Oružane snage Bosne i Hercegovine

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Oružane snage Bosne i Hercegovine
OS BIHamblem.jpg
Utemeljena 1. decembra 2006.
Grane Kopnena vojska Bosne i Hercegovine
Ratno vazduhoplovstvo i protivvazdušna odbrana Bosne i Hercegovine
Štab Zajednički štab OS BIH
Vodstvo
Načelnik štaba general-major Anto Jeleč
Ministar odbrane Zekerijah Osmić
Podaci o brojnom stanju
Broj raspoloživih za vojnu službu 1.190.445, dobi 18-49 (2013).
Broj sposobnih za vojnu službu 991.569, dobi 18-49 (2013).
Rezervni sastav 5.000
Troškovi
Dobavljači

Oružane snage Bosne i Hercegovine je zvanični naziv vojnih snaga BiH. Ove snage se sastoje iz tri komponente (tri brigade), koje su nasljednici "tradicija" triju oružanih snaga, aktivnih u protekloj agresiji na BiH 1992-1995, Armije Republike Bosne i Hercegovine, Hrvatskog vijeća odbrane i Vojske Republike Srpske (prve dvije su potpisivanjem Dejtonskog sporazuma transformisane u Vojsku FBiH).

Vrhovni komandant OS BiH je Predsjedništvo BiH, a dalje u lancu komandovanja slijedi Ministarstvo odbrane BiH i Zajednički štab BiH sa general-pukovnikom Antom Jelečem na čelu.

Historija[uredi | uredi izvor]

OS BIH su nastale spajanjem Armije Republike Bosne i Hercegovine, Hrvatskog vijeća odbrane i Vojske Republike Srpske (prve dvije su potpisivanjem Dejtonskog sporazuma transformisane u Vojsku FBiH).

Prva formalna i zvanična oružana sila Republike Bosne i Hercegovine je bila Teritorijalna odbrana Bosne i Hercegovine koja je bila formirana 8. aprila 1992. godine koja je bila nastavak prijašnje teritorijalne odbrane koja je bila rezervni dio JNA. TO je je trasformirana u Armiju Bosne i Hercegovine čiji je prvi komadant bio general Sefer Halilović. Armija je nakon Daytonskog sporazuma definisana kao bošnjačka komponenta Vojske Federacije Bosne i Hercegovine, a nakon reforme odbrane transformisana je u Bosanske rendžere, kao 2. pješadijski puk u okviru Oružanih snaga Bosne i Hercegovine.

Hrvatsko vijeće odbrane je bila oružana sila samopriznate Herceg-Bosne čiji je integritet čuvala. HVO je formirano 8. aprila 1992. godine i postojalo je sve do Daytonskog sporazuma u kojem je definisano kao hrvatska komponenta Vojske Federacije Bosne i Hercegovine, a nakon reforme odbrane 2006. transformisano je u 1. gardijski pješački puk Oružanih snaga Bosne i Hercegovine.

Vojska Republike Srpske je formirana kao oružana sila 12. maja 1992. godine tada nepriznate Republike Srpske, nakon potpisivanja Daytonskog sporazuma. Ova oružana formacija postaje priznata kao zvanična oružana sila entiteta Republika Srpska i jedna od dviju oružanih sila Bosne i Hercegovine sve do reforme odbrane 2006. nakon čega je transformisana u 3. pješadijski puk Oružanih snaga Bosne i Hercegovine.

Nadležnosti OS BIH[uredi | uredi izvor]

  • učešće u operacijama kolektivne sigurnosti, u operacijama za podršku miru i samoodbrani, uključujući i borbu protiv terorizma,
  • zaštita suvereniteta i teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine kao nezavisne države i njenih građana,
  • pomoć civilnim organima u reagiranju na prirodne i druge katastrofe i nesreće,
  • protuminsko djelovanje u Bosni i Hercegovini,
  • ispunjenje međunarodnih obaveza Bosne i Hercegovine.[1]

Struktura OS BIH[uredi | uredi izvor]

Struktura operativne komande
Struktura zajedničkog štaba

Komanda i Zajednički štab Oružanih snaga Bosne i Hercegovine nalaze se u Sarajevu. Pri zajedičkom štabu postoji operativna komanda i komanda podrške.

Pješadijski pukovi baštine identitet i vojno naslijeđe jedinica i konstitutivnih naroda (Bošnjaka, Hrvata i Srba) iz kojih potiču: Armije Republike Bosne i Hercegovine (ARBiH), Hrvatskog vijeća odbrane (HVO) i Vojske Republike Srpske (VRS). Pukovi i komande pukova nemaju operativna ni administrativna ovlaštenja. Svaki puk ima malu, neoperativnu komandu puka i personal. Svaki od ukupno tri puka se dijeli na tri bataljona koji su raspoređeni u tri pješadijske brigade OS BIH.

