Treća krajiška proleterska udarna brigada

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Treća krajiška proleterska udarna brigada formirana je 22. 8.1942. godine u selu Kamenici kod Drvara, od Drvarskog, Petrovačkog i samostalnog bataljona Zdravko Čelar. Imala je četiri bataljona sa oko 1.000 boraca.[1]

Prvi komandant brigade bio je Nikola Karanović, narodni heroj, a politički komesar Simo Tadić. Od 1. novembra je u sastavu Prve proleterske divizije. Početkom novembra učestvovala je u Bihaćkoj operaciji. Do kraja novembra djelovala je na planini Manjači, oko Ključa i Sanskog Mosta. Do kraja 1942. godine učestvovala je u uništenju četničkog uporišta Čađavica i u oslobođenju Jajca, pa u borbama oko Kotor Varoši i Teslića. Od tada do početka bitke na Neretvi djelovala je u gornjem toku rijeke Vrbasa.

Bitka na Neretvi[uredi | uredi izvor]

Glavni članak: Bitka na Neretvi

Od sredine februara 1943. godine, brigada vodila je višednevne žestoke obrambene borbe na pravcu Bugojno-Gornji Vakuf i Bugojno – Prozor u bitki na Vilića Guvnu. Bila je jedna od glavnih zaštitnica povlačenja ranjenika na pravcu Glavatičevo, Bjelinići i Kalinovik, spriječavajući prodor Nijemaca iz Konjica

Narednih tridesetak dana učestvovala je u razbijanju četničkih i italijanskih snaga u Sandžaku, Bijelom Polju i Mojkovcu.

Treća krajiška na prilazima Sutjesci kod Suhe - Iz Dnevnika Vladimira Dedijera

Bitka na Sutjesci[uredi | uredi izvor]

U početku Bitke na Sutjesci, do 20. 5.1943. godine vodila je borbe protiv Prve brdske njemačke divizijom na širem sektoru Bijelog Polja i Mojkovca. Nakon toga, u saradnji s Prvom i Drugom proleterskom udarnom brigadom potisnule su neprijateljske snage prema Foči, ali proboj obruča jugoistočno od Foče nije uspio. Iz tih borbi ostalo je zapisano:

Treća Krajiška je opkolila pet grupa Nemaca i potpuno uništila četiri. Ubijeno je preko dvije stotine Nijemaca. Krajišnici su mrtve Nijemce umetrili sve po osam na gomilu i tako ih ostavila. Neka se zna da ih je pobila slavna brigada iz Drvara.

– Vladimir Dedijer - DNEVNIK [2]

Učestvovala je u Beogradskoj operaciji, pa u borbama na Sremskom frontu, oslobođenju dijela Slavonije, a 8. 5. u oslobođenju Zagreba. Za svoje zasluge tokom borbi brigada je 13. 9.1943. godine proglašena proleterskom, a pet puta od Vrhovnog komandanta NOV i POJ Josipa Broza Tita je pohvaljena. Odlikovana je Ordenom narodnog oslobođenja, Ordenom partizanske zvezde i Ordenom bratstva i jedinstva, a povodom petnaestogodišnjice bitke na Sutjesci, juna 1958. godine i Ordenom narodnog heroja.

Narodni heroji Treće krajiške brigade[uredi | uredi izvor]

Literatura[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Savo Trikić: TREĆA KRAJIŠKA PROLETERSKA BRIGADA". Vojnoizdavački i novinski centar, Beograd 1989. Pristupljeno 9. 2. 2016. 
  2. ^ "Bitka na Neretvi". Vladimir Dedijer: DNEVNIK 1941-1944, knjiga I. Pristupljeno 9. 2. 2016. 

Vanjske veze[uredi | uredi izvor]