Ermenski dram

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Dram)
Idi na: navigacija, traži
Ermenski dram
100,000 Armenian dram - 2009 (obverse).jpg
Korisnik Ermenija
Nagorno-Karabah
Inflacija 4.5%
Kovanice 10 (tas), 20 (ksan), 50 (hisun), 100 (haryur), 200 (yerkuharyur), 500 (hingharyur) dram
Novčanice 1000 (hazar), 5000 (hing hazar), 10 000 (tas hazar), 20 000 (ksan hazar), 50 000 (hisun hazar), 100 000 (haryur hazar) dram
Nacionalna banka Centralna banka Ermenije
- web stranica www.cba.am

Ermenski dram (erm.: Դրամ; kod: AMD) je novčana jedinica Ermenije. Dram je podijeljen na 100 luma. Riječ "dram" prevedena sa ermenskog na bosanski jezik bi značila novac i po tome je srodna grčkoj riječi drahma i arapskoj dirhem. Prvobitno je bila u opticaju u periodu od 1199. do 1375. godine kada su se srebrenjaci nazivali dram. Ermenski dram se koristi i na nepriznatoj teritoriji Nagorno-Karabah.

Historija[uredi | uredi izvor]

21. septembra 1991. godine na nacionalnom referendumu izglasana je nezavisnost Ermenije od Sovjetskog Saveza. U skladu sa tom odlukom 27. marta 1993. ostvareno je ekskluzivno pravo na izdavanje nacionalne valute.

Neposredno nakon sloma bivšeg SSSR postojala su nastojanja za zajedničkom valutom unutar članica Zajednice nezavisnih država (Ruska rublja). Ermenija se također pridružila ovoj zoni. Međutim, uskoro je postalo jasno da će održavanje zajedničke valute u nestabilnim političkim i privrednim okolnostima post-sovjetskih država biti vrlo teško. Zona rublje je kolabirala u julu 1993. nakon čega je Rusija jednostrano pokrenula reformu valute. Kao rezultat toga, države koje su još uvijek sudjelovale u toj zoni (Kazahstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Moldavija, Ermenija i Gruzija) su bile 'istisnute' i prisiljene su uvesti zasebne valute. Ermenija je bila jedna od posljednjih zemalja koja je to učinila i to 22. novembra 1993. godine.[1]

Ermenski dram se također koristi u nepriznatoj Republici Nagorno-Karabah. Zasebna valuta, Nagorno-Karabahski dram, koja cirkuliše zajedno s ermenskim dramom puštena je u opticaj tokom 2005. godine. Službeni Nagorno-Karabahski dram je zakonsko sredstvo plaćanja i u Ermeniji i u Nagorno-Karabahu međutim najčešće se prodaje kao suvenir zbog niske nominalne vrijednosti izdanih apoena.[2]

Kovanice[uredi | uredi izvor]

Prva serija u 1994. sastojala se od aluminjskih kovanica u apoenima 10, 20 i 50 luma, kao i 1, 3, 5 i 10 drama. Druga serija se izdaje 2003. i 2004. dolaze 10, 20, 50, 100, 200 i 500 drama i zamjenjuju prvu seriju. Centralna banka izdaje takođe veliki broj komemoratovnih kovanica.

Prva serija 1994-te[uredi | uredi izvor]

Prva serija kovanica od aluminija u apoenima 10, 20 i 50 luma te 1, 3, 5, i 10 drama. Kovanice od 10 drama se još koriste, niži apoeni iako u opticaju, ne koriste se kao sredstvo plaćanja.[3][4]

Prva serija (1994)
Slika Vrijednost Osobine Opis Datum
Prečnik Mass Sastav Rub Lice Naličje prvo kovanje važeće ukidanja nevažeće
AM 1994 10 luma.pngAM 1994 averse.png 10 luma[5] 16.0 mm 0.59 g Legura Al Gladak Vrijednost, godina kovanja Grb Ermenije 1994. 21. februar 1994 U opticaju,
ali se praktično ne koriste
-
AM 1994 20 luma.pngAM 1994 averse.png 20 luma[6] 18.0 mm 0.75 g Gladak
AM 1994 50 luma.pngAM 1994 averse.png 50 luma[7] 20.0 mm 0.93 g Gladak
AM 1994 1 dram.pngAM 1994 averse.png 1 dram[8] 22.0 mm 1.39 g Grub
AM 1994 3 dram.pngAM 1994 averse.png 3 dram[9] 24.0 mm 1.63 g Grub
AM 1994 5 dram.pngAM 1994 averse.png 5 drama[10] 26.0 mm 1.98 g Gladak
AM 1994 10 dram.pngAM 1994 averse.png 10 drama[11] 28.0 mm 2.30 g Gladak U opticaju

Druga serija (2003-2004)[uredi | uredi izvor]

U 2003. i 2004. uvode se nove kovanice u apoenima od 10, 20, 50, 100, 200 i 500 drama.

