Apstraktni ekspresionizam
Apstraktni ekspresionizam je umjetnički pravac apstraktnog slikarstva koji se poslije drugog svjetskog rata[1] pojavio u New Yorku, 1950-ih i ranih 1960-ih godina. Pravac u imenu ima korijene s jedne strane u njemačkom ekspresionizmu (čist odnos boje i forme) a s druge u simboličnom nadrealizmu (metoda automatizma).
Karakteristike predstavljanja u apstraktnom ekspresionizmu su proizvoljni oblici, linije, boje, teksture i forme, ne sljedeći prirodu ni realnost. Naizgled ne postoji kontrola, iako je sam proces slikanja, koji je od velike važnosti za apstraktne ekspresioniste, pod direktnom kontrolom umjetnika. Dozvoljene su 'greške' i slučajno nastale forme idu u prilog kompletnog umjetničkog doživljaja. Apstraktni ekspresionisti su koristili ogromna platna i nanosili boju brzo i sa snagom, često koristeći velike kistove i četke, ponekad kapajući ili čak bacajući boju direktno na platno.
Historija
[uredi | uredi izvor]Tokom perioda koji je prethodio Drugom svjetskom ratu, kao i za vrijeme samog rata, mnogi modernistički umjetnici, pisci i pjesnici, zajedno s važnim kolekcionarima i trgovcima umjetninama, napustili su Evropu bježeći pred nacističkim progonom i utočište pronašli u Sjedinjenim Američkim Državama. Mnogi od onih koji nisu uspjeli pobjeći izgubili su život. Među umjetnicima i kolekcionarima koji su tokom rata stigli u New York (neki uz pomoć Variana Frya) bili su: Hans Namuth, Yves Tanguy, Kay Sage, Max Ernst, Jimmy Ernst, Peggy Guggenheim, Leo Castelli, Marcel Duchamp, André Masson, Roberto Matta, André Breton, Marc Chagall, Jacques Lipchitz, Fernand Léger i Piet Mondrian. Nekolicina umjetnika, među kojima su Pablo Picasso, Henri Matisse i Pierre Bonnard, ostala je u Francuskoj i preživjela rat.[2]
Poslijeratni period ostavio je evropske prijestonice u stanju dubokog rasula, uz hitnu potrebu za ekonomskom i fizičkom obnovom, kao i političkim pregrupisavanjem. Pariz, koji je dotad bio središte evropske kulture i svjetske umjetničke scene, izgubio je svoj vodeći položaj jer su uslovi za umjetničko stvaranje bili izrazito nepovoljni. New York je tada preuzeo ulogu novog centra svjetske umjetnosti.[3]
U poslijeratnoj Evropi nastavili su se razvijati pravci poput nadrealizma, kubizma i dadaizma, kao i stvaralaštvo Henrija Matissa. Istovremeno su se pojavili i novi umjetnički pravci, poput art bruta te lirske apstrakcije ili tašizma, koji se smatra evropskim pandanom apstraktnom ekspresionizmu. Među značajnim predstavnicima poslijeratnog evropskog slikarstva ubrajaju se Serge Poliakoff, Nicolas de Staël, Georges Mathieu, Vieira da Silva, Jean Dubuffet, Yves Klein, Pierre Soulages i Jean Messagier.[4]
U Sjedinjenim Američkim Državama istovremeno se pojavila nova generacija američkih umjetnika koja je ubrzo zavladala svjetskom umjetničkom scenom. Ovi umjetnici poznati su pod nazivom apstraktni ekspresionisti.[5]
Najpoznatiji umjetnici
[uredi | uredi izvor]Također pogledajte
[uredi | uredi izvor]Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ "Explore Abstract Expressionism, the artistic current that emerged in USA". www.ilustromania.com (jezik: engleski). Pristupljeno 21. 9. 2025.
- ↑ Paul, Stella (1. 10. 2004). "Abstract Expressionism - The Metropolitan Museum of Art". www.metmuseum.org (jezik: engleski). Pristupljeno 8. 1. 2026.
- ↑ Press, Oxford University. "The impact of Abstract Expressionism". Smarthistory (jezik: engleski). Arhivirano s originala, 21. 4. 2024. Pristupljeno 8. 1. 2026.
- ↑ "Abstract Expressionism: Redefining Art, Part One | Art History Unstuffed" (jezik: engleski). Pristupljeno 8. 1. 2026.
- ↑ Painters painting : a candid history of the modern art scene, 1940-1970. Internet Archive. New York : Abbeville Press. 1984. ISBN 978-0-89659-418-0.CS1 održavanje: others (link)
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]- Clyfford Still Museum (en)
- Jackson Pollock (en)
- https://www.tate.org.uk/art/art-terms/a/abstract-expressionism
