Hronologija Drugog svjetskog rata (1940)

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Ovo je hronologija događaja koji su se dešavali tokom 1940. godine, za vrijeme 2. svjetskog rata.

Januar[uredi | uredi izvor]

1.

- Japanske snage veličine 10.000 vojnika pokreću kontranapad u istočnoj kineskoj provinciji Shanxi, u pokušaju oslobađanja gotovo opkoljene 36. japanske divizije.[1]

2.

- Sovjetska ofanziva u Finskoj je zaustavljena zbog nekoliko finskih pobjede. Uništeni su brojni sovjetski tenkovi.

7.

- Uspostavljena racionalizacija potrošnje osnovnih prehrambenih proizvoda u Velikoj Britaniji[2]
.
- Izvješteno je o velikoj finskoj pobjedi u bitci kod Suomussalme.
Cijela sovjetska divizija je eliminisana i opet je zarobljen veliki broj vojnih vozila.
- General Semjon Timošenko preuzeo komandovanje nad sovjetskim snagama u Finskoj.

10.

- Srušen njemački avion u neutralnoj Belgiji.
- Zarobljeni dokumenti koji otkrivaju Hitlerove planove za invaziju na Skandinaviju i odgodu invazije na Francusku i zemlje Beneluxa do proljeća i pogodnijeg vremena za invaziju.

17.

- Sovjeti ponovo vraćeni natrag u Finsku pri čemu se svete za protekli poraz teškim avio napadima.

20.

- Njemačka podmornica U-44, nakon 6 sati lova, u 04:15 sati torpedira i potapa grčki parobrod Ekatontarchos Dracoulis off Portugal ubivši 6 ljudi.

21.

- Njemačka podmornica potapa britanski razarač HMS Exmouth, gine svih 135 članova njegove posade.

24.

- Goring imenuje Reinharda Heydricha za rješenje "židovskog pitanja".

27.

Njemačka provodi završne planove za invaziju na Dansku i Norvešku.

Februar[uredi | uredi izvor]

Skijaške jedinice finske vojske u sjevernoj Finskoj, 12. januar 1940. godine
1.

- Japanska skupština objavila rekordno visok budžet od čega je više od polovine namijenjeno za vojne svrhe.

5.

- Velika Britanija i Francuska odlučuju intervenisati u Norveškoj sa ciljem odsjecanja trgovine željeznom rudom u iščekivanju očekivane njemačke okupacije ove države i navodnim otvaranjem mogućnosti za pomoć Finskoj. Početak operacija je zakazan za period od oko 20. marta.

9.

- Erich von Manstein je postavljen za komandanta XXXVIII njemačkog oklopnog korpusa, nakon što je povučen iz plana o invaziji na Francusku.

10.

- SSSR ja saglasan za opskrbu Njemačke žitom i sirovinama prema novom trgovinskom sporazumu.

14.

- Britanska vlada traži dobrovoljce za borbu u Finskoj.

15.

- Sovjetska vojska osvaja Summu, važnu obrambenu tačku u Finskoj, čime probijanju Mannerheim liniju.
- Hitler naređuje neograničeno podmorničko ratovanje.

16.

- Britanski razarač HMS Cossack prisilno premješta 303 ​​ratna zarobljenika sa njemačkog transportnog broda Altmark u neutralne teritorijalne vode Norveške, što dovodi do Altmark incidenta.

17.

- Finci se i dalje povlače sa Mannerheim linije.
- Manstein predstavlja Hitleru svoje planove za invaziju na Francusku preko Ardenske šume.

21.

- General Nikolaus von Falkenhorst je postavljen za komandanta nadolazeće njemačke invazije na Norvešku.

Mart[uredi | uredi izvor]

1.

- Adolf Hitler usmjerava svoje generale na planiranje invazije na Dansku i Norvešku.

3.

- Sovjeti započeli sa napadima na Viipuri, drugi po veličini grad u Finskoj.

5.

- Finska odgovara SSSR-u da će pristati na njegove uslove za okončanje rata. Sutradan šalju svoje izaslanike u Moskvu na pregovore o mirovnom sporazumu.

11.

- Počinje racioniranje mesa u Velikoj Britaniji.[3]

12.

- U Moskvi Finska potpisuje mirovni sporazum sa SSSR-om, nakon 105 dana od početka međusobnih sukoba. Finci su bili prisiljeni odreći se značajane teritorije u zamjenu za mir.

16.

- Njemački zračni napad na Scapa Flowu uzrokuje prve britanske civilne žrtve.

16.

- Hitler i Mussolini se sastaju u Brenneru, na austrijskoj granici, pri čemu se Benito Mussolini slaže s Hitlerom da će Italija ući u rat "u pravom trenutku".

21.

- Paul Reynaud postaje francuski premijer nakon ostavke Daladiera prethodnog dana.

28.

- Velika Britanija i Francuska prave sporazum po kojem nijedna od ove dvije države neće tražiti odvojeni prekid rata s Njemačkom.

29.

- Rusi žele nove teritorije. Molotov govori na Vrhovnom sovjetu, o "jednom neriješenom sporu", o pitanju rumunske Besarabije.

30.

- Japan uspostavlja marionetski režim u kineskom gradu Nankingu, pod vlašću Wang Jingweija.
- Britanci poduzimaju tajne izvidničke letove sa ciljem fotografisanja ciljanih područja unutar SSSR-a tokom pripreme za operaciju Pike.

April[uredi | uredi izvor]

1.

- Izvršen pokolj nad 22.000 poljskih oficira, policajaca i drugih osoba od strane sovjetskog NKVD-a u Katinskom masakru.

3.

- Odbor ministara obrane, kao svog predsjednika izabralo Winstona Churchilla koji je na toj poziciji zamjenio Normandyja.

9.

- Njemačke pomorske snage ušle u nekoliko norveških luka, zauzet glavni norveški grad Oslo. Otpočela norveška kampanja koja će trajati 2 mjeseca. Britanci otpočinju svoju norvešku kampanju. Danska se predaje.

10.

- Njemci postavljaju marionetsku norvešku vladu pod vodstvom Vidkundom Quislingom, bivšim ministrom obrane.

11.

- Prva bitka kod Narvika. Britanski razarači i avioni uspješno obavili iznenadni napad na veće njemačke pomorske snage. Drugi napad izveden 13. aprila također je bio uspješan po Britance.

12.

- Britanske snage zauzimaju danska Farska ostrva.

14.

- Britanske i francuske vojne snage počele sa slijetanjem u Namsos, sjeverno od grada Trondheima u Norveškoj.
- Po prvi put dešifrovan kod Enigme od strane obavještajne grupe u Bletchley Parku u Engleskoj.

15.

- Britanski vojnici sletjeti u Harstad, u blizini norveškog Narvika.

16.

- Više britanskih slijetanja u Norvešku, posebno na područja sjeverno i južno od Trondheima. Borba za Trondheim se nastavlja sve do 22. aprila.

27.

- Počelo izvlačenje britanskih snaga iz centralne Norveške kao i sa područja sjeverno i južno od Trondheima.

Maj[uredi | uredi izvor]

Njemačka Blitzkrieg ofanziva polovinom maja 1940. godine
1.

- Saveznici započeli s evakuacijom norveških luka. Napori će se nastaviti sve do juna.

5.

- Norveška vlada u egzilu, novo sjedište u Londonu.

8.

- Britanski premijer Neville Chamberlain jedva preživljava glasanje u raspravi o Norveškoj vođenu u Donjem domu.

9.

- Regrutovanje u Britaniji produženo do dobi od 36 godina.

10.

- Njemačka napada Belgiju, Francusku, Luksemburg i Holandiju.
- Winston Churchill postaje premijer Ujedinjenog Kraljevstva nakon ostavke Nevillea Chamberlaina.
- Velika Britanija vrši invaziju Islanda.
- Belgija proglašava vanredno stanje.
- Churchill poziva na formiranje ratnu koalicijske vlade.
- Masivna njemačka ofanziva na zapadnom frontu: započinje invazija Luksemburga, Belgije, Holandije i Francuske.
- U odvažnom potezu, njemačke padobranske jedinice osvajaju belgijsku utvrdu Eben Emael.
- Bitka za Haag postaje prvi neuspješni padobranski napad u historiji jer Holanđani brzo odbacuju Njemce.

11.

- Luksemburg okupiran.
- Churchill bivšem njemačkom caru Wilhelmu II, koji živi u Holandiji, nudi azil u Velikoj Britaniji što on odbija.

12.

- Belgijanci ruše sve mostove preko rijeke Meuse kako bi zaustavili njemačko napredovanje.
- Počinje bitka za Hannut u Belgiji.

13.

- Holandska vlada u izbjeglištvu, novo sjedište u Londonu.
- General Heinz Guderian, komandantkog oklopnog korpusa probija se u francuski Sedan.
- Holandska kraljica Wilhelmina u azilu u Velikoj Britaniji.
- Churchill održao svoj čuveni govor "krv, trud, suze i znoj".
- Holanđani gube bitku koda Grebbeberga.

14.

- Stvaranje britanskih lokalnih obrambenih dobrovoljnih jedinica najavio novi državni sekretar za rat, Anthony Eden. Ove jedinice su uglavnom sastavljen od starijih osoba.
- Njemački Luftwaffe vrši bombardovanje Rotterdama uzrokujući mnoge civilne žrtve i ogromnu materijalnu štetu. Holandija se odlučuje na predaju s izuzetkom Zealanda.
- Churchill traži od američkog predsjednika Roosevelta i Kanade pomoć u ovim teškim danima. Nadziru se obrisi nove britanske koalicije, koja uključuje laburiste, liberalne i konzervativne članove.
- Holanđani pobijeđuju Njemce u bitci kod Afsluitdijka.
- Rotterdamskim Blitz-om uspješno se privodi kraju bitka za Rotterdam.

