Greben

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Za druga značenja, pogledajte Greben (čvor).

Greben, je oblik vodenog/podvodnog reljefa koji predstavlja vrlo malo izdignuće od dna, čiji vrh može, mada ne mora da bude iznad površine vode. Isto tako Greben može da bude i oblik reljefa čije se dvije naspramne stranice spuštaju mnogo oštrije od druge dvije.

Sastav[uredi | uredi izvor]

Greben je biološka struktura koja se sastoji od korala, algi i ostalih organizama s vapnenačkom ljušturom, a nastaju unutar 30° geografske širine od ekvatora u toplim, plitkim, sunčanim morima koja nemaju mnogo raspršenog sedimenta. Izdižu se iznad okolnog morskog dna.

U paleozoiku najznačajniji grebenotvorci bile su kalcitne alge i stromatoporoidi. Koralji postaju dominantni grebenotvorci tek u mezozoiku i kenozoiku.

Tipovi grebena[uredi | uredi izvor]

Postoje tri tipa grebena.

  1. Obrubni grebeni su plosnati grebeni pričvršćeni direktno uz obalu.
  2. Barijerni grebeni protežu se paralelno obali od koje su odvojeni širokom, dubokom lagunom. Vode u laguni su relativno mirne jer ih greben štiti od udara valova. Najveći recenti greben je upravo barijerni: Veliki koralni greben koji se nalazi na istočnoj obali Australije, dug 2 000 km, širok oko 200 km, a visok 200 m.
  3. Atoli su cirkularni grebeni s lagunom, a okruženi su dubokom vodom.

Ova tri tipa grebena međusobno su povezana. Naime, obrubni greben se javlja oko vulkanskog ostrva. Ostrvo počinje tonuti, ali ne i greben koji se izdiže djelovanjem organizama koji ga grade. Polahko prelazi u barijerni greben, a ovaj, nakon što ostrvo u potpunosti potone, u atol.