Sremska Mitrovica

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Bih-usa.svg Ovaj članak nije preveden ili je djelimično preveden.
Ako smatrate da ste sposobni da ga prevedete, kliknite na link uredi i prevedite ga vodeći računa o enciklopedijskom stilu pisanja i pravopisu bosanskog jezika.
Mitrovačka Gimnazija

Sremska Mitrovica (hrvatski: Srijemska Mitrovica, mađarski: Szávaszentdemeter, njemački: Syrmisch-Mitrowitz) je grad u Vojvodini, u Srbiji, i sjedište istoimene opštine. U starom vijeku bila je poznatija kao Sirmium, jedna od četiri prijestolnice velikog Rimskog Carstva.

Geografski položaj[uredi | uredi izvor]

Kao što naziv sugerira, nalazi se u Srijemu, na sjevernoj obali rijeke Save.

Grad je smješten na 44,98° sjeverne geografske širine i 19,61° istočne geografske dužine, oko 70 km zapadno od Beograda i 50 km južno od Novog Sada.

S druge strane rijeke se nalazi znatno manja Mačvanska Mitrovica.

Historija[uredi | uredi izvor]

Sremska Mitrovica je jedan od najstarijih gradova u Evropi. Najstariji otkriveni tragovi organiziranog života datiraju od prije sedam hiljada godina.

Krajem prvog vijeka prije nove ere Rimljani su osvojili Sirmium. U prvom vijeku nove ere Sirmium je postao grad najvišeg ranga - kolonija rimskih građana - i dobio vrlo važan strateški značaj. Sredinom trećeg vijeka Sirmium je postao središte čitave Panonije. U njemu ili u okolici su rođeni carevi Decije, Aurelijan, Prob i Maksimijan, koji su bili romanizirani Iliri - starosjedioci. U doba tetrarhije (od 393. godine) Sirmium je bio jedna od četiri prestolnice Rimskog Carstva, uz Milano, Trir i Nikomediju. Čuveni rimski historičar Amijan Marcelin nazvao je Sirmium "slavnom i mnogoljudnom majkom gradova". Grad je bio metropola Panonije i Ilirika, ranohrišćanski centar s brojnim biskupima i mučenicima. U doba najvećeg procvata, u III. i IV. vijeku, u gradu je radila kovnica zlatnog i srebrnog novca, raskošna carska palata s vodovodom, termama, hipodromom, teatrom, amfiteatrom, forumom i drugim važnim građevinama. Do sada je otkriveno osam ranohrišćanskih hramova, a najpoznatiji su oni posvećeni Sv. Irineju, Sv. Dimitriju i Sv. Sinerotu. Na jednom od savskih mostova su 304. godine pogubljeni prvi episkop Sirmiuma Irinej i njegov đakon Dimitrije.

Poslije Milanskog edikta 313. godine, Sirmium je postao važno hrišćansko središte. TOkom IV. vijeka tu je održano nekoliko opšterimskih crkvenih sabora na kojima su donesene poznate Sirmiumske formule. Krajem IV. vijeka grad su osvojili Istočni Goti, a 441. je nestao u hunskom pokolju i požaru. 582. godine grad se predao Avarima, a preživjeli stanovnici su emigrirali sve do Dalmacije (tragovi su pronađeni u Solinu). 1180. godine grad je pripojen Ugarskoj.

Bizant ga je više puta bezuspješno pokušavao osvojiti. Na ruševinama Sirmiuma je izrastao novi srednjovjekovni grad - Grad Sv. Dimitrija, odnosno Dimitrovica, prema sv. Dimitriju, zaštitniku grada.

1526. grad su osvojili Turci, a 1688. je u Srijem ušla austrijska vojska.

Potpuno razoreni grad je poslije mnogo borbe ušao u Habsburšku Monarhiju. Mitrovica je obnovljena i postala je važno vojno i građansko naselje u Vojnoj granici (Vojnoj krajini), a kasnije i slobodni kraljevski grad. Kasnijom upravnom reorganizacijom ušla je u sastav Kraljevine Hrvatske i Slavonije u čijem sastavu je ostala do 1918-45.

Daljim razvojem, Sremska Mitrovica je postala jedan od najznačajnijih gradova Srijema.

Urbanistički se razvila u XVIII. i XIX. vijeku.

Stanovništvo[uredi | uredi izvor]

Po popisu iz 2002. godine u širem području grada živi 59.935 stanovnika.

Vjera[uredi | uredi izvor]

U gradu, kao i općini, većina stanovništva pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi. U Sremskoj Mitrovici živi i značajnija zajednica grkokatolika, uglavnom Rusina, ali ima i nešto Ukrajinaca i nešto Hrvata (do 1500), koji slave Božić po julijanskom kalendaru.

Ekonomija[uredi | uredi izvor]

Sremska Mitrovica je industrijski grad s razvijenom prehrambenom i hemijskom industrijom. Ima dobre sabraćajen veze - nalazi se na auto-putu i željezničkoj pruzi Beograd-Zagreb i na rijeci Savi.

Administracija[uredi | uredi izvor]

Sremska Mitrovica je sjedište Sremskog okruga. Sigurno najpoznatija ustanova je sremskomitrovački zatvor (Kazneno-popravni dom), koji je bio zloglasni koncentracijski logor za zarobljene hrvatske vojnike i hrvatske civile za vrijeme srpske agresije na Hrvatsku.

Obrazovanje, sport i kultura[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Zanimljivosti[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz:


Coat of arms of Sarajevo.svg Nedovršeni članak Sremska Mitrovica koji govori o gradovima treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.