15.

- Potpisana kapitulacija holandske vojske.
- Njemačke snage prelaze rijeku Meuse.

16.

- Churchill u posjeti Parizu.
- Belgijska vlada napušta Belgiju i odlazi u Bordeaux u Francuskoj. Poslije se seli u London.

17.

- Njemci ulaze u Bruxellesu kao i u Antwerpen.
- Paul Reynaud formira novu francusku vladu, uključujući i 84-godišnjeg maršala Pétaina, francuskog junaka iz 1. svjetskog rata.

18.

- Maxime Weygand zamjenjuje Maurice Gamelin na položaju komandanta francuskih oružanih snaga.
- Njemci osvajaju Antwerpen.
- Njemci dobijaju bitku za Zeeland.

19.

- Francuski grad Amiens je opkoljen od strane njemačke vojske.
- Rommelove snage okružuju Arras dok druge njemačke snage dolaze do Noyellesa.
- Britanci završavaju sa invazijom Islanda.

20.

- Oklopna grupa generala Guderiana zauzima Abbeville, prijeteći savezničkim snagama u tom području.

23.

- Oswald Mosley, vođa predratnih britanskih fašista je zatvoren. On i njegova supruga će vrijeme provesti u zatvoru.

24.

- Britanci donise konačnu odluku o obustavljanju poslovanja sa Norveškom.

25.

- Savezničke snage, kako britanske tako i francuske, povlače se u Dunkirk. Hitler naređuje zaustavljanje njemačkog napredovanja prema savezničkom mostobranu i dozvoljava Hermann Göring korištenje Luftwaffea za napad. Britanski R.A.F. brani mostobran.
- Sporadični Luftwaffeovi napadi na Englesku.
- Boulogne-sur-Mer se predaje Njemcima.
- SSSR se priprema za totalno preuzimanje baltičkih država organiziranjem i izvođenjem sukoba između baltičkih država i SSSR. - Sovjetska vlada optužuje Litvaniju za otmicu sovjetskih vojnika.

25. - 28.

- 86 belgijskih civila su ubijeni od strane njemačkih snaga u selu Vinkt.

26.

- Belgijski patrolni brod A4 stiže u Plymouth, i evakuiše zadnjih 40 tona nacionalnih rezervi zlata iz Belgije.
- Calais se predaje Njemcima.
- Operacija Dynamo, počinje saveznička evakuacija 340.000 vojnika iz Dunkirka. Ovaj proces će trajati do 3. juna uprkos svirepom bombardovanju koje vrši Luftwaffea.

26.

- Belgija se predaje Nijemcima, kralj Leopold III od Belgije se predaje i biva interniran.

30.

- Važan sastanak britanskog kabineta: Churchill pobjeđuje prilikom glasanja o nastavku rata, usprkos žestokim argumenatima protiv nastavka rata od strane lorda Halifax i Chamberlain.

31.

- Japanci vrše teško bombardovanje Chungkinga u gornjem toku rijeke Yangtze.

Juni[uredi | uredi izvor]

3.

- Zadnji dan operacije Dynamo. 224.686 britanskih i 121.445 francuskih i belgijskih vojnika je evakuisano.
- Njemci bombarduju Pariz.

7.

- Njemački bojni brodovi Gneisenau i Scharnhorst potopili britanski nosač aviona HMS i dva razarača. Britanski brodovi nisu imali zračnu podršku.

9.

- Sovjetska Crvena armija izaziva sukobe u pograničnom dijelu sa Latvijom.

10.

- Italija objavljuje rat Francuskoj i Velikoj Britaniji.
- Norveška se predaje. Kralj Haakon i njegova vlada su evakuisani u Britaniju tri dana ranije.

11.

- Francuska vlada se premješta u grad Tours.

13.

- Pariz okupiran od strane njemačkih trupa. Francuska vlada se ponovo premješta ovaj put u Bordeaux.[4]

14.

- Dio francuske ratne mornarice (Marine Nationale) sa sjedištem u Toulonu provodi ofanzivne operacije protiv talijanskih ciljeva uz Ligursku obalu.
- Totalna vojna blokada baltičkih država od strane sovjetske baltičke flote. Sovjetske trupe duž baltičke granice spremne organizovati komunističke udare u baltičkim zemljama.
- Sovjetski bombarderi oborili finski putnički avion Kaleva na letu iz Tallinna do Helsinkija.

15.

- Osam sati ultimatuma Litvancima da se predaju upućen od strane Sovjeta. Predsjednik Smetona bježi iz zemlje, tako da preuzimanje vlasti nije moguće učiniti formalno pravnim putem. Sovjeti ulaze u Litvaniju i napadaju latvijske graničare.

16.

- Philippe Pétain postao premijer Francuske nakon ostavke Reynaudove vlade.
- Francuski brod La Curieuse prisilio italijansku podmornicu na izranjanje i potom je potopio.
- SSSR dao osmosatni ultimatum Latviji i Estoniji da se predaju.

17.

- Potonuće britanskog prekookeanskog broda RMS Lancastria, najveća britanska pomorska katastrofe još od anglo-holandskih ratova.
- Sovjeti ulaze u Latviju i Estoniju.

18.

- General De Gaulle formira Francuski komitet narodnog oslobođenja.
- Francuska vlada u egzilu.
- Estonija, Latvija i Litvanija okupirane od strane Sovjetskog Saveza.

20.

- Francuzi traže primirje s Italijanima.

21.

- U Compiegneu počinju francusko-njemački pregovori o primirju.
- Dijelovi dvije italijanske armije ulaze u Francusku tokom italijanske invazije Francuske.
- Francuski bojni brod Lorraine otvorio vatru na italijansku luku Bardia u italijanskoj Sjevernoj Africi.
- Tokom nekih od posljednjih francuskih akcija protiv Italijana, francuski mornarički avioni napali Taranto i Livorno u kontinentalnoj Italiji.
- Sovjetskog izveli genijalne poteze u baltičkim zemljama. U samo vojnm otporu u Tallinnu, poginulo dvoje na estonskoj i oko njih 10 na sovjetski strani.

22.

- Potpisano francusko-njemačkf primirje.

24.

- Potpisano francusko-italijanski primirje.

25.

- Francuska se i službeno predala Njemačkoj u 01:35.

26.

- Sovjetski Savez poslao ultimativ zahtijevajući Besarabiju i sjevernu Bukovine od Rumunije.

27.

- Rumuni predlažu pregovore. Molotov odgovora da zahtjeva teritoriju ili u suprotnom rat. Sovjeti šalju novi ultimatum Rumunima.

28.

- Britanci priznavaju generala De Gaulle kao vođu Slobodne Francuske.
- Maršal Italo Balbo, komandant italijanske Sjeverne Afrike, poginuo u tokom "incidenta prijateljske vatre" kod Tobruka, Libija.
- Crvena armija zauzima rumunsku Besarabiju i sjeverni dio Bukovine.
- Njemački Luftwaffe bombarduje demilitarizovana britanska Kanalska ostrva, o čijoj demilitarizaciji nisu bili obaviješteni. U Guernseyu 33 poginulih i 67 ranjenih, u Jerseyu 9 poginulih i mnogo ranjenih.
- Bitka italijanskih i savezničkih konvoja jugozapadno od Krete.

30.

- Njemačka napada Kanalska ostrva.

Juli[uredi | uredi izvor]

1.

- Njemačke snage završavaju sa zauzimanjem Kanalskih ostrva.
- Francuska vlada se premješta u Vichy.
- Maršal Rodolfo Graziani je imenovan kao Balboova zamjena u Sjevernoj Africi. - Ialijanska avijacija počinje s bombardiranjem Palestine koja se u to vrijeme
nalazila pod mandatom Velike Britanije.

2.

- Hitler naređuje izradu planova za invaziju na Britaniju pod kodnim nazivom Operacija Morski lav.
- Alderney se predaje Nijemcima.

3.

- Cardiff bombardovan od strane Luftwaffea po prvi put.
- Britanci napadaju i uništavaju francusku ratnu mornaricu, bojeći se da će pasti u ruke Njemaca.

4.

- Uništavanje francuske flote u Mers-el-Kebiru, u Alžiru, od strane britanske Kraljevske mornarice. Višijeva Francuska vlada prekida diplomatske odnose s Britanijom u znak protesta.
U Aleksandriji se Francuzi složili o demilitarizaciji bojnog broda Lorraine i nekoliko manjih brodova.
Vojvoda od Windsora imenovan za guvernera Bahama.
- Sark se predaje Njemcima. Njemci sada kontrolišu sva britanska Kanalska ostrva.
- Njemački ured za informisanje objavio dijelove dokumenata zarobljenih tokom pada Francuske koji se odnose na operaciju Pike, anglo-francuski plan za bombardovanje sovjetskih naftnih polja. Ugrožena operacija je naknadno prekinuta.

9.

- U neodlučenom pomorskom sukobu kod obala italijanske Kalabrije, između britanskih i australijskih pomorskih snaga na jednoj i italijanskih na drugoj strani nije bilo mrtvih.

10.

- Bitka za Britaniju počinje Luftwaffeovim napadom na britanske brodove.
- Predsjednik Roosevelt traži od Kongresa ogromna izdvajanja za vojne pripreme.

11.

- Britanske zračne snage (RAF) napadaju neprijatelja gnijezda u Holandiji kao i njemačke tvornice municije.

12.

- Luftwaffe bombarduje Wales, Škotsku i Sjevernu Irsku.

14.

- Sovjeti organiziraju namještene izbore u baltičkim državama. Parlamenti će biti pod kontrolom Sovjeta.

16.

- Adolf Hitler podnosi svoje vojne direktive za invaziju na Veliku Britaniju, Operacija Morski lav.

18.

- U skladu sa odgovorom Mers-el-Kebir, Vichyjeve zračne snage bombarduju britanski Gibraltar.

19.

- Estonski general Johan Laidoner deportovan u Sibir.
- Saveznički brodovi se sukobili sa dvije italijanske lahke krstarice, u bici kod rta Spada.

21.

- Čehoslovačka vlada u egzilu stiže u London.
- Parlamenti baltičkih zemalja pod kontrolom Sovjetskog Saveza zahtjevaju članstvo u SSSR-u.

22.

- Konferencija u Havani. Narodi zapadne hemisfere razgovarali o neutralnosti i ekonomskoj saradnji.
- Fumimaro Konoye imenovan za premijera Japana.

23.

- Zvanično osnovani britanski "domobrani", snage koje se oslanjaju na starije ljude i one koji nisu u stanju da služe regularnu vojsku.

25.

- Naređena evakuacija svih žena i djeca sa Gibraltara.

26.

- SAD aktivirale Generalštab (GHQ), vojske SAD-a, koji je formiran sa ciljem da olakša mobilizaciju nadziranjem organizacije i obuke vojnih snaga u kontinentalnom dijelu SAD-a.

30.

- Sovjeti hapse i deportuju estonskog predsjednika Konstantina Pätsa u Rusiju.

August[uredi | uredi izvor]

1.

- Hitler postavlja 15. septembar kao datum za početak Operacije Morski lav (invazije Britanije).
- Ruski ministar vanjskih poslova Molotov potvrđuje pakt Molotov-Ribbentrop u Vrhovnom Sovjetu i verbalno napada Veliku Britaniju i SAD. Također tvrdi da su granice Sovjetskog Saveza sada preseljene na obalu Baltičkog mora.
- Italijanska Kraljevska mornarica uspostavlja svoju podmorničku bazu u Bordeauxu i pridružuje se "Bici za Atlantik."

1. - 4.

- Operacija Hurry, ostvaren prvi konvoj za Maltu.

2.

- Generala Charlesa de Gaullea francuski vojni sud u odsustvu osudio na smrt.
- SSSR vrši aneksiju Besarabije i Sjeverne Bukovine.

3.

- SSSR i formalno izvršio aneksiju Litvanije.

4.

- Italijanske snage pod komandom generala Guglielma Nasija vrše invaziju i zauzimaju Britanski Somaliland u okviru istoćnoafričke kampanje.

5.

- Neuspjeh u nastojanju da se postigne superiornost u zraku i zbog lošeg vremena nad La Manšom odgađenje invazija Velike Britanije.
- SSSR i formalno aneksira Latviju.

6.

- SSSR i formalno aneksira Estoniju.

11. - 15.

- Bitka za Tug tokom italijanske invazije Britanskog Somalilanda. Da bi izbjegla okruženju, britanska vojska se povlači.

13.

- Hermann Goering počinje sa dvosedmičnim napadima na britanske aerodromima u pripremi za invaziju. (Za neke njemačke historičara, to je početak "Bitke za Britaniju".)

14.

- Britanski naučnik Sir Henry Tizard odlazi u SAD na Tizard misiju, odavajući Amerikancima brojne britanske vrhunske tehnološke tajne, uključujući i magnetron, tajni uređaj srca radara. Radar se već dokazao u odbrani Britanije.

15.

RAF i dalje pobjeđuje nad Luftwaffeom, u širokom rasponu borbi duž istočne obale. Britanska proizvodnja borbenih aviona počinje da se ubrzava.
- Italijanska podmornica potapa grčku krstaricu Elli luci Tinos.

16.

- Bitka za Britaniju se nastavlja. Nijemci ograničeni zbog siromašnijeg opsega aviona i britanske široke upotrebe radara.
- Javno obznanjen ugovor Razarači za baze između SAD-a i Velike Britanije.

17.

- Hitler proglašava blokadu britanskih ostrva.

18.

- Teške borbe u bici za Britaniju. Nijemci trpe teške gubitke formacija bombardera. Goering izjavljuje da je razlog za to kukavičluk među pilotima bobardera i naređuje lovcima pomnu pratnju bombardera čime dodatno ograničava njihove sposobnosti.

19.

- Italijanske snage zauzimaju Berberu, glavni grad britanske Somalije. Pad Berbera upotpunjuje invaziju britanske kolonije. Do kraja mjeseca, Italijani kontrolišu britansku Somaliland i još nekoliko gradova i utvrđenja duž granice sa Sudanom i Kenijom, uključujući Kassalu, Gallabat i Moyale.

20.

