Matija Korvin

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Matija I Korvin
Portrait of Matthias Corvinus.jpg
Kralj Ugarske
Vladavina 24. januar 1458. - 6. april 1490.
Prethodnik Ladislav V
Nasljednik Vladislav II
Krunidba 29. april 1464.
Supružnik Elizabeta Celjska
Katarina Podjebradska
Beatrice Napuljska
Djeca Janoš Korvin (vanbračni sin)
Dinastija Hunjadi
Otac Janko Hunjadi
Majka Erzsébet Szilágyi
Rođenje 23. februar 1443.
Kluž-Napoka, Kraljevina Ugarska
Smrt 6. april 1490.
Beč, Sveto rimsko carstvo
Mjesto sahrane Stolni Biograd (mađ - Székesfehérvár)

Matija I Korvin (mađarski: Mátyás I Hunyadi; slovački: Matej I Korvín; češki: Matyáš I Korvín; 23. februar 1443. - 6. april 1490.) bio je kralj Ugarske od 1458. do 1490. godine. Nakon smrti oca Janka Hunjadija 1456. godine, Matija je zajedno sa starijim bratom Ladislavom bio zatvoren po naređenju ugarskog kralja Ladislava V. Pogubljenje njegovog brata Ladislava je izazvalo pobunu koja je prisilila kralja Ladislava V da napusti Ugarsku. Nakon kraljeve iznenadne smrti, Matijin stric Mihael Szilagyi je ubijedio skupštinu da jednoglasno proglasi Matiju kraljem 24. januara 1458. godine. Nakon toga je započeo je svoju vladavinu pod starateljstvom svog strica, ali je nakon dvije sedmice preuzeo efektivnu kontrolu nad Ugarskom.

Kao kralj, Matija je vodio ratove protiv cara Svetog rimskog carstva Fridrika III i čeških plačenika koji su dominirali Gornjom Ugarskom (danas južni dio Slovačke i sjeverni dio Mađarske). Tokom ovog perioda, Osmanlijsko carstvo je zauzelo Srbiju i Bosnu, prekidajući tako zonu odbrambenih država duž južne granice Kraljevine Ugarske. Nakon potpisivanja mirovnog sporazuma sa Fridrikom III 1463. godine, Matija I je sa vojskom prodro na teritoriju koje su nedavno okupirale Osmanlije zauzevši Jajce, sjedište Bosanskog kraljevstva. Ubrzo je shvatio da ne može očekivati nikakvu značajnu pomoć hrišćanskih sila, pa se odrekao svoje anti-osmanlijske politike.

Sljedeće godine, Matija I je objavio rat češkom kralju Juraju osvajajući Moraviju, Šlesku i Lužicu. To mu je omogućilo da se kruniše za češkog kralja 3. maja 1469. godine, ali su ga češki gospodari odbili i nakon smrti češkog kralja Juraja 1471. godine. Umjesto toga, izabrali su Vladislava Jagelona, najstarijeg sina poljskog kralja Kazimira IV. Nakon razaranja istočnih dijelova Ugarske od strane Osmanlijskog carstva 1474. godine, Matija je poslao pojačanja moldavskom knezu Stjepanu III kako bi odbio seriju osmanlijskih invazija. To je dovelo do zauzimanja Šabca, važne osmanlijske granične tvrđave. Nakon sklapanja mirovnog sporazuma sa Vladislavom Jagelonom 1478. godine, Matija je predvodio rat protiv cara Fridrika III okupiravši Donju Austriju između 1482. i 1487. godine. Tokom vladavine uspostavio je profesionalnu vojsku (Crna četa), reformisao sudsku administaciju, smanjio moć barona i promovisao karijeru talentovanih pojedinaca koje je birao po njihovim sposobnostima a ne po njihovom društvenom statusu. Bio je veliki pokrovitelj umjetnosti i nauke, uspostavivši Kraljevsku biblioteku koja je imala najveću zbirku knjiga u Evropi. 


System-users.svg Nedovršeni članak Matija Korvin koji govori o biografijama treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.