Christoph Willibald Gluck

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Christoph Willibald Gluck
Example alt text
njemački kompozitor i dirigent
Rođenje

2. juli 1714.

Erasbach, Njemačka
Smrt

15. novembar 1787.

Beč, Austrija

Christoph Willibald Gluck (Erasbach, 2. juli 1714. - Beč, Novembar 1787.), njemački kompozitor i dirigent. Bio je operski kompozitor koji se iskušao u gotovo svim operskim žanrovima njegovog vremena. Ostao je najpoznatiji po njegovim prvim "reformskim operama" (Orfej i Euridika i Alceste) i raspravama koje su one izazvale. Njegova muzička djela, a posebno njegove "reformske opere", nastavile su da utiču na kompozitore u nekoliko narednih generacija. Njegov poznati student, Antonio Salieri, koristio je svoje muzičko znanje naučeno od Glucka u svojim dobro primljenim operama. Salieri je bio mentor poznatim kompozitorima kao što su Ludwig van Beethoven, Franz Schubert i Franz Liszt, a time je muzička ostavština Christoha Wilibalda Glucka još značajnija. [1]

Biografija[uredi | uredi izvor]

Christoph Willibald Ritter von Gluck potiče iz narodnih slojeva. Rođen je 1714. godine u Erasbachu, Njemačka. Mladost je dobrim dijelom (od 1717.) proveo u današnjoj Češkoj, gdje je u gradu Chomutov u isusovačkoj gimnaziji dobio prvu pouku iz muzike. 1731. godine prelazi u Prag, gdje se upisao na filozofski fakultet. 1735. (ili 1736. godine) nalazi se u Beču gdje je upoznao lombardskog kneza Melzija, koji ga je poveo u Milano, Italiju, gdje je 4 godine učio kompoziciju kod Giovannija Battiste Sammartinija. [2] Godine 1745. Gluck ide u London. 1752. godine se nastanio u Beču gdje je i umro u novembru 1787. godine od drugog srčanog udara.

Muzičko stvaralaštvo[uredi | uredi izvor]

Italija[uredi | uredi izvor]

Godine 1737. Gluck dolazi u Milan gdje je 4 godine učio kompoziciju kod italijanskog orguljaša i kompozitora Giovannija Battiste Sammartinija. Od njega je naučio novi italijanski stil u instrumentalnoj muzici. To su vjerovatno bile njegovih 6 trio sonata od kojih se svaka sastojala od 2 stavka sa menuetom kao završnim stavkom. Ova djela su štampana i objavljena u Londonu 1746. godine. Treba napomenuti da Sammartini nije bio samo kompozitor opere, već i duhovne muzike i simfonija. Međutim, kako je operska scena u Milanu bila u stalnom razvoju, Gluck je uspio napraviti saradnju sa jednom operskom kućom - Regio Ducal Teatro - gdje je 26. decembra 1741. god. izvedena njegova prva opera Artaserse. To je bio njegov prvi pravi uspjeh. Baš tom operom je otvoren Milanski Karneval 1741. godine i za naredna četiri Karnevala napisao je po jednu operu, a u mnogima se pojavljivao kastrati Giovanni Carestini. Gluck je takodjer pisao i opere za druge gradove u sjevernoj Italiji - Torino i Veneciju - gdje je 1744. izvedena opera Ipermestra. Skoro sve opere iz ovog razdoblja Gluck je napisao na Metastasijeve tekstove (libreta) uprkos tome što se pjesniku nije sviđao Gluckov muzički stil. [2]

Putovanja: 1745. - 1752.[uredi | uredi izvor]

1745. Gluck prihvata ponudu da bude kompozitor u Londonskom Kraljevskom Pozorištu. Dvije londonske opere (La caduta de'giganti i Artamene) izvedene su 1746. i sadržale su dosta posuđenih detalja iz prethodnih radova. U Londonu je takodje napisao i šest trio-sonata. Svakako ne treba izostaviti to da je on bio u Londonu konstantno izložen Hendlovoj muzici koja je imala veliki uticaj na Gluckov stil. 1747. takodje piše i operu La caduta de'giganti and Artamene koja je doživjela veliki uspjeh. 1750. godine Gluck je opet u Pragu. 1752. piše operu La clemenza di Tito. Za Praški Karneval 1750. god. piše operu Ezio (na Metastasijevc tekst).

Beč[uredi | uredi izvor]

1752. godine Gluck se nastanio u Beču i postaje kapelmajstor. Tada je napisao Le Cinesi za festival 1754. i La Danza za rođendan Leopolda II.

Gluck se potom okreće ka komičnoj operi i piše Don Juan u saradnji sa koreografom Gasparom Angolinijem. Vrhunac Gluckove komične opere jeste La rencontre imprévue (ne očekivani gost), 1746.


Reforma opere[uredi | uredi izvor]

Gluck je vidio velike nedostatke u tadašnjoj operi seriji i komičnoj operi. Milsio je da su daleko otišle od onoga što bi opera trebala biti. Opera je izgledala neprirodno; u operi seriji se nalazilo, po njegovom mišljenju, previše nekih ekstremnih efekata, a sadržaj je bio neinteresntan i pre-plastičan. Takodje su glasovi solista vrlo često toliko bili izukrašavani da se originalna melodija nije mogla više prepoznati. Komična opera je izgubila svoju nekadašnju svježinu, a šale u njoj su postale "istrošene" ili dosadne. Gluck je želio vratiti operu svojim prvobitnim vrijednostima pa tako vratiti fokus na ljudsku dramu i strasti, i vratiti normalan odnos izmedju riječi i muzike. Prvi rezultat novog Gluckovog razmišljanja jeste balet Don Juan.

5. oktobra 1762. je izvedena opera Orfej i Euridika (Orfeo ed Euridice), prva reformistička opera. Tekst je Ranieri d´ Calzibigija, plesove je aranžirao Gasparo Angiolini a glavnu ulogu je tumačio kastrat Gaetano Guadagni - sve su to osobe koje su snažno podržavale Gluckove reformističke ideje. Sljedeće opere su Alceste (1767.) i Paride ed Elena (Paris i Helena) (1770.), također na Calzibigijev tekst.

Pariz[uredi | uredi izvor]

Gluck počinje polako da širi svoje ideje i po Francuskoj. 1770. potpisuje ugovor za upravnika Pariške Opere. Prvo prikazuje svoju operu Ifigenija na Aulidi(Iphigénie en Aulide) čija je premijera (19. aprila 1774.) izazvala velike kontraverzije i skoro rat u muzičkom svijetu. Tada oni koji su se protivili tadašnjem Glukovom stavu su pozvali Niccolo Puccinnija da bi on pokazao kakva bi opera zapravo trebala biti. Tada se formiraju dvije grupe - Glukisti (oni koji su podržavali Glucka) i Pičinisti (oni koji su bili uz Puccinnija). Sami kompozitori nisu imali međusobnih polemika.

2. avgusta 1774. je izvedena opera Orfej i Euridika, prerađena za francuski jezik i sa transponovanjem iz kastratskog registra u tenor. Gluck je sada bolje primljen u pariškoj publici. U ovo vrijeme on dosta putuje izmedju Pariza i Beča. 23. aprila 1776. izvedena je i oprera Alceste na francuskom jeziku.

Gluck također piše opere Armide (1770.), Ifigenija na Tauridi (Iphigénie en Tauride) (1779.) i Echo et Narcisse (1779.).

Kanije 1784. je sa velikim uspjehom izvedena i opera Journal de Paris u saradnji sa Antonio Salierijem; međutim, nakon premijere je i sam Gluck priznao da je ova opera u svari većinom samo Salieriovo djelo.


Posljednje godine[uredi | uredi izvor]

U Beču je Gluk napisao još nekoliko djela od manje važnosti. 1781. se izvodi Ifigenija na Tauridi na Njemačkom jeziku.

15. novembra 1787. godine je doživio drugi srčani udar i nekoliko dana kasnije je preminuo.

Stil i utjecaj[uredi | uredi izvor]

Jedan od velikih majstora opere 18. vijeka, Gluck je bio poznat po svom elegantnom objedinjavanju francuske i italijanske operske tradicije, najbolje predstavljene kroz izuzetna djela kao što su "Orfej i Euridika" i "Alceste." Godine 1762., Gluck je napisao operu "Orfeo i Euridika", najavljujući novu eru u historiji opere. Kombinirajući klasične ideale ljepote i jednostavnosti s urođenim osjećajem dramatskog zamaha, raskinuo je sa mnogim formalnim konvencijama baroka postavljajući standard za cijelu generaciju operskih kompozitora. Na mnogo načina opera u 19. vijeku je imala svoju koncepciju u radovima Christopha Willibalda Glucka. Njegovi radovi se smatraju osnovnim doprinosom muzičkoj drami, a njegove ideje su postepeno prihvaćene, prvo od strane samog Nicollo Piccinnija, a kasnije i Luigija Cherubinija, koji je bio veoma uspješan kao operski kompozitor 1790-ih. i početkom 1800-ih. U 19. vijeku pristup Christopha Willibalda Glucka operi je usvojio Gaspare Spontini, koji je sa svoje strane utjecao na Hectora Berlioza kao operskog kompozitora. [3]


Popis scenskih djela[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  • Josip Andreis - Historija muzike (1969.)
  • Ovaj članak sadrži i materijal iz Wikipedije na Engleskom jeziku.
Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: