Grudni pršljenovi

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Grudni pršljenovi
(Vertebrae thoracicae)
Thoracic vertebrae back3.png
Položaj grudnih pršljenova (crveni). Kod čovjeka grudna kičma sadrži 12 kostiju: od T1 do T12.
Gray90.png
Tipski grudni pršljen (sa bočne strane)
Detalji
Latinski vertebrae thoracicae
Identifikatori
Gray's p.102
MeSH A02.835.232.834.892
TA A02.2.03.001
FMA 9139 72064, 9139
Anatomska terminologija

Grudni pršljenovi – kod kičmenjaka – čine srednji segment kičmenog stuba, između vratnih i slabinskih pršljenova.[1][2][3][4][5]

Po posvojeničkim nazivima, opisuju se i kao toraksni ili torakalni pršljenovi.


Kod ljudi, ima dvanaest grudnih pršljenova slabinske srednje veličine, u odnosu na vratnih i slabinskih. Velčina im raste prema slabinskim; donji su mnogo veći od gornjih. Razlikuju se po prisuatvu površina za zglobljavanja na stranama tijela pršljena sa glavama rebara i površima na poprečnim nastavcima kod svih, osim jedanaestog i dvanaestog, za zglobljavanje sa rebarni kvrgama. Prema konvenciji, toraksni pršljenovi su T1-T12 , a prvi (T1) nalazi se najbliže lobanji, a numeriranje ostalih ide niz kičmu prema slabinskom dijelu.

Opća obilježja[uredi | uredi izvor]

Kao opće karakteristike, uzimaju se on drugog do osmog grudnog pršljena. Prvi i deveti do dvanaestog imaju određene posebnosti.

  • Tijela pršljena, u sredini regije grudnog koša, su u naprijed-nazadm kao i poprčno. Na krajevima grudne regije, oni liče na vratne i slabinske pršljenove. Oni su nešto deblji iza nego ispred, a iznad i ispod su obostrano konveksni ispred, duboko udubljeni iza, a malo suženi bočno i ispred. Oni predstavljaju, na obje strane, dva primarna demi-aspekta, jedan iznad, u blizini koren peteljke, a drugi ispod, ispred donjeg kičmenog urza. Ovi su prekriveni hrskavicom u ranim fazama, a kada su pršljenovi međusobno zglobljeni, uz učešće međuprpljenske vlaknaste hrskavice, imaju ovalne površine za prijem glava rebara..
Grudni (toraksni) pršljenovi

Peteljke pršljenskih lukova su usmjerene unazad i malo gore, a donji pršljenski urezi su velikih dimenzija i dublji nego u bilo kojoj drugoj regiji kičmenog stuba..

  • Ploče ili lamine pršljenskog luka su široke, debele, i uvučene – to jest, one se preklapaju u podnožju pršljenova kao pločice na krovu i povezuju sa peteljkom da okružuju i štite kičmenu moždinu.
  • Međupršljenski otvori su mali i okrugli, po dva na svakoj međupršljenskoj razini; jedan za desni, a drugi za lijevi izlazeći korijen živca.

Pršljenski otvorri su veliki zadnji otvori na pršljenskom tijelu, poznati i kao kičmeni kana . Sadrži i štiti kičmenu moždinu u grudnoj razini.

  • Trnoliki nastavci su dugi, trouglasti na vjenačnoj strani, usmjeren ukoso prema dolje, izlazeći iz lamine i završavajući se u kvržičastom kraju. Ovi nastavci se preklapapaju, od petog do osmog, ali manje koso usmjereni iznad i ispod.
  • Gornji zglobni nastavci su tanke koštane ploče koje se projiciraju prema naprijed naprijed od sučeljavanjima peteljke i lamine; njihove zglobne površine su praktično ravne, a usmjerene prema unazad i malo bočno i gore.
  • Donje zglobne površine su spojene u velikoj mjeri sa laminom, a projiciraju se malo izvan njihove donje granica; njihove površine su usmjerene naprijed i malo medijalno i prema dolje.
  • Poprečni nastavci izlaze od luka iza i iznad gornjih zglobnih nastavaka i peteljke. Oni su debeli, snažni i velike dužine, usmjereni koso unazad i bočno, a svaki završava u stisnustim krajem, koji je na prednjoj strani mala, konkavna površina, za zglobljavanje sa glavom rebra.

Obilježja nekih pršljenova[uredi | uredi izvor]

Grudni pršljenovi

Ggrudni pršljenovi kojih ima 12, zglobljavaju se zajedno preko veza koje se označavaju kao :

  • mwđupršnjenski ili intervertebralni disk;
  • gornji i donji zglobni nastavci;
  • zajedničkim kičmeni ligament.

Oni imaju opštu strukturu kičmenog pršljena, ali sa specifičnim oznakama:

  • gotovo cilindrično tijelo imaju sa svake strane na zadnjem dijelu periferije, dvije promarne površine, gornju i donju, polumjesečastog oblika za zglob sa glavom rebra;
  • zaobljene i horizontalne peteljke više uvučene u donjem rubu;
  • gornji zglobni nastavak s ravnom površinom unazad, izvan i iznad;
  • donji zglobni nastavci čija je površina orijentirana naprijed, prema dolje i prema unutra;
  • relativno velik poprečni nastavci sa površinom za zglobljavanje Imaoci sa kvrgom glave rebra;
  • dugu trnoliki nastavak, debeo i nagnut oko 60 ° u odnosu na horizontalni i jednokvržični kraj;
  • kičmeni otvor (foramen) koji je cilindričan.

Pokreti unutar regije grudnih pršljenova su ograničeni. Specifičnosti pojedinih pršljenova su:

  • T1 nosi dvije kašikasta nastavka na gornjoj strani tijelo i gornjeg rebarnog zglobljavanja sa cijelom zglobnom površinom glave prvog rebra;
  • T10 nema nikakve donje primarne površine:
  • T11 i T12 Imaju samo po jednu rebarnu površinu svake strane tijela pršljena za zglobljavanje sa cijelom zglobnom površinom odgovarajuće strane, a poprečni nastavci i su lišeni zglobnih površina;
  • T12 ima donji zglobni nastavak sličnan onima kod slabinskih pršljenova:

Ostale životinje[uredi | uredi izvor]

Kod ostalih životinja, broj grudnih pršljenova uveliko varira;[6] for example, most marsupials have 13, but koalas have only 11.[7] 12 do 15 je uobičajeno kod sisara, sa 18 do 20 kod konja, tapira, nosoroga i slonova, a krajnosti u sisara su neki ljenivci sa 25 i kitovi sa 9 grudnih pršljnova.[4][5][8]

Dodatne slike[uredi | uredi izvor]

Takošer pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ The thoracic vertebrae were historically called dorsal vertebrae; cf. [1]. Posebno zbog slobodnog kopiranja starih javnih domena verzije, inače čuvene, Grayove anatomije, još uvijek se susreće stari termin, koji je odavno zastario i dovodi u zabludu, a označava se kao leđna kičma. <ref name=<Gray14>Drake R., Vogl A. W., Mitchell A.W. M. (2014). Gray's anatomy for students, 3rd Edition. Philadelphia, Pa: Elsevier. ISBN 9780702051319. 
  2. ^ Campbell N. A. et al. (2008). Biology. 8th Ed. Person International Edition, San Francisco. ISBN 978-0-321-53616-7. 
  3. ^ Korene Z., Hadžiselimović R., Maslić E. (2001). Biologija 8. Sarajevo: Svjetlost. ISBN 9958-10-396-6. 
  4. ^ a b Sofradžija A., Šoljan D., Hadžiselimović R. (2004). Biologija 1. Svjetlost, Sarajevo. ISBN 9958-10-686-8. 
  5. ^ a b Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R. (2002). Biologija 2. Svjetlost, Sarajevo. ISBN 9958-10-222-6. 
  6. ^ Hyman, Libbie (1922). Comparative Vertebrate Anatomy. Chicago: University of Chicago Press. str. 123. 
  7. ^ "Physical Characteristics of the Koala". Australian Koala Foundation. Pristupljeno 1 February 2012. 
  8. ^ Hyman (1922), p.124

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]