Druga serija (2003-2004)
Slika Vrijednost Osobine Opis Datum
Prečnik Masa Sastav Rub Lice Naličje prvo kovanje važeće ukidanja nevažeće
AM 2004 10 dram r.pngAM 2004 10 dram a.png 10 drama[12] 20.0 mm 1.3 g Al Grub Vrijednost ornamenti,
godina kovanja
Grb Ermenije 2004 1. decembar 2004 U opticaju -
AM 2003 20 dram r.pngAM 2003 20 dram a.png 20 drama[13] 20.5 mm 2.75 g Čelik s presvlakom od bakra Gladak 2003 1. januar 2003
AM 2003 50 dram r.pngAM 2003 50 dram a.png 50 drama[14] 21.5 mm 3.5 g Čelik s presvlakom od bronze Grub 32. mart 2003
AM 2003 100 dram r.pngAM 2003 100 dram a.png 100 drama[15] 22.5 mm 4.0 g Čelik s presvlakom od nikla Grub
AM 2003 200 dram r.pngAM 2003 200 dram a.png 200 drama[16] 24.0 mm 4.5 g Legura aluminija,
bakra i nikla
Grub
AM 2003 500 dram r.pngAM 2003 500 dram a.png 500 drama[17] 22.0 mm 5.0 g Sredina od legure bakra i nikla

Vanjski prsten od legure aluminija,
bakra i nikla

Grub s prekidima

Novčanice[uredi | uredi izvor]

Prva serija je uvedena u novembru 1993, koja je povučena 2005. Druga serija, uvedena 1998.,još je u opticaju.

Prva serija (1993-1995)[uredi | uredi izvor]

Zvanični je uvedena 22. novembra 1993 u apoenima od 10 ,25, 50, 100, 200 i 500 drama.[18] Apoeni od 1000 i 5000 drama uvedeni su kasnije.

Prva serija (1993-1995)
Slika Vrijednost Veličina Boja Opis Datum
Lice Naličje Lice Naličje Štampanje Važeće Nevažeće
10 Armenian dram - 1993 (obverse).png 10 Armenian dram - 1993 (reverse).png 10 dram 125 x 62 mm Smeđa/Purpurna Željeznička stanica u Jerevanu, statua Davida iz Sasuna Brdo Ararat 1993 22. novembar 1993 1. april 2004[19]
25 Armenian dram - 1993 (obverse).png 25 Armenian dram - 1993 (reverse).png 25 drama Žuta/Smeđa/Plava Urartijska tabla za pisanje klinastim pismom, freska lava iz tvrđave Erebun[20] Ornamenti
50 Armenian dram - 1993 (obverse).png 50 Armenian dram - 1993 (reverse).png 50 drama Plava/Crvena Nacionalna galerija i historijski muzej Ermenije[21] Zgrada parlamenta Ermenije 1. januar 2004
100 Armenian dram - 1993 (obverse).png 100 Armenian dram - 1993 (reverse).png 100 drama Plava/Purpurna/Crvena Brdo Ararat and Zvartnotova katedrala[22] Pozorište Ermenije
200 Armenian dram - 1993 (obverse).png 200 Armenian dram - 1993 (reverse).png 200 drama 135 x 62 mm Smeđa/Zelena/Žuta/Crvena Crkva Sv. Hripsima u Echmiadzinu[23] Ornamenti 1. april, 2004
500 Armenian dram - 1993 (obverse).png 500 Armenian dram - 1993 (reverse).png 500 dram Zelena/Smeđa/Plava Brdo Ararat i Tigran Veliki 1. septembar 2005[24]
1000 Armenian dram - 1994 (obverse).png 1000 Armenian dram - 1994 (reverse).png 1000 dram 145 x 68 mm Smeđa/Orange Statua Mesrop Mashtots i Matenadaran Obelisk iz 7. vijeka pronađen kod sela Aghudi[25] 1994 25. oktobar 1994 1. mart 2004
5000 Armenian dram - 1995 (obverse).png 5000 Armenian dram - 1995 (reverse).png 5000 dram 145 x 71 mm Zelena/Žuta/Purpurna Hram Garni Bronzana glava boginje Anahit koja se nalazi u Britanskom muzeju 1995 6. septembar 1995[26] 1. juli 2005

Druga serija 1998-te[uredi | uredi izvor]

Novčanice apoena 500 drama se rijetko koriste u prometu. Češće su kovanice iste vrijednosti. Novčanica od 50000 drama uvedena je 4. juna 2001 na godišnjicu 1700 godina usvajanja kršćanstva u Ermeniji.[27]

