Jajnici

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Jajnik)
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Jajnik
Ovary nih.jpg
Jajnici su dio ženskog reproduktivnog sistema koji je prikopčan za Falopijeve tube
Gray589.png
Opskrba krvlju ženskih reproduktivnih organa. Lijevi jajnik je gornja ovalna struktura, označena kao "ovarian arteries".
Detalji
Latinski Ovarium
Identifikatori
Gray's p.1254
TA A09.1.01.001
FMA 7209
Anatomska terminologija
Unutrašnji reproduktivni sistem žene

Jajnici su parni organi koji su dio unutrašnjeg reproduktivnog sistema žene. Imaju i endokrinu funkciju. Ovalnog su oblika, sličan bademu. Najčešće su dugi 3 - 5 i široki 1,5 - 3 cm.[1]

Struktura[uredi | uredi izvor]

Jajnici se smatraju ženskim gonadama. Svaki jajnik je bjelkaste boje i nalazi se uz bočni zid maternice u području koje se naziva fosa jajnika. Fosa jajnika je regija koja je omeđena vanjskom ilijumskom arterijom i ispred ureterom i unutrašnjom ilijumskom arterijom. Ovo područje je veličine otprilike 4 cm x 3 cm x 2 cm.[2]

Funkcija[uredi | uredi izvor]

Smješteni su na krajevima jajovoda ili fallopijan tuba, odnosno neposredno uz nihov otvor, na bočnim stranama gornjeg dijela male karlice u plitkim jamicama (lat.fossa ovarica) na dnu trbušne duplje, s obje strane materice. Homologni su testisima kod muškaraca.[3]

Formiraju se već u sedmoj sedmici intrauterinog razvoja. U sebi sadrže određeni broj primordijalnih (prvobitnih) jajnih ćelija (od 300.000 do 400.000) smještenih u vezivnom tkivu, stromi jajnika, od kojih samo oko 10 posto ostaje, tako da ih u vrijeme puberteta ima oko 30.000 što je njihov konačan broj. Veličina primordijalnog folikula iznosi oko 50 do 100 mikrometara, a u vrijeme ovulacije doseže obim od 1.5cm. Primordijalna jajna ćelija (primarni folikul) je pod uticajem hormona FSH i LH koji podstiču rast nekoliko primarnih folikula istovremeno,ali od petog do sedmog dana ciklusa odabira se samo jedan folikul, a ostali propadaju. Oko četrnaestog dana menstrulnog ciklusa zrela jajna ćelija biva oslobođena iz jajnika (ovulacija) da bi mogla biti oplođena. Jajna ćelija po pucanju folikularne opne dospijeva u jajovod iz kojeg uz pomoć horionskih resica biva istisnuta u materičnu šupljinu. Zreo folikul se naziva Grafov folikul. Ovaj proces traje tokom fertilnog preioda žene, odnosno od puberteta do menopauze.[4]

Pored ove funkcije, jajnik također ima i endokrinu funkciju. Njihov zadatak je da tokom cijelog života žene proizvode i dva specifična hormona ( steroidni hormoni ): Estrogen i Progesteron. Estogen kontinuirano tokom čitavog života žene i progesteron u drugoj fazi menstrualnog ciklusa i u toku trudnoće.

U klimakteriju jajnik prekida svoju funkciju proizvođača jajnih ćelija čime se završava fertilni perod žene. Jajnici u kasnijim godinama postepeno zakržljaju,i na kraju budu veličine košpice šljive. Uporedo s time smanjuje se i lučenje polnih hormona u njima.


Oboljenja[uredi | uredi izvor]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Colvin, Caroline Wingo; Abdullatif, Hussein (2013-01-01). "Anatomy of female puberty: The clinical relevance of developmental changes in the reproductive system". Clinical Anatomy (jezik: engleski). 26 (1): 115–129. doi:10.1002/ca.22164. ISSN 1098-2353. PMID 22996962.
  2. ^ Daftary, Shirish; Chakravarti, Sudip (2011). Manual of Obstetrics, 3rd Edition. Elsevier. pp. 1-16. ISBN 9788131225561.
  3. ^ "Dorlands Medical Dictionary". www.mercksource.com (jezik: engleski). Pristupljeno 2017-11-20.
  4. ^ "Ovaries". Pristupljeno 12 December 2019.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]