  • Operativna komanda (Sarajevo)
    • 4. pješadijska brigada (Čapljina)
      • 1. pješadijski bataljon (Livno)
      • 2. pješadijski bataljon (Bileća)
      • 3. pješadijski bataljon (Goražde)
      • Izviđačka četa
      • Vod veze
    • 5. pješadijska brigada (Tuzla)
      • 1. pješadijski bataljon (Tuzla)
      • 2. pješadijski bataljon (Kiseljak)
      • 3. pješadijski bataljon (Bijeljina)
      • Izviđačka četa
      • Vod veze
    • 6. pješadijska brigada (Banja Luka)
      • 1. pješadijski bataljon (Banja Luka)
      • 2. pješadijski bataljon (Bihać)
      • 3. pješadijski bataljon (Orašje)
      • Izviđačka četa
      • Vod veze
    • Brigada za taktičku podršku (Sarajevo)
      • Oklopni bataljon (Tuzla)
      • Artiljerijski bataljon (Žepče)
      • Inžinjerski bataljon
      • Vojnoobavještajni bataljon (Butile, Sarajevo)
      • Bataljon vojne policije (Butile, Sarajevo)
      • Deminerski bataljon (Bugojno)
      • Četa veze (Sarajevo)
      • ABHO četa
    • Brigada ratnog vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane (Sarajevo, Banja Luka, Tuzla)
      • Helikopterski bataljon (Sarajevo)
      • Bataljon PVO (Sarajevo)
      • Bataljon motrenja i ranog upozoravanja (Banja Luka)
      • Bataljon zračne podrške (Sarajevo, Banja Luka)
  • Komanda za podršku OS BIH (Banja Luka)
    • Komanda za upravljanje personalom
    • Komanda za obuku i doktrinu
    • Komanda logistike

Komandovanje i kontrola OS BIH[uredi | uredi izvor]

Član predsjedništva BIH Nebojša Radmanović i bivši član Haris Silajdžić vrše smotru pripadnika OS BIH.

Vrhovnu komandu Oružanih snaga Bosne i Hercegovine predstavlja Predsjedništvo Bosne i Hercegovine. Komandu u mirnodopskim uslovima Predsjedništvo ostavruje preko ministra odbrane koji je odgovoran za stvaranje i održavanje odbrambenog kapaciteta kako bi se osigurala zaštita suvereniteta, teritorijalnog integriteta, političke nezavisnosti i međunarodnog subjektiviteta Bosne i Hercegovine. Dalje u lancu komandovanja slijedi Zajednički štab OS BIH koje je dužno da pretoči politiku ministarstva odbrane u detaljne planove, odgovorno je za provođenje direktiva i naredbi ministra odbrane. Daljnji lanac komande se dijeli na operativnu i komandu za podršku. Operativna komanda OS BIH ima komandu nad svim brigadama i mobilnim jedinicama, ima primarnu odgovornost za realizacju planova koji se odnose na operacije i kolektivnu terensku obuku. Komanda za podršku OS BIH upravlja personalom, logistikom i obukom.

Djelatnici u Oružanim snagama BiH[uredi | uredi izvor]

Na službi u Oružanim snagama mogu biti vojna lica, civilna lica i kadeti. Vojna lica su profesionalna vojna lica i lica u rezervnom sastavu dok su na službi.

Oružane snage BIH imaju oko 10.000 profesionalnih vojnih lica, oko 5.000 lica u rezervnom stanju kao i oko 1.000 civilnih djelatnika.

Profesionalna vojna lica[uredi | uredi izvor]

Pripadnik OS BIH prilikom internacionalne vojne vježbe Immediate Response 2012 u Slunju.

Profesionalna vojna lica su:

Lica u rezervnom sastavu[uredi | uredi izvor]

Lica u rezervnom sastavu su:

  • rezervni vojnici,
  • rezervni podoficiri,
  • rezervni oficiri,
  • rezervni generali.

Kadeti[uredi | uredi izvor]

Kadeti su lica koja se u stručnim vojnim školama i akademijama obrazuju za profesionalnu vojnu službu u Oružanim snagama. Kadeti imaju prava i obaveze koje su propisane ovim zakonom i propisima koje donosi ministar odbrane Bosne i Hercegovine.

Činovi u Oružanim snagama BiH[uredi | uredi izvor]

Vojnički činovi[uredi | uredi izvor]

  • Vojnik
  • Vojnik 1. klase
  • Kaplar

Obilježja činova vojnika sastoje se od oznake u obliku slova "V" srebrene boje.

