Juan Carlos, kralj Španije

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Ivan Karlo
Juan Carlos I of Spain 2007.jpg
Kralj Španije
Vladavina 22. novembar 1975 - danas
Prethodnik de facto Francisco Franco
de iure Alfons XIII
Prestolonasljednik Felipe, princ od Asturije
Supružnik Sofija od Grčke
Djeca Elena, vojvotkinja od Luga
Cristina, vojvotkinja od Palme de Mallorce
Felipe, princ od Asturije
Dinastija Burbon
Otac Juan, grof od Barcelone
Majka María de las Mercedes de Borbón-Dos Sicilias
Rođenje 5. januar 1938
Rim

Juan Carlos I (fonol. Huan Karlos; punim imenom Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias; rođen 5. januara 1938. godine) je trenutni kralj Kraljevine Španije. Njegovo ime se vrlo rijetko mijenja u svoj ekvivalent u bosanskom jeziku, odnosno u Ivan Karlo.

Odrastanje[uredi | uredi izvor]

Rođen je u Rimu, gdje je njegov dedo, Alfons XIII, protjeran nakon proglašenja Druge španske republike. Roditelji su mu bili Juan, nasljednik zbačenog kralja, i njegova supruga, María de las Mercedes de Borbón-Dos Sicilias.

Juan Carlosovo odrastanje uveliko je obilježeno režimom diktatora Francisca Franca. Franco je Juan Carlosovog oca, liberala Juana, gledao sa nepovjerenjem i nije mu želio ostaviti vlast. Umjesto nasljednika po primogenituri, za svog nasljednika odabrao je Juana Carlosa, za kojeg se nadao da će nastaviti njegov režim vlasti. Po odobrenju korteza, godine 1969. dodijelio mu je titulu princa od Španije (za razliku od tradicionalne titule princa od Asturije). Tokom tog perioda Juan Carlos je javno podržavao Franca i njegov režim, što je ljutilo liberale i demokrate. Kasnije se počeo sastajati i sa njegovom opozicijom, ali Franco je bio uvjeren da će princ ostati vjeran njegovom načinu vođenja države.

Vladavina[uredi | uredi izvor]

Juan Carlos je obavljao dužnosti čela države za vrijeme Francove nesposobnosti, a 30. novembra Franco mu daje sve ovlasti. Franco je umro 22. oktobra 1975. godine, ostavljajući Juana Carlosa kao diktatora. Tri godine kasnije odražni su prvi postfrankovski izbori u Španiji, na kojima je izglasano ponovno uspostavljanje ustavne monarhije sa Juanom Carlosom na prijestolju. On i njegova supruga, Sofija od Grčke, ustoličeni su tokom Mise Svetog Duha, nakon što se Juan Carlosov otac formalno odrekao svog prava na tron i učinio svoga sina de iure kraljem. Na opće razočaranje monarhista i falaginsta, prva odluka novog kralja bila je demokratizacija Španije i postavljanje Adolfa Suáreza na poziciju premijera.

Iako su izglasali restauraciju ustavne monarhije, mnogi još uvijek nisu vjerovali u njenu postojanost i budućnost. Juan Carlos je bio meta neuspjelog atentata u julu 2000. godine. Prema anketi provedenoj u novembru 2005. godine, 77.5% Španaca smatra kralja "dobrim ili vrlo dobrim".

Kao kralj Juan Carlos više ne igra ulogu apsolutnog vladara, iako i dalje aktivno učestvuje u politici Španije. Na samitu održanom u novembru 2007. godine u Čileu, za vrijeme uzavrele rasprave na kojoj je venecuelanski predsjednik Hugo Chávez prekinuo govor španskog premijera i opisao ga kao "manje humanog od zmija", kralj se ustao i povikao: "¿Por qué no te callas?" (bs. "Zašto ne ušutiš?!"). Nakon ovoga incidenta kralj je napustio salu, a njegov citat je odjeknuo svijetom.

Juan Carlos i njegova supruga, kraljica Sofija, porijeklom grčka princeza, imaju dvije kćerke - infantu Elenu i infantu Cristinu, te sina, princa Felipea. Felipe je Juan Carlosov prijestolonasljednik.

Preci[uredi | uredi izvor]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Infant Franjo od Španije
 
 
 
 
 
 
 
8. Alfons XII, kralj Španije
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Izabela II, kraljica Španije
 
 
 
 
 
 
 
4. Alfons XIII, kralj Španije
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Nadvojvoda Karlo Ferdinand od Austrije
 
 
 
 
 
 
 
9. Nadvojvotkinja Marija Kristina od Austrije
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Nadvojvotkinja Elizabeta Franciska od Austrije
 
 
 
 
 
 
 
2. Infant Juan od Španije
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Princ Aleksandar od Hessena
 
 
 
 
 
 
 
10. Princ Henrik od Battenberga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Princeza Julija od Battenberga
 
 
 
 
 
 
 
5. Princeza Viktorija Eugenija od Battenberga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. Princ Albert od Saskokoburga i Gote
 
 
 
 
 
 
 
11. Princeza Beatricija od Ujedinjenog Kraljevstva
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. Viktorija, kraljica Ujedinjenog Kraljevstva
 
 
 
 
 
 
 
1. Juan Carlos, kralj Španije
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Ferdinand II, kralj Dviju Sicilija
 
 
 
 
 
 
 
12. Princ Alfons od Dviju Sicilija
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Nadvojvotkinja Marija Terezija od Austrije
 
 
 
 
 
 
 
6. Princ Karlo od Dvije Sicilije
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. Princ Franjo od Dviju Sicilija
 
 
 
 
 
 
 
13. Princeza Antoaneta od Dvije Sicilije
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. Nadvojvotkinja Marija Izabela od Austrije
 
 
 
 
 
 
 
3. Princeza María de las Mercedes od Dvije Sicilije
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. Ferdinand Filip, kraljevski princ od Francuske
 
 
 
 
 
 
 
14. Filip, kraljevski princ od Francuske
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
29. Vojvotkinja Helena od Mecklenburg-Schwerina
 
 
 
 
 
 
 
7. Princeza Ludovika od Orléansa
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. Princ Antonije od Orléansa
 
 
 
 
 
 
 
15. Princeza Marija Izabela od Orléansa
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. Infanta Ludovika Ferdinanda od Španije
 
 
 
 
 
 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]


Vladarske titule
Prethodnik:
Alfons XIII
Kralj Španije
1975-
Nasljednik:


Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: