Papua Nova Gvineja

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Za druga značenja pojma Gvineja pogledajte Gvineja (čvor).
Papua Nova Gvineja
Papua Niugini
Zastava Papue Nove Gvineje Grb Papue Nove Gvineje
Zastava Grb
Himna"O Arise, All You Sons"
Položaj Papue Nove Gvineje
Glavni grad Port Moresby
Službeni jezik engleski, tok pisin, hiri motu
Državno uređenje  
 -  Guverner Paulias Matane
 -  Premijer Michael Somare
Nezavisnost od Australije 16. septembar 1975 
Površina
 -  Ukupno 462,840 (54.)
 -  Vode (%) 2
Stanovništvo
 -  Ukupno 5,887,000 (104.)
 -  Gustoća stanovništva 13/km2 
Valuta Papua novogvinejska kina
Vremenska zona UTC +10
Internet domena .pg
Pozivni broj +65

Papua Nova Gvineja je država u Okeaniji. Zauzima istočnu polovicu ostrva Nova Gvineja, te ostrva Bismarckovog Arhipelaga (Nova Britanija i Nova Irska) i sjevernih Solomona (Bougainville) s mnoštvom manjih ostrvca. Graniči na zapadu s indonezijskom pokrajinom Irian Jaya. Papua Nova Gvineja je članica Commonwealtha i britanska kraljica formalni je šef države.

Historija[uredi | uredi izvor]

Pretpostavlja se da su prvi naseljenici stigli na ostrva prije oko 60.000 godina iz jugoistočne Azije. Arheološki ostaci otkrivaju tragove intenzivne poljoprivrede stare oko 7000 godina, a ljudske intervencije u okoliš osobito su vidljive u dolinama u središnjem gorju.

Vlada[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Političke podjele[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Geografija[uredi | uredi izvor]

Reljef je izuzetno raznolik. Uz južnu obalu Nove Gvineje nalaze se nizine koje ponegdje prelaze u velika močvarna područja. Planine središnjeg lanca koji se pruža u smjeru istok-zapad visinom prelaze 4000 m (najviši vrh Mount Wilhelm, 4509 m). Sjeverna obala je strmija i manje pristupačna od južne, s izuzetkom doline rijeke Sepik. Ostrva Bismarckovog arhipelaga i sjevernih Solomona vulkanskog su porijekla, s puno plodne zemlje. Velik dio površine Papue Nove Gvineje do visine od oko 1000 m prekriven je slabo pristupačnim tropskim kišnim šumama.

Španci i Portugalci došli su na ostrvo u prvoj polovini 16. vijeka i dali im imena Papua po malajskoj riječi za osobitu kosu Melanežana i Nova Gvineja smatrajući domoroce sličnima stanovnicima afričke Gvineje. Ostrva su detaljnije istražena i kolonizirana tek krajem 19. vijeka, kad je južnu polovicu današnje Papue Nove Gvineje zauzela Velika Britanija, a sjevernu Njemačka.

Tokom Prvog svjetskog rata Australija, kojoj je 1902. preneseno upravljanje Britanskom Novom Gvinejom zauzela je i njemačku koloniju, ali ih nije formalno ujedinila sve do 1946. Evropljani su prvi put stupili u neke dijelove unutrašnjosti Nove Gvineje tek u 30-im godinama 20. vijeka, otkrivši brojne nove etničke i jezične skupine.

Nakon proglašenja nezavisnosti 1975. u zemlji je vladala politička nestabilnost s čestim izmjenama vlada. Od 1989. do 1998. trajao je gerilski rat za otcjepljenje ostrva Bougainville na kojem se nalaze značajna nalazišta zlata; u njemu je poginulo oko 20.000 ljudi.

Port Moresby

Privreda[uredi | uredi izvor]

Većina stanovništva živi od poljoprivrede. Glavni izvozni proizvodi su nafta, zlato i bakar. BDP je u 2004. bio 2200 USD po stanovniku, mjereno po PPP-u.

Stanovništvo[uredi | uredi izvor]

Papua Nova Gvineja jedna je od etnički i jezično najheterogenijih zemalja svijeta. Stanovništvo se može podijeliti u dvije glavne grupe: Papuance, koji čine nešto više od 80% i Melanezijce, kojih ima nešto manje od 20%. U zemlji se govori više od 700 jezika, a službeni tok pisin i hiri motu služe kao lingua franca, jezici međusobnog sporazumijevanja različitih grupa. Većina stanovnika su protestanti, ima i dosta katolika, ali raširene su i domorodačke religije, a mnogi kršćani su zadržali elemente prijašnjih religija.

Kultura[uredi | uredi izvor]

Kultura Paoue Nove Gvineje je pod uticajem postojanja više od hiljadu različitih etničkih i kulturnih grupa. Zbog ove raznovrsnosti imamo i veliki broj stilova kulturnog izražavanja, a svaka od pojedinih grupa je stvorila svoju formu u umjetnosti, plesu, naoružanju, oblačenju, muzici, arhitekturi i ostalim vidovima ponašanja.

Većina ovih odvojenih grupa ima svoj vlastiti jezik. Ljudi obično žive u selima smještenim pored obrađenih polja. U nekim područjima love ili sakupljaju divlje biljke kao dodatak prehrani. Pojedinci koji su jako vješti u ribolovu, lovu ili obrađivanju zemlje uživaju veliko poštovanje i respekt ostatka zajednice.

Poznate su rezbarije u drvetu stanovnika sa rijeke Sepik. Njihove rezbarije su često sa motivima biljaka ili životinja i koji predstavljaju duh živog bića koje je izrezbareno.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Ured za informisanje
Mape Papue Nove Gvineje


Noia 64 apps locale.png Nedovršeni članak Papua Nova Gvineja koji govori o državama treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: