Priština

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Koordinate: 42°40′0″N 21°10′0″E / 42.66667°N 21.16667°E / 42.66667; 21.16667
Priština
Albanski: Prishtina, Prishtinë
Srpski: Приштина
Grad
S vrha, sa lijeva na desno: Newborn spomenik, zgrada Kosovske vlade i Skenderbegov spomenik, moderna Priština, park Gërmia, trg majke Tereze i panorama grada.
S vrha, sa lijeva na desno: Newborn spomenik, zgrada Kosovske vlade i Skenderbegov spomenik, moderna Priština, park Gërmia, trg majke Tereze i panorama grada.
Prishtina-Stema.PNG
Grb
Država Flag of Kosovo.svg Kosovo
Okrug Prištinski okrug
Nadmorska visina 652 m.i.m.
Koordinate 42°40′0″N 21°10′0″E / 42.66667°N 21.16667°E / 42.66667; 21.16667
Površina 572 km2
Stanovništvo 208.230 (12–2013[1])
 - Urbana zona 145.149
 - Metro 465.186
Gustoća 360 /km2 
Gradonačelnik Shpend Ahmeti (VV)
Vremenska zona CET (UTC+1)
 - ljeto CEST (UTC+2)
Pozivni broj +381 38
Web stranica: Općina Priština

Priština (albanski: Prishtina, ćirilica: Приштина) je glavni i najveći grad Kosova. Smatra se da ima između 550.000 i 600.000 stanovnika.[2] Etničku većinu u gradu čine Albanci, dok su manjine Bošnjaci, Srbi, Romi i Turci. U gradu se nalazi sjedište UNMIK-a. Priština je upravni, obrazovni i kulturni centar Kosova. Ima univerzitet i međunarodni aerodrom.

Grad odlikuje karakteristična arhitektura istočnog Balkana. Poznata je zgrada Univerziteta, kao i niz zgrada iz vjerskog i upravnog života grada.

Historija[uredi | uredi izvor]

Korjeni naselja su u neolitu, kome pripada vrijedna figurina „sjedeće ili vezano božanstvo“ sa Valača. Smatra se da potječe iz perioda između 3000 i 2500. godine p. n. e. Za Rimljana zove se Vicianum, a pod sadašnjim imenom spominje se od 13. stoljeća. Na putu između Dubrovnika i Carigrada, u 14. i 15. stoljeću doživljava procvat kao trgovački centar obližnjih rudnika u Novom Brdu i na Kopaoniku. Kratko vrijeme bio je i sjedište vladara srednjovekovne Srbije. Za vrijeme Osmanskog carstva, u čijem sastavu ostaje sve do 1912. godine, postoji kao manje mjesto bez velike važnosti.

U vrijeme socijalističke Jugoslavije bio je regionalno središte i upravni centar Socijalističke Autonomne Pokrajine Kosovo, koja je bila u sastavu Socijalističke Republike Srbije, u čijem sastavu ostaje do 1999. godine. Od tada je pod upravom Ujedinjenih nacija, a od 2008. je glavni grad nezavisnog Kosova.

Znamenitosti[uredi | uredi izvor]

U centru Prištine nalazi se glasovita Čaršijska ili Taš džamija, koju je podigao sultan Bajazit odmah poslije bitke na Kosovu 1389. godine. Uz Carsku džamiju iz 1461. godine nalazi se i sahat-kula s početka 20. stoljeća. Emindžika je tipična orijentalna gradska kuća iz 19. vijeka.

Nadomak Prištine su ostaci rimskog municijuma Ulpiana. U 3. i 4. vijeku je dosegao svoj najviši domet, prozvan tada Ulpiana Splendidisima (veleljepni grad). Obnavlja je u 6. stoljeću bizantijski car Justinijan i naziva Iustiniana Secunda. Ubrajana je među najljepše gradove tadašnje Ilirske Dardanije.

Spomenik visok 25 metara i dva turbetaMuratovo i Gazimestansko turbe – obilježavaju u blizini grada mjesto gdje je vođena Kosovska bitka. Osmanlije su ovdje 15. juna 1389. godine porazili vojsku srpskog kneza Lazara, a sebi otvorili puteve za dalje osvajačke pohode u Evropu.

Naseljena mjesta[uredi | uredi izvor]

Ajvalija, Ajkobila, Badovac, Balaban, Bariljevo, Besinje, Businje, Vrani Do, Glogovica, Gornja Brnjica, Gračanica, Graštica, Dabiševac, Devet Jugovića, Donja Brnjica, Dragovac, Drenovac, Zlatare, Kačikol, Kojlovica, Kolić, Kukavica, Laplje Selo, Lebane, Lukare, Makovac, Marevce, Matičane, Mramor, Niševce, Orlović, Preoce, Priština, Propaštica, Prugovac, Radoševac, Rimanište, Sićevo, Slivovo, Sofalija, Sušica, Teneš Do, Trudna, Čaglavica, Šarban i Šaškovac.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]


Coat of arms of Sarajevo.svg Nedovršeni članak Priština koji govori o gradovima treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: