Ilirski ratovi

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Ilirska plemena (prije rimskih osvajanja)

Rimsko-ilirski ratovi su trajali od 229. p. n. e. do 219. p. n. e. Rim je osvojio ilirske naseobine iz doline rijeke Neretve i spriječio dalje piratske napade na italijanske trgovačke brodove po Jadranskom moru. Bile su to dvije vojne kampanje, prva protiv kraljice Teute, a druga protiv Dimitrija sa Farosa.

Prvi ilirski rat[uredi | uredi izvor]

Prvi ilirski rat je trajao od 229. p. n. e. do 228. p. n. e. tokom kog se sukobila kraljica Teuta (regentkinja pastorka Pineusa) protiv rimskog konzula Lucija Postumija. Spor je izbio uskoro nakon Agronove smrti (231/230. g. pr. n. e.), a povod mu je bilo gusarenje Ilira po Jonskom i Jadranskom moru, te pljačkanje italskih i savezničkih grčkih naseobina. Nakon uspješnog rata, Rimljani su postavili Dimitrija sa Farosa kao moćnika u Iliriji, kako bi bio protivteža moći kraljice Teute. Ilirska država nije odmah postala rimska tributarna zemlja, ali je ušla u rimsku interesnu sferu.[1]

Drugi ilirski rat[uredi | uredi izvor]

Drugi ilirski rat je trajao od 219. p. n. e. do 218. p. n. e.. Kada je Dimitrije sa Farosa pokušao iskoristiti poteškoće Rima tokom sukoba sa Kartaginom, Rimljani osvajaju Faros (danas Stari Grad) i cijeli otok Hvar. Dimitrije se morao skloniti u Makedoniju kod svog zaštitnika Filipa V. Makedonskog.

Treći ilirski rat[uredi | uredi izvor]

Kada je makedonski vladar Perzej 168. godine započeo sukob i treći makedonski rat protiv Rimljana, pridružili su se i Iliri pod vodstvom Gencija. Tako je izbio i Treći ilirski rat koji su iliri izgubili. U bitki kod Pidne u Solunskom zaljevu (168. g.) poražen je Perzej, a pretor Lucije Anicije iste godine porazio je Gencija, negdje kod Skadra, i u bitki oko Meteona (Medun kod Podgorice).Nakon toga ilirsko kraljevstvo je podijeljeno na tri dijela.

Posljedice[uredi | uredi izvor]

Ilirija je najzad osvojena 168. p. n. e, i nakon 40 godina borbi, postala rimska provincija. Bila je to prva teritorija koju se Rimljani preoteli od Ilira i sa te obale nastaviće se daljnja rimska osvajanja cijelog Balkana. Podijeljena je, po Anicijevoj formuli, na tri oblasti:

  • Područje Labeata oko Skadarskog jezera
  • Područje Boke Kotorske
  • Crnogorsko primorje[2]

Odlukom rimskog senata svi su oni ostali slobodni i immunes (oslobođeni poreza). Isti status su dobili i Daorsi, zato što su tokom borbe prešli na rimski stranu. U odluci o miru ne spominju se Ardijejci, pleme za koje mnogi vežu nastanak i istoriju ilirskog kraljevstva.

Ipak, trebalo je još tačno 177 godina da se ilirska plemena sa Balkanskog poluostrva u potpunosti potčine.

Literatura[uredi | uredi izvor]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Salmedin Mesihović, Amra Šačić -HISTORIJA ILIRA". Univerzitet u Sarajevu, 2015, ISBN 978-9958-600-65-4. Pristupljeno 9. 2. 2016. 
  2. ^ "Ivo Bojanovski: BOSNA I HERCEGOVINA U ANTIČKO DOBA". Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988. Pristupljeno 9. 2. 2016.