Ugljik (II) oksid

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Ugljik (II) oksid
Carbon-monoxide-2D-dimensions.png
Općenito
Hemijski spoj Ugljik (II) oksid
Druga imena Karbon monoksid
Ugljen monoksid
Molekularna formula CO
CAS registarski broj 630-08-0
Kratki opis bezbojna gas
Svojstva
Molarna masa 28,01 g/mol
Agregatno stanje plinovito
Gustoća 1,2506 kg/m3 pri 0 °C
Tačka topljenja −205,07 °C
Tačka ključanja −191,55 °C
Rastvorljivost 30 m/l vode pri 20 °C
Rizičnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
2
4
0
 

Ugljik (II) oksid je gas bez boje i mirisa. Dobija se dehidratacijom mravlje kiseline uz H2SO4 kao dehidratacijsko sredstvo:

HCOOH → CO + H2O

U industriji se dobije kao generatorski i vodeni plin. Generatorski plin se dobije izgaranjem uglja u generatorima:

C + O2 → CO2

Nastali CO2 nastavlja reakciju s koksom:

CO2 + C → 2CO

Smjesa nastalog ugljik monoksida i dušika iz zraka se naziva generatorski plin. Ako se preko užarenog koksa u generatorima umjesto zraka dovodi vodena para, nastaje vodeni plin, koji je smjesa ugljik monoksida i vodika:

C + H2O → CO + H2

Osobine[uredi | uredi izvor]

Ugljik (II) oksid je gas koji može da gori:

2CO + O2 → 2CO2

te se koristi kao reducent u dobijanju željeza. Veće količine čistog CO se koriste u sintezi metanola. Ugljik (II) oksid reaguje sa metalima dajući karbonile: Fe(CO)5, Ni(CO)4, Cr(CO)6. Svi karbonili, kao i sam CO su jaki otrovi, jer vezanjem molekula CO, kao liganda, na hemoglobin u krvi, sprječavaju disanje i brzo nastupa smrt. Zbog toga je neophodan oprez kod nepotpunog sagorijevanja fosilnih goriva (zemni gas, nafta, ugalj).

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: