Glikolaldehid

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Glikolaldehid
Glycolaldehyde.svg
Glycolaldehyde-3D-balls.png
Općenito
Hemijski spoj Glikolaldehid
Druga imena

3-Hidroksibutanal

Laktaldehid
Molekularna formula C2H4O2
CAS registarski broj 141-46-8
SMILES O=CCO
InChI 1/C2H4O2/c3-1-2-4/h1,4H,2H2
Osobine1
Molarna masa 60,052 g/mol
Rizičnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
0
0
 
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima.

Glikolaldehid (HOCH2-CH=O) je najmanja moguća molekula sa aldehidnom i hidroksilnom grupom. To je jedina moguća dioza, monosaharid sa samo dva atoma ugljika, iako, striktno gledajući, dioza nije saharid. Prema tome, glikolaldehid je ujedno i najjednostavniji šećer.[1][2][3]

Formiranje[uredi | uredi izvor]

Glikolaldehid je međuprodukt formozne reakcije.

Formira se iz mnogih prekursora, uključujući aminokiselinu glicin. Ona se može formirati djelovanjem ketolaze na fruktozo 1,6-bisfosfat u alternativnom putu glikolize.

Synteza[uredi | uredi izvor]

Glikolaldehid je drugi po učestalosti spojeva koji učestrvuju u stvaranju piroliznog ulja (do 10% težine).[4]

Biosinteza[uredi | uredi izvor]

Glikolaldehid se sintetizirati aktivnošću enzima ketolaza iz fruktoza 1,6-bisfosfata, u alternativnom putu [[glikoliza|glikolize]. Ovaj spoj se prenosi sa tiamin pirofosfata u pentoza fosfatni ostatak. U katabolizmu purina , ksantin se prvo pretvara u urat. Ovaj se pretvara u 5-hidroksiisourat, koji sew dekarboksilizira u alantoin i alantoinsku kiselinu. Nakon što hidrolizira urea, ostaje glikolureat. Zatim hidrolizira druga urea i ostaje glikolaldehid. Dva glikolaldehida kondenziraju da formiraju Éritroza 4-fosfat, što opet prelazi u pentoza fosfatni ostatak.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Marstokk, K.-M., & Møllendal, H. (1973). "Microwave Spectra of Isotopic Glycolaldehydes, Substitution Structure, Intramolecular Hydrogen Bond and Dipole Moment". J. Mol. Struct. 19: 259–270. 
  2. ^ Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, ISBN 9958-9344-1-8.
  3. ^ Kapur Pojskić L., Ed. (2014): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, 2. izdanje. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, ISBN 978-9958-9344-8-3.
  4. ^ Moha, Dinesh; Charles U. Pittman, Jr.; Philip H. Steele (10 March 2006). "Pyrolysis of Wood/Biomass for Bio-oil:  A Critical Review". Energy & Fuels 206 (3): 848–889. doi:10.1021/ef0502397. Pristupljeno September 5, 2013. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]