uključenih vlakana. Rastresito vezivno tkivo i gusto nepravilno vezivno tkivo, formiraju uglavnom fibroblastna i kolagena vlakna, a imaju važnu ulogu kao medij za kisik i hranjive tvari u difuziji iz kapilara u ćelije i ugljendioksida i otpadnih tvari, difuzno od ćelija natrag u opticaj. Također omogućuju organima da se odupru istezanju i kidanju. Gusto redovno vezivno tkivo, koje čini organizirane strukture, je glavna funkcijska komponenta tetiva, ligamenata i aponeuroza, a također se nalaze i u visoko specijaliziranim organima, kao što su u rožnjači.

Elastična vlakna su napravljena od elastina i fibrilina. U krvotvornim i limfnim tkivima mrežaste niti su građene od mrežastih ćelija koje omogućuju stromu, kao strukturnu podršku za parenhim ili funkcijske dijelove organa.

Mezenhim je vezivno tkivo koje se nalazi u organima u razvoju embriona koji su sposobni za diferencijaciju u tipove zrelog vezivnog tkiva. Druga vrsta relativno nediferenciranog vezivnog tkiva je sluznica vezivnog tkiva unutar pupčane vrpce.

Različite vrste specijaliziranih tkiva i ćelija svrstavaju se također u spektar vezivnog tkiva, a raznoliki su poput.

Ćelije imunološkog sistema, kao što su makrofagi, mastociti, plazma ćelije i eozinofili nalaze se rasuti u labavom vezivnogm tkivu, pružajući potporu za pokretanje upalnih i imunih odgovora u otkrivanju antigena.

Klinički značaj[uredi | uredi izvor]

Procjenjuje se da 1 od 10 ljudi ima poremećaj vezivnog tkiva.

Postoji nekoliko vezivnih tkiva tumora u nervnom tkivu, uključujući sarkoma, kao što su - hemangiopericitom, i maligni tumor plašta perifernih nerava.

Kongenitalna bolest, uključuju Marfan sindrom i Ehlers-Danlosov sindrom.

Miksomatozna degeneracija - patološko slabljenje vezivnog tkiva.

Mješovita bolest vezivnog tkiva - bolest autoimunog sistema i nediferencirana bolest vezivnog tkiva je uzrokovana nedostatak vitamina C. koji je neophodan za sintezu kolagena.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Mader S. S. (2000): Human biology. McGraw-Hill, New York, ISBN 0-07-290584-0; ISBN 0-07-117940-2.
  2. ^ Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R. (2000): Biologija 2. Svjetlost, Sarajevo, ISBN 9958-10-222-6.
  3. ^ Korene Z., Hadžiselimović R., Maslić E. (2001): Biologija za 8. razred osnovne škole. Svjetlost, Sarajevo, ISBN 9958-10-396-6.
  4. ^ Vezivno tkivo, Studijski vodič

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Kako upravljati vidljivošću ovog šablona:

  • Koristite {{Vezivno tkivo |stanje=collapsed}} da šablon uvijek bude u sklopljenom stanju (uvijek sakriven).
Koristite {{Vezivno tkivo |stanje=expanded}} da šablon uvijek bude u raširenom stanju (uvijek prikazan).
Koristite {{Vezivno tkivo |stanje=autocollapse}} da šablon bude sklopljen jedino ako postoji još jedan šablon iste vrste na toj stranici.
  • Ako ništa ne postavite (odnosno parametar stanje unutar kôda šablona), predodređeno stanje šablona bit će "autocollapse".