Second series (1998–present)
Slika Vrijednost Veličina Boja Opis Datum
Lice Naličje Lice Naličje Štampanje Važeće Nevažeće
50 Armenian dram - 1998 (obverse).png 50 Armenian dram - 1998 (reverse).png 50 drama 122 x 65  mm Pink/Plava/Siva Aram Khachaturian i Pozorište Ermenije Baletska scena Gayane od Khachaturiana, Brdo Ararat 1998  ?? 1. april 2004[28]
100 Armenian dram - 1998 (obverse).png 100 Armenian dram - 1998 (reverse).png 100 drama Plava/Siva Astrofizičar Viktor Hambardzumyan[29] Observatorija Byurakanu
500 Armenian dram - 1999 (obverse).png 500 Armenian dram - 1999 (reverse).png 500 drama 129 x 72 mm Siva Arhitekta Alexander Tamanyan Zgrada vlade u Erevanu koju je Tamanyan dizajnirao 1999 1. septembar 2000[30] Current
1,000 Armenian dram - 1999 (obverse).png 1,000 Armenian dram - 1999 (reverse).png 1000 drama 136 x 72 mm Zelena/Ljubičasta Yeghishe Charents Slika starog Erevana, dva skladišta, kočija s dva konja 1999
2001
2011
1. mart 1999[31]
5,000 Armenian dram - 1999 (obverse).png 5,000 Armenian dram - 1999 (reverse).png 5000 drama 143 x 72 mm Žuta/Zelena Hovhannes Tumanyan Priroda u provinciji Lori sa slike Martiros Saryana 1999
2003
2009
2012
1. juli 2000[32]
10,000 Armenian dram - 2003 (obverse).png 10,000 Armenian dram - 2003 (reverse).png 10000 drama 150 x 72 mm Purpurna Pisac Avetik Isahakyan Slika starog Gyumrija 2003
2006
2008
2012
1. novembar 2003[33]
20,000 Armenian dram - 1999 (obverse).png 20,000 Armenian dram - 1999 (reverse).png 20000 drama 155 x 72 mm Žuta/Crvena/Smeđa Slikar Martiros Saryan Epizoda iz Saryanovog pejzaža Ermenija 1999
2007
2009
2012
1. mart 1999[34]
50,000 Armenian dram - 2001 (obverse).png 50,000 Armenian dram - 2001 (reverse).png 50000 drama 160 x 79 mm Smeđa/Crvena Katedrala u Etchmiadzinu Sveti Gregori Prosvjetitelj i kralj Tiridates Veliki podižu Ermensku crkvu; na desnoj strani khachkar iz Kecharis manastira. 2001 4. juni 2001[35]
100,000 Armenian dram - 2009 (obverse).jpg 100,000 Armenian dram - 2009 (reverse).jpg 100000 dram 160 x 72 mm Plava/Smeđa Kralj Abgar Peti iz Edesse Učenik Thaddaeus predaje kralju Abgaru Petom platno sa slikom Isusa Krista.[36] 2009 24. august 2009

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Pomfret, Richard (2001). The IMF and the Ruble zone. Dostupno na web stranici: http://www.readcube.com/articles/10.1057/ces.2002.17 (Pretplata potrebna)
  2. ^ "Карабах вводит собственную валюту: Нагорный Карабах за неделю Мониторинг и угро". memo.ru. Pristupljeno 8. 7. 2015. 
  3. ^ BBC (2013). Available at: http://www.bbc.co.uk/news/magazine-21572359
  4. ^ Armenian Central Bank. www.cba.am
  5. ^ "10 lumas" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  6. ^ "20 lumas" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  7. ^ "50 lumas" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  8. ^ "1" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  9. ^ "3 dram" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  10. ^ "5 dram" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  11. ^ "10 dram" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  12. ^ "10 dram" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  13. ^ "20 dram" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  14. ^ "50 dram" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  15. ^ "100 dram" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  16. ^ "200 dram" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  17. ^ "500 dram" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 25. 11. 2015. 
  18. ^ "Central Bank Of The Republic Of Armenia". Cba.am. Pristupljeno 30 May 2013. 
  19. ^ "Banknotes out of circulation - 10 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  20. ^ "Banknotes out of circulation - 25 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  21. ^ "Banknotes out of circulation - 50 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  22. ^ "Banknotes out of circulation - 100 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  23. ^ "Banknotes out of circulation - 200 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  24. ^ "Banknotes out of circulation - 500 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  25. ^ "Banknotes out of circulation - 1000 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  26. ^ "Banknotes out of circulation - 5000 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  27. ^ "ARMENIA" (jezik: engleski). banknote.ws. Pristupljeno 3. 12. 2015. 
  28. ^ "Banknotes out of circulation - 50 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  29. ^ "Banknotes out of circulation - 100 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  30. ^ "Banknotes in circulation - 500 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  31. ^ "Banknotes in circulation - 1000 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  32. ^ "Banknotes in circulation - 5000 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  33. ^ "Banknotes in circulation - 10000 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  34. ^ "Banknotes in circulation - 20000 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  35. ^ "Banknotes in circulation - 50000 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 
  36. ^ "Banknotes in circulation - 100000 drams" (jezik: engleski). Centralna banka Ermenije. Pristupljeno 2. 12. 2015. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]