- Italija najavljuje blokadu britanskih luka na Mediteranu.
- Kineski komunisti pokrenuli veliku Ofanzivu stotinu regimenti protiv Japanaca u sjevernoj Kini.

22.

- Nijemci dalekometnom artiljerijom granatiranja Dover i obližnje obalno područje

24.

- Njemački avion zabunom bombardovao crkvu u Cripplegateu, slučajno diktirajući budući oblik Bitke za Britaniju.

25.

- Churchill naređuje bombardovanje Berlina u znak odmazde za bombardovanje Cripplegatea od prethodne noći.

26.

- I London i Berlin su bombardovani, Berlin po prvi put.

26.

- I dalje se nastavlja bombardovanje Engleske; London je bombardovan u znak odmazde za bombardovanje Berlina.
- Adolf Hitler i Benito Mussolini diktiraju tzv. Drugu bečku nagradu koja prisiljava Rumuniju da preda Sjevernu Transilvaniju (uključujući cijeli Maramureş i dio Crisana) Mađarskoj.

31.

- Njemački Luftwaffe i dalje nastavlja sa zračnim napadima na britanske aerodrome kao i na London. Napadi na radarske instalacije se pokazuju nedjelotvornim.
- Dva razarača britanske kraljevske mornarice potapljena u blizini holandske obale.

Septembar[uredi | uredi izvor]

1.

- Njemačkim Židovima naređeno da nose žute zvijezde za identifikaciju.

2.

- Okončan britansko-američki dogovor Razarači u zamjenu za baze. Britanija je dobila 50 razarača u zamjenu za davanje SAD-u zemljišnih posjeda širom britanskih posjeda za uspostavu američkih morskih i zračnih baza, na devedeset devet godina bez najma.

3.

- Hitler odgodio invaziju Britanije nakon što Luftwaffe nije uspio razbiti britanski obranu. Međutim, strah od predstojeće invazije i dalje proganja Britaniju.

6.

- Rumunski kralj Carol abdicira u korist svog sina Michaela dok je kontrola vlade prepuštena maršalu Antonescu.

7.

- U jednoj od najgorih procjena u ratu, Luftwaffe pomiče svoj ​​fokus prema Londonu, daleko od RAF-ovih uzletišta. Uspjeh se može mjeriti samo u procijenjenih 2.000 civilnih žrtava.

9.

- U kampanji u zapadnoj pustinji, talijanska kolonijalna sile u Libiji pod komandom generala Maria Bertija pokrenula invaziju na Egipat. Prvi cilj je napredovanje sa obrambenih pozicija unutar Libije do granice s Egiptom.
- Tel Aviv pod britanskim mandatom Palestine je bombardovan od strane talijanskih zračnih snaga. Poginulo 137 osoba.

10.

- Operacija Morski lav je sada postavljena za 24. septembar.
- Formiran italijanski zračni korpus sa ciljem da se bori u Bitci za Britaniju.

10.

Nakon ponovnog zauzimanja tvrđave Capuzzo unutar Libije, italijanske kolonijalne snage prelaze granicu i napreduju unutar teritorije Egipta. Italijani zauzimaju malu luku Sollum.

14.

- Operacija Morski lav se odgađa do 27. septembra, posljednji dan u mjesecu s odgovarajućom plimom i osekom za invaziju.

15.

- Letovi masivnih njemačkih bombardera iznad engleskih gradova. RAF počinje da tvrdi da je dobio bitku za Britaniju.

16.

- Prvi put u historiji SAD-a donesen zakon o mirnodopskoj vojnoj obavezi (za muškarce između 21 i 35 godina života).
- Zaustavljena italijanska invazija Egipta kada je približno 5 italijanskih divizija započelo povlačenje nakon što su napredovali na oko 95 km do Sidi Barranija. Italijanske snage nikad nisu dostigle glavne britanske položaje koji su se nalazili kod Mersa Matruha.

17.

- Dekodirane poruke otkrile da je Hitler odgodio Operaciju morski lav do daljnjeg.

18.

- Počeo sa emitovanjem Radio Belgije, na francuskom i holandskom jeziku, kao servis BBC-a. Program se emitovao iz sjedišta u Londonu a namijenjen je stanovništvu okupirane Belgije.

22.

- Teški gubici brodova u prekoatlanskom konvoju. - Japanci okupirali francusku Indokinu, lokalna francuska administracija postala samo figurativni autoritet nadležnost.

23.

- Snage Slobodne Francuske i Britanije pokušale sa iskrcavanjem u Dakar, Francusku Zapadnu Afriku. Višijevske pomorske snage tokom dva dana otvoale sporadičnu paljbu nakon čega je ekspedicija opozvana.

24.

- Berlin trpi teško bombardovanje od strane snaga RAF-a. - Kao odgovor za napad na Dakar, višijenske zračne snage bombardovale Gibraltar po prvi put nakon 18. jula.

25.

- Zračne snage Višijevske republike pokrenule ponovni napad na Gibraltar.
- Japanska 5. divizija otpočela marš prema Hanoju, sjevernom Vijetnamu.

27.

- U Berlinu potpisan tripartitni sporazum između Njemačke, Italije i Japanskog carstva kojim se članice obavezuju na zajedničku pomoć.

27.

- Vidkun Quisling postaje državni šef Norveške.

Oktobar[uredi | uredi izvor]

1.

- Kineski nacionalisti i komunisti se bore jedni protiv drugih u južnoj Kini. U međuvremenu japanske snage se vračaju u Changsha.

2.

- Bombardovanje Londona se nastavlja tokom mjeseca.

3.

- Varšavski Jevreji upućeni u varšavski geto.

4.

- Adolf Hitler i Benito Mussolini se susreli na Brenner Passu kako bi diskutovali o perspektivama rata.

7.

- Njemačka vrši invaziju Rumunije sa ciljem blokiranja sovjetske vojske i pristupa naftnim poljima.

9.

- Neville Chamberlain podnio ostavku u Donjem domu Parlamenta UK zbog zdravstvenih razloga.
Winston Churchill izabran za čelnika Konzervativne stranke.

12.

- Bilo kakva njemačka invazija Britanije odgođena najranije do proljeća 1941. godine.
- Brodovi britanske kraljevske mornarice se sukobili i porazili nekoliko talijanskih brodova koji su ih napali u konvoju za Maltu.

13.

- Britanski civili i dalje stradaju u njemačkom bombardovanju.

15.

- Mussolini i njegovi najbliži savjetnici odlučili da napadnu Grčku.

19.

- Italijani bombarduju Bahrein.

20.

- Ialijanski avioni bombarduju Kairo u Egiptu i američke pogone rafinerije nafte u britanskom Protektoratu Bahreina.

21.

- Liverpool bombardovan po 200. put.

23.

- Adolf Hitler se sastao sa Francom u Hendaye, u blizini špansko-francuske granice. Malo od toga je dogovoreno a najmanje od svih Hitlerovih nada da će uspjeti ubijediti Franca za ulazak u rat na strani sila Osovine.

24.

- Nakon sastanka s Francom, Hitler je otišao do Montoirea gdje se susreo s Philippe Petainom što označava početak organizovane francuske saradnje sa nacističkim režimom.
- Snage italijanskog zračnog korpusa izvele svoju prvu akciju tokom bitke za Britaniju.

25.

- Intezivno bombardovanje Berlina i Hamburga.

28.

Italija izdaje ultimatum Grčkoj na što grčki premijer Metaksas odgovara: "Dakle, to je rat". Italijanska kraljevska vojske pokreće napade na Grčku iz italijanske Albanije i počinje grčko-italijanski rat. Hitlera je naljutila inicijativa njegovog saveznika.

29.

- Vrlo teški gubici brodova u konvojima tokom ovog perioda zbog povećanja broja podmornica.
- Prvi radni nacrti američkog Zakona o regrutovanju.

30.

- Predsjednik Roosevelt, usred predizborne kampanje, obećava da neće poslati "naše momke" u rat.

31.

- Vlada Varšavskog Distrikta premješta sve Jevreje grada u geta.

Novembar[uredi | uredi izvor]

1.

- Turska proglasila neutralnost u italijansko-grčkom ratu.

2.

- Italijansko napredovanje u Grčkoj se nastavlja. Zauzimaju naselje Vovousa a avijacija bombarduje grad Solun.

5.

- Američki predsjednik Roosevelt osvoja treći predsjednički mandat. Britanci to doživljavaju kao momenat koji obećava više pomoći iz SAD-a.
- Potopljen britanski trgovački brod HMS Jervis Bay dok se veći dio konvoja uspjeva spasiti. Ovaj gubitak je u značajnoj mjeri medijski popraćen.

7.

- Postalo jasno da će Irska odbiti da mornarica Ujedinjenog Kraljevstva koristi njene luke kao pomorske baze.

8.

- Završena bitka kod Elaia-Kalamasa. Uspješnom odbranom Grci okončali italijansku neuspješnu ofanzivu u Grčkoj.

9.

- Umire Neville Chamberlain, premijer Ujedinjenog Kraljevstva.

11.

- Britanske pomorske snage pokreću napad na italijansku mornaricu u Tarantou. Bombarderi sa nosača aviona HMS Illustrious oštećuju tri bojna broda, dvije krstarice i nekolikio pomoćnih plovila. Ovaj događaj osigurava britansku liniju opskrbe na Sredozemnom moru. Britanski uspjeh će biti prostudiran od strane japanske vojske koja je već bila u pripremi za napad na Pearl Harbor.

12.