Podoficirski činovi[uredi | uredi izvor]

  • Vodnik
  • Stariji vodnik
  • Stariji vodnik 1. klase
  • Zastavnik
  • Zastavnik 1. klase

Obilježja činova podoficira sastoje se od oznake u obliku slova „V“ i žute pruge na početku epolete.

Oficirski činovi[uredi | uredi izvor]

  • Potporučnik
  • Poručnik
  • Kapetan
  • Major
  • Pukovnik
  • Brigadir

Obilježja činova oficira podporučnika, poručnika i kapetana sastoje se od srebrenih pruga na početku epolete (na ramenu) i srebrenih zvijezda. Obilježja činova oficira majora, pukovnika i brigadira sastoje se od mačeva na početku epolete oivičenih srebrenom prugom i srebrenih zvijezda.

Generalski činovi[uredi | uredi izvor]

  • Brigadni general
  • General major
  • General pukovnik
  • Načelnik glavnog stožera oružanih snaga Bosne i Hercegovine
  • General armije Bosne i Hercegovine

Obilježja čina generala sastoje se od grba Bosne i Hercegovine s mačevima okruženim zlatnim vijencem od hrastovih listova i zlatnim zvijezdama sa sedam krakova na epoleti oivičenoj zlatnom prugom.[2]

Vidovi, rodovi i službe u OS BIH[uredi | uredi izvor]

Oružane snage BIH sastoje se iz vidova, rodova i službi.

Vidovi[uredi | uredi izvor]

Vidovi su:

Rodovi[uredi | uredi izvor]

Rodovi su:

  • pješadija,
  • artiljerija,
  • artiljerijsko-raketne jedinice protuzračne odbrane,
  • oklopno-mehanizirane jedinice,
  • avijacija,
  • inžinjerija,
  • veza,
  • atomsko-biološko-hemijska odbrana,
  • elektronsko izviđanje i protuelektronska borba,
  • zračno osmatranje i javljanje,
  • vojnoobavještajni.

Službe[uredi | uredi izvor]

Službe su:

  • tehnička služba,
  • zrakoplovna tehnička služba,
  • služba vojne policije,
  • saobraćajna služba,
  • intendanska služba,
  • sanitetska služba,
  • veterinarska služba,
  • građevinska služba,
  • finansijska služba,
  • pravna služba,
  • geodetska služba,
  • informatička služba,
  • muzička služba,
  • vjerska služba.

Obilježja[uredi | uredi izvor]

MARPAT uniforma.

Obilježja se nalaze se na kapi ili beretki, desnom ramenu i na lijevom ramenu uniforme svih pripadnika Oružanih snaga. Svi osim oficira u činu generala na kapi/beretki nose bedževe kopnene vojske ili zrakoplovstva i protuzračne odbrane Oružanih snaga. Na kapi/beretki oficira u činu generala nalazi se bedž grba Bosne i Hercegovine s mačevima i zlatnim vijencem. Obilježje na desnom ramenu svih pripadnika Oružanih snaga je zastava Bosne i Hercegovine. Pripadnici pukova na lijevom ramenu nose obilježje svog puka. Dodatna obilježja brigade, druge institucije, odnosno jedinice nose se ispod obilježja puka na lijevom ramenu. standardna uniforma u OS BIH je MARPAT.

Pukovi[uredi | uredi izvor]

Pješadijski pukovi baštine identitet i vojno naslijeđe jedinica i konstitutivnih naroda (Bošnjaka, Hrvata i Srba) iz kojih potiču: Armije Republike Bosne i Hercegovine (ARBiH), Hrvatskog vijeća odbrane (HVO) i Vojske Republike Srpske (VRS). Pukovi i komande pukova nemaju operativna ni administrativna ovlaštenja. Svaki puk ima malu, neoperativnu komandu puka i personal.

Komande pukova mogu:

  • upravljati muzejom puka,
  • kontrolirati finansijski fond puka
  • pripremati, istraživati i njegovati historiju puka,
  • objavljivati biltene puka,
  • čuvati kulturno-historijsko naslijeđe puka,
  • davati uputstva o održavanju posebnih svečanosti,
  • davati uputstva o običajima, odjeći i ponašanju puka,
  • voditi oficirske, podoficirske i vojničke klubove.

Pukovi mogu u svom sastavu imati aktivnog, rezervnog ili penzionisanog oficira koji služi kao pukovnik puka. Pukovnik puka je isključivo počasni položaj i nema operativna ni administrativna ovlaštenja.

Galerija[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]