Majdanpek

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Koordinate: 44°25′0″S 21°56′0″I / 44.41667, 21.93333
Majdanpek
Naselje
Panorama Majdanpeka
Panorama Majdanpeka
Grb Majdanpeka.gif
Grb
Službeni naziv: Мајданпек
Država Flag of Serbia.svg Srbija
Regija Borski okrug
Nadmorska visina 498 m.i.m.
Koordinate 44°25′0″S 21°56′0″I / 44.41667, 21.93333
Površina
 - Metro 932 km2
Stanovništvo
 - Urbana zona 7.637
 - Metro 18.179
Gustoća 19,5 /km2 
Gradonačelnik Dejan Vagner (SNS)
Vremenska zona CET (UTC+1)
 - ljeto CEST
Poštanski broj 19250
Pozivni broj (+381) 030
Autooznaka BO
Map Serbia Blank .png
Blue pog.svg
Web stranica: http://www.majdanpek.rs/

Majdanpek (rum. Maidan) je grad i općina u Borskom okrugu, u Timočkoj krajini u istočnoj Srbiji. Prema popisu iz 2002. godine[1], općina Majdanpek je imala 23.703 stanovnika, dok je grad imao 10.071 stanovnika. Grad je poznat po vrlo bogatom nalazištu bakra i zlata, sa rudarskom tradicijom prisutnom mnogo prije prodora Rimljana u ove krajeve u 1. vijeku p. n. e.[2].

Historija[uredi | uredi izvor]

U pogledu kulturno-historijskog naslijeđa, teritorija općine Majdanpek jedna je od najbogatijih u Evropi. Ovdje se nalaze arheološki lokaliteti Vlasac, gdje je otkrivena prva kodirana poruka isklesana ljudskom rukom[3], Lepenski Vir, mjesto gdje je prahistorijski čovjek ostvario svoje neponovljive domete u oblasti plastične umjetnosti[4], i Rudna Glava, najstariji očuvani rudnik na svijetu[5]. Lokaliteti Rudna Glava, Praurija, Kameni Rog i Kapetanova Pećina, koje arheolozi datiraju u vrijeme ranog eneolita (5. vijek p. n. e.), svjedoče da je Majdanpek bio drevno rudište.

Pretpostavlja se da su Grci, još u vremenu prije Trojanskog rata, eksploatirali zlatonosne rijeke današnje sjeverne Srbije, među kojima je svakako bio i Pek kao najzlatonosniji. Za samo ispiranje zlata Grci su koristili ovčije runo koje su polagali u korito rijeke. Ova drevna ispiračka tehnika, koju su Grci, prema Herodotu, preuzeli od Kolhiđana, zadržala se među stanovnicima doline Peka sve do skorašnjih vremena.

Ime naselja Majdanpek je po porijeklu historijska mješavina starogrčkih, staroslovenskih i arapsko-turskih izraza, čije je krajnje značenje "rudnik bakra (majdan) na zlatonosnoj rijeci (Pek)".

Grad je industrijaliziran polovinom 20. vijeka kroz industrijski program započet od strane tadašnje Vlade SFRJ. Kroz kasniji period 20. vijeka grad je dostigao veliki industrijski napredak i bio jedan od najrazvijenijih područja u metalurgiji i eksploataciji bakra. Međutim, tokom 1990-ih godina dolazi do pada industrijske proizvodnje i danas se grad bori da obnovi ranije industrijske uspjehe[citat potreban].

Geografija[uredi | uredi izvor]

Općina Majdanpek se prostire na površini od 932 km2 i graniči se sa općinama Bor, Negotin, Kladovo, Golubac, Kučevo i Žagubica. Na sjeveru se Dunavom graniči sa Rumunijom. Sam grad se nalazi u dolini rijeke Mali Pek, leži na nadmorskoj visini od 498 m, a okružuju ga planine među kojima se ističe planina Starica.

Naseljena mjesta[uredi | uredi izvor]

Područje općine obuhvata dva gradska naselja, Majdanpek i Donji Milanovac, kao i sljedećih 12 sela:

  • Boljetin
  • Vlaole
  • Golubinje
  • Debeli Lug
  • Jasikovo
  • Klokočevac
  • Leskovo
  • Miroč
  • Mosna
  • Rudna Glava
  • Topolnica
  • Crnajka

Demografija[uredi | uredi izvor]

Prema popisu stanovništva iz 2002. godine, etnička struktura općine Majdanpek je izgledala ovako:

  • Srbi - 19.399 (81,59%)
  • Vlasi - 2.817 (11,89%)
  • Ostali

Prema rezultatima popisa, većina naselja u općini ima srpski etnički majoritet. Naselje sa vlaškom etničkom većinom je Vlaole. Etnički miješano naselje, sa relativnom vlaškom većinom, je Jasikovo. U naselju Majdanpek živi 7.804 punoljetna stanovnika, a prosječna starost stanovništva iznosi 35,8 godina (35,0 kod muškaraca i 36,5 kod žena). U naselju ima 3.631 domaćinstvo, a prosječan broj članova po domaćinstvu je 2,77. Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima, a u posljednja tri popisa primijećen je pad broja stanovnika[1].

Promjena broja stanovnika grada tokom 20. vijeka

Turizam[uredi | uredi izvor]

Jedna od najvećih turističkih atrakcija Majdanpeka je Rajkova Pećina, kao jedna od najljepših pećina u Srbiji.

Kultura i obrazovanje[uredi | uredi izvor]

U Majdanpeku se svake godine, u organizaciji Centra za kulturu, održavaju međunarodne manifestacije iz raznih oblasti umjetnosti, MajdanArt i Žene slikari. U gradu djeluje i Osnovna muzička škola "Ranko Krivić".

Reference[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: