Idi na sadržaj

Francisco Goya

Uredi veze
S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Francisco Goya
Portret, Vicent López y Portaña, ulje na platnu (1826)
Rođenje30. mart 1746.
Fuendetodos, Španija
Smrt16. april 1828.
Bordeaux, Francuska
PeriodRomantizam
Vrsta umjetnostislikarstvo, grafika
DjelaGola Maja, Odjevena Maja, 3. maj 1808.

Francisco José de Goya y Lucientes bio je španski slikar.

Rođen je u malom mjestu Fuendetodos, ali je uglavnom živio u Madridu. U Zaragozi je sa 14 godina učio od slikara Joséa Luzanana, prijatelja Goyinog oca. 1773. vjenčao se sa Josefom Bayeu, sestrom Francisca Bayeua.

1786, nakon prvih uspjeha s kartonima za kraljevsku manufakturu, postaje dvorski slikar i u tom je svojstvu slikao gotovo pune 4 decenije. Nakon Velázqueza Goya je najveća pojava u španskom slikarstvu, majstor koji je mimo shema rokokoa i klasicizma duboko zahvatio u stvarnost svog doba i svoje sredine. Goyino je djelo po tematici svestrano. Slikao je prizore iz seljačkog života, stravične scene iz pobuna i ludnica, te kartone za tapiserije, ali vrhunac rada dosegao je u portretu. Slikanje ludnica i umobolnih likova pojavilo se u drugom dijelu njegovog života kad je u zimu 1792. obolio od shizofrenije. S vremenom je ozdravio od ove bolesti, ali je ostao trajno gluh.

Kao dvorski slikar Goya je decenijama portretirao vladare, aristokratiju, generale i ministre, vojvode i vojvotkinje, ostvarujući njihove maske genijalnom pronicljivošću. Zanimljivo je da je tek iz sedmog pokušaja položio prijemni ispit za likovnu akademiju.

Smatra se najvažnijim španskim umjetnikom s kraja 18. i početka 19. stoljeća.[1] Njegove slike, crteži i gravure odražavali su savremene historijske preokrete i utjecali na važne slikare 19. i 20. stoljeća.[2] Goya se često naziva posljednjim starim majstorom i prvim modernim.[3] Općenito se smatra jednom od najutjecajnijih ličnosti u historiji zapadne umjetnosti.[4]

Goya je rođen u Fuendetodosu, u Aragonu, u porodici srednje klase 1746. godine. Studirao je slikarstvo od 14. kod Joséa Luzána y Martíneza i preselio se u Madrid da studira kod Antona Raphaela Mengsa. Oženio je Josefu Bayeu 1773. godine. Goya je postao dvorski slikar španske krune 1786, a ovaj rani dio njegove karijere obilježili su portreti španske aristokracije i kraljevske porodice, te tapiserijski crteži u rokoko stilu dizajnirani za kraljevsku palatu.

Iako su Goyina pisma i spisi sačuvani, malo se zna o njegovim mislima. Godine 1793. obolio je od teške i nedijagnosticirane bolesti koja ga je ostavila gluhim, nakon čega je njegov rad postajao sve mračniji i pesimističniji. Njegove kasnije štafelajne i muralne slike, grafike i crteži odražavaju sumoran pogled na lične, društvene i političke nivoe i u suprotnosti su s njegovim društvenim usponom. Imenovan je za direktora Kraljevske akademije 1795, godine kada je Manuel Godoy sklopio nepovoljan sporazum s Francuskom. Godine 1799. Goya je postao Primer Pintor de Cámara (Prvi dvorski slikar), najviši rang za španskog dvorskog slikara. Krajem 1790-ih, po narudžbi Godoya, završio je svoju La maja desnuda, izuzetno smjelu aktovku za to vrijeme i očito dužnu Diegu Velázquezu . U periodu 1800–01. naslikao je Karlo IV od Španije i njegovu porodicu, također pod utjecajem Velázqueza.

Najpoznatije slike

[uredi | uredi izvor]

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ↑ Voorhies, James (oktobar 2003). "Francisco de Goya (1746–1828) and the Spanish Enlightenment". www.metmuseum.org. HEILBRUNN TIMELINE OF ART HISTORY ESSAYS. Department of European Paintings, The Metropolitan Museum of Art. Pristupljeno 17. 4. 2021.
  2. ↑ Harris-Frankfort, Enriqueta (12. 4. 2021). "Francisco Goya – The Napoleonic invasion and period after the restoration". Encyclopedia Britannica (jezik: engleski). Pristupljeno 18. 4. 2021.
  3. ↑ "The Frick Collection: Exhibitions". www.frick.org. Pristupljeno 18. 4. 2021.
  4. ↑ https://www.ebsco.com/research-starters/history/francisco-de-goya

Vanjski linkovi

[uredi | uredi izvor]
Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Francisco_Goya&oldid=3896758"