Papua Nova Gvineja
 |
Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori). Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon. |
-
-
Za druga značenja pojma Gvineja pogledajte čvor članak.
-
| Papua Nova Gvineja
Papua Niugini
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Himna: "O Arise, All You Sons" |
||||||
 Položaj Papue Nove Gvineje
|
||||||
| Glavni grad | Port Moresby |
|||||
| Službeni jezik | engleski, tok pisin, hiri motu | |||||
| Državno uređenje | ||||||
| - | Guverner | Paulias Matane | ||||
| - | Premijer | Michael Somare | ||||
| Nezavisnost | od Australije 16. septembar 1975 | |||||
| Površina | ||||||
| - | Ukupno | 462,840 (54.) | ||||
| - | Vode (%) | 2 | ||||
| Stanovništvo | ||||||
| - | Ukupno | 5,887,000 (104.) | ||||
| - | Gustoća stanovništva | 13/km2 | ||||
| Valuta | Papua novogvinejska kina | |||||
| Vremenska zona | UTC +10 | |||||
| Internet domena | .pg | |||||
| Pozivni broj | +65 | |||||
Papua Nova Gvineja je država u Okeaniji. Zauzima istočnu polovicu ostrva Nova Gvineja, te ostrva Bismarckovog Arhipelaga (Nova Britanija i Nova Irska) i sjevernih Solomona (Bougainville) s mnoštvom manjih ostrvca. Graniči na zapadu s indonezijskom pokrajinom Irian Jaya. Papua Nova Gvineja je članica Commonwealtha i britanska kraljica formalni je šef države.
Sadržaj |
Historija [uredi]
Pretpostavlja se da su prvi naseljenici stigli na ostrva prije oko 60.000 godina iz jugoistočne Azije. Arheološki ostaci otkrivaju tragove intenzivne poljoprivrede stare oko 7000 godina, a ljudske intervencije u okoliš osobito su vidljive u dolinama u središnjem gorju.
Vlada [uredi]
Političke podjele [uredi]
Geografija [uredi]
Reljef je izuzetno raznolik. Uz južnu obalu Nove Gvineje nalaze se nizine koje ponegdje prelaze u velika močvarna područja. Planine središnjeg lanca koji se pruža u smjeru istok-zapad visinom prelaze 4000 m (najviši vrh Mount Wilhelm, 4509 m). Sjeverna obala je strmija i manje pristupačna od južne, s izuzetkom doline rijeke Sepik. Ostrva Bismarckovog arhipelaga i sjevernih Solomona vulkanskog su porijekla, s puno plodne zemlje. Velik dio površine Papue Nove Gvineje do visine od oko 1000 m prekriven je slabo pristupačnim tropskim kišnim šumama.
Španci i Portugalci došli su na ostrvo u prvoj polovini 16. vijeka i dali im imena Papua po malajskoj riječi za osobitu kosu Melanežana i Nova Gvineja smatrajući domoroce sličnima stanovnicima afričke Gvineje. Ostrva su detaljnije istražena i kolonizirana tek krajem 19. vijeka, kad je južnu polovicu današnje Papue Nove Gvineje zauzela Velika Britanija, a sjevernu Njemačka.
Tokom Prvog svjetskog rata Australija, kojoj je 1902. preneseno upravljanje Britanskom Novom Gvinejom zauzela je i njemačku koloniju, ali ih nije formalno ujedinila sve do 1946. Evropljani su prvi put stupili u neke dijelove unutrašnjosti Nove Gvineje tek u 30-im godinama 20. vijeka, otkrivši brojne nove etničke i jezične skupine.
Nakon proglašenja nezavisnosti 1975. u zemlji je vladala politička nestabilnost s čestim izmjenama vlada. Od 1989. do 1998. trajao je gerilski rat za otcjepljenje ostrva Bougainville na kojem se nalaze značajna nalazišta zlata; u njemu je poginulo oko 20.000 ljudi.
Privreda [uredi]
Većina stanovništva živi od poljoprivrede. Glavni izvozni proizvodi su nafta, zlato i bakar. BDP je u 2004. bio 2200 USD po stanovniku, mjereno po PPP-u.
Stanovništvo [uredi]
Papua Nova Gvineja jedna je od etnički i jezično najheterogenijih zemalja svijeta. Stanovništvo se može podijeliti u dvije glavne grupe: Papuance, koji čine nešto više od 80% i Melanezijce, kojih ima nešto manje od 20%. U zemlji se govori više od 700 jezika, a službeni tok pisin i hiri motu služe kao lingua franca, jezici međusobnog sporazumijevanja različitih grupa. Većina stanovnika su protestanti, ima i dosta katolika, ali raširene su i domorodačke religije, a mnogi kršćani su zadržali elemente prijašnjih religija.
Kultura [uredi]
Kultura Paoue Nove Gvineje je pod uticajem postojanja više od hiljadu različitih etničkih i kulturnih grupa. Zbog ove raznovrsnosti imamo i veliki broj stilova kulturnog izražavanja, a svaka od pojedinih grupa je stvorila svoju formu u umjetnosti, plesu, naoružanju, oblačenju, muzici, arhitekturi i ostalim vidovima ponašanja.
Većina ovih odvojenih grupa ima svoj vlastiti jezik. Ljudi obično žive u selima smještenim pored obrađenih polja. U nekim područjima love ili sakupljaju divlje biljke kao dodatak prehrani. Pojedinci koji su jako vješti u ribolovu, lovu ili obrađivanju zemlje uživaju veliko poštovanje i respekt ostatka zajednice.
Poznate su rezbarije u drvetu stanovnika sa rijeke Sepik. Njihove rezbarije su često sa motivima biljaka ili životinja i koji predstavljaju duh živog bića koje je izrezbareno.
Također pogledajte [uredi]
Vanjski linkovi [uredi]
Ured za informisanje
Mape Papue Nove Gvineje
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
Nedovršeni članak Papua Nova Gvineja koji govori o državama treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.
 |
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: |