- Molotov se sastaje sa Hitlerom i Ribbentropom u Berlinu. Raspravlja se o novom svjetskom poretku. Molotov izražava sovjetske interese za Finskom, Bugarskom, Rumuniji, Dardanelima i Bosforom, ali Hitler razgovora o široj sferi utjecaja u svijetu koji bi se podijelio između Rusije, Njemačke, Italije i Japana.
- U bici za Gabon, britanske snage završavaju sa zauzimanjem centralne Afrike od višijevske Francuske.

13.

- Molotov se ponovo sastaje sa Hitlerom tražeći njegovu saglasnost za likvidaciju Finske. Hitler se sada opire svakom pokušaju da se proširi sfera sovjetskog uticaja u Evropi. Hitler vidi Britaniju kao poraženu i nudi Indiju u Sovjetskom Savezu.
- Bitka za Pindus se završava grčkom pobjedom.

14.

- Snažno noćno bombardovanje Coventryja. Srednjovjekovni centar grada sravnjen sa zemljom.
- Grci pokreću kontraofanzivu protiv Italijana.

15.

- Sovjetski Savez pozvan da se pridruži Trojnom pakta i da sudjeluju u raspodjeli britanskog carstva. Varšavski geto izolovan od ostatka grada.

16.

- Churchill nalaže da se dio britanskih trupa iz Sjeverne Afrike prebace u Grčku, uprkos zabrinutosti njegovih vojnih komandanata koji trebaju te jedinice za trenutnu kampanju protiv Italijana u Sjevernoj Africi.

19.

- Grci i dalje napreduju u svojoj kontraofanzivi i protjeruju italijanske snage sa grčkog tla.

20.

- Mađarska potpisuje pristupanje Trojnom paktu.

21.

- Belgijska vlada koja se nalazi u izbjeglištvu u Britaniji, objavljuje rat Italiji.

22.

- Pad Korçë, grada u jugoistočnoj Albaniji u grčke ruke.

23.

- Rumunija potpisuje pristupanje Trojnom paktu.

24.

Republika Slovačka potpisuje pristupanje Trojnom paktu.

25.

- Sovjetskom Savezu se nude uslovi za pridruženje Trojnom pakta, uključujući značajne nove teritorijalne ustupke.

29.

- Masovno noćno avio bombardovanje Liverpoola.

30.

- Teško avio bombardovanje Southamptona u južnoj Engleskoj. Grad je opet slijedeće noći bombardovan kao i Bristol 2. i Birmingham 3. decembra.

Decembar[uredi | uredi izvor]

1. - ; 8.

- Grčke snage i dalje vrše napade na italijanske snage, oslobađajući gradove: Pogradec, Sarandë i Gjirokastër.

1.

- Tokom cijelog mjeseca razmjenjuju se bombardovanja između Njemačke i Britanije. Prvo od strane Njemačke a potom i Britanije.

5.

- Kraljevska avijacija (RAF) bombarduje gradove Düsseldorf i Torino.

6. - 9.

- Britanske i indijske snage pokrenule Operaciju Kompas, ofanzivu protiv italijanskih snage u Egiptu. Italijani posjeduju sedam pješadijskih divizija i Maletti grupu (ad hoc mehanizovana jedinica) na utvrđenim odbrambenim položajima. Početni napadi su pokrenuti na pet italijanskih kampova oko i južno od Sidi Barranija. Kampovi su zauzeti a italijanski general Pietro Maletti je ubijen dok su uništene Maletti grupa, 1. i 2. libijska divizija kao i 4. crnokošuljaška divizija (paravojna formacija, tj. vojno krilo italijanske Nacionalne fašističke stranke). Preostale italijanske jedinice u Egiptu su prisiljene da se povuku prema Libiji.

8.

- Francisco Franco isključio ulazak Španije u rat što je primoralo Hitlera da otkaže napad na Gibraltar.

12.

- U Sjevernoj Africi, u Egiptu, preko 39.000 italijanskih vojnika izgubljeno ili zarobljeno.

16.

- Prvo RAF-ovo noćno bombardovanje njemačkog grada Mannheima.
- U Sjevernoj Africi, Britanci zauzimaju Fort Capuzzo u Libiji.

18.

- Hitler izdaje naređenje za otpočinjanje planiranja operacije Barbarossa, njemačke invazije na Sovjetski Savez.

22. - 24.

- Bombardovanja Manchestera.

28.

- Italijansko-grčki rat se i dalje odvija negativno po Italijane. Grci drže pod svojom kontrolom otprilike jednu četvrtinu Albanije.
- Italija protiv Grčke traži vojnu pomoć iz Njemačke.

29.

- Teško bombardovanje Londona iz zraka.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "1940 Timeline". WW2DB. Pristupljeno 2011-02-09. 
  2. ^ Keegan, John (1994). The Times Atlas of the Second World War. London: The Times. str. 16–17. 
  3. ^ Keegan, John (1994). The Times Atlas of the Second World War. London: The Times. str. 16–17.
  4. ^ Keegan, John (1994). The Times Atlas of the Second World War. London: The Times. str. 16–17.