Butil-acetat

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Butil-acetat
Butylacetat.svg
Butyl acetate 3D ball.png
Općenito
Hemijski spoj Butil-acetat
Druga imena n-Butil-acetat
n-butyl ester acetatne kiseline
Butil
IUPAC ime: Butil-etanoat
Molekularna formula C6H12O2
CAS registarski broj 123-86-4
SMILES CCCCOC(=O)C
InChI 1/C6H12O2/c1-3-4-5-8-6(2)7/h3-5H2,1-2H3
Osobine1
Gustoća 0,8825 g/cm3 (20 °C)
Tačka topljenja –78
Tačka ključanja 126,1 na 760 mmHg
Pritisak pare 0,1 kPa (−19 °C)
1,66 kPa (24 °C)
44,5 kPa (100 °C)
Rastvorljivost 0,68 g/100 mL (20 °C)
Miješa se sa EtOH
; Rastvorljiv acetonu, CHCl3
Viskoznost: 1,002 cP (0 °C)
0,685 cP (25 °C)
0,5 cP (50 °C)
0,305 cP (100 °C)
Dipolni moment 1,87 D (24 °C)
Rizičnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
3
2
0
 
[1]
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima.

n-Butil-acetat – poznat i kao butil-etanoat – je i ester sa hemijskom formulom C6H12O2. Na sobnoj temperaturi je bezbojna zapaljiva tečnost. Butil-acetat se prirodno nalazi u mnogim tipovima plodova, gdje zajedno sa ostalim hemijskim spojevima daje karakteristične arome i ima slatkasti miris banana ili jabuka. Koristi se kao sintetske voćne arome u hrani, kao što su bombone, sladoled, sir i peciva.[2] Butil-acetat se često koristi kao visoko-kipuće otapalo umjerene polarnosti.

Ostali izomeri ovog spoja su:

Proizvodnja[uredi | uredi izvor]

Butil-acetat su obično proizvodi putem Fischerove esterifikacije butanola (ili se od njegovih izomer pravi izomer butil-acetata) i sirćetne kiseline, uz katalitsko djelovanje sumporne kiseline pod refluksnim uvjetima, u slijedećoj reakciji:[3]

Synthesis Butyl acetate.svg

Prirodni izvori[uredi | uredi izvor]

Jabuke, a oposebno varijetet „crveni delišes“ (Red Delicious), dijelkom imaju okus ovog hemijskog spoja. Alarmni feromoni koje emitira Koschevnikova žlijezda medonosnih pčela sadrže butil-acetat.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "MSDS of n-Butyl acetate". https://www.fishersci.ca. Fisher Scientific. Pristupljeno 2014-06-28. 
  2. ^ Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Eds. (2005). Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB) Sarajevo. ISBN 9958-9344-1-8. 
  3. ^ Acetic acid. (2003). In Ullman's encyclopedia of industrial chemistry (6th ed., Vol. 1, pp. 170-171). Weinheim, Germany: Wiley-VCH.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]