Abdulhamid II

Abdulhamid II
Sultan Osmanskog Carstva
Vladavina	31. august 1876 - 27. april 1909.
Prethodnik	Murat V
Nasljednik	Mehmed V
Supružnik	Nazikeda Kadinefendi Safinaz Nurefzun Kadinefendi Bedrifelek Kadinefendi Bijdar Kadinefendi
Rođenje	21. septembar 1842. Topkapi palata, Istanbul
Smrt	10. februar 1918(1918-02-10) (75 godina) Bejlerbeji palata, Istanbul

Abdulhamid II (osmanski turski: عبد الحميد ثانی‎, `Abdü’l-Ḥamīd-i sânî; turski: İkinci Abdülhamit; 21. septembar 1842 – 10. februar 1918) bio je sultan Osmanskog Carstva od 1876. do 1909. Bio je posljednji sultan koji je imao autokratsku kontrolu nad carstvom. Tokom njegove vladavine došlo je do pada moći i obima Osmanskog Carstva. Kako bi zaštitio državu proglasio je prvi osmanski ustav 1876, što je bio znak progresivnog razmišljanja koji je obilježio njegovu ranu vladavinu. Nakon pritiskanja parlamenta na rat s Rusijom, kojem se protivio, suspendovao je ustav i parlament 1878. i počeo apsolutnu vlast, završavajući time prvo ustavno doba Osmanskog Carstva.

Nakon uklanjanja Abduhamida II s prijestolja 1909. tokom Mladoturske revolucije većina građana podržala je povratak ustavne vladavine nakon tri desetljeća. Uprkos konzervativizmu i despotskoj vladavini, tokom njegove vladavine došlo je do modernizacije Osmanskog Carstva. To uključuje reformu birokratije, proširenje željeznice u Rumeliji i Anadoliji te izgradnja željeznice do Bagdada i Hidžaza, osnivanje sistema registracije stanovništva, osnivanje prvih modernih škola 1898, reorganizovanje Ministarstva pravde i razvijanje telegrafskih sistema.

Vladavina

Na prijestolje je došao 31. augusta 1876. poslije smjene mentalno nesposobnog brata Murata V, a naslijedio je finansijski bankrotiranu državu, kojoj prijeti pobuna u današnjim Bosni i Hercegovini potpomognuta od Srbije, Crne Gore i Rusije. Rat koji je počeo sljedeće godine bio je potpuna katastrofa. Mirovnim sporazumom koji je dogovoren na Berlinskom kongresu Rumunija postaje nezavisna. Srbija dobija Niš i potvrdu nezavisnosti, a slično prolazi i Crna Gora. Bosna i Hercegovina postaje teritorija pod okupacijom Austro-Ugarske. Za poslove posredovanja pri sklapanju ovog sporazuma Velika Britanija zahtijeva i dobija Kipar. Sudbina slična sudbini Bosne uskoro je zadesila i Egipat, koji je također još formalno osmanska teritorija, ali od 1882. pod britanskom okupacijom.

Godine 1885. Bugarska i formalno proglašava nezavisnost. Turska u nemogućnosti reagiranja ništa ne preduzima, dok Srbija objavljuje rat novonastaloj državnoj tvorevini. Posljedica tog rata bio je potpuni poraz Srbije. Samo strah od nastanka slavenskog carstva spašava Srbiju kad Austro-Ugarska uputi ultimatum Bugarskoj. Nemogućnost proširenja na zapad rezultira bugarskim širenjem na jug 1899, kada joj se priključuje istočna Rumelija. Dvije godine ranije Grčka je uz podršku zapadnih sila anektirala osmansku Kretu.

Ti stalni gubici teritorija koje su podržavale Rusija, Velika Britanija i Francuska rezultirali su Abdulhamidovom odlukom da veže sudbinu svoje države s Njemačkom, a takvu politiku neće napuštati sve do prestanka postojanja Osmanskog Carstva.

Negova je odluka bila da odbije oprost polovine državnog duga u zamjenu za dopuštenje Jevrejima da se nasele u Palestini.

Nezadovoljstvo općom državnom situacijom dovodi do njegovog svrgavanja 27. aprila 1909. Naslijedio ga je brat Mehmed V, koji će državu uvesti u Prvi svjetski rat.

Nakon svrgavanja do Balkanskih ratova živio je u Solunu, nakon čega se zbog straha od neprijateljskog zarobljavanja preselio u Istanbul.

Za vrijeme njegove vladavine usvojen je grb Osmanskog Carstva.

Također pogledajte

• Sultani Osmanskog Carstva