Moskovij

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Ununpentij)
Idi na: navigacija, traži
Moskovij,  115Mc
Moskovij u periodnom sistemu
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Moskovij, Mc, 115
Serija Metali
Grupa, Perioda, Blok 15, 7, p
Izgled -
Zastupljenost 0 %
Atomske osobine
Atomska masa oko 288 u
Atomski radijus (izračunat) 187 (?)[1][2] (-) pm
Kovalentni radijus 156–158 (ekstrapolirano)[3] pm
Van der Waalsov radijus ? pm
Elektronska konfiguracija [Rn] 5f146d107s27p3 (?)
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 8, 18, 32, 32, 18, 5
1. energija ionizacije 538,4 (?)[2] kJ/mol
2. energija ionizacije 1756,0 (?)[1] kJ/mol
3. energija ionizacije 2653,3 (?)[1] kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje čvrsto (?)[2]
Gustoća 13500 (?)[1] kg/m3
Magnetizam ?
Tačka topljenja 670 (?)[1][2] K (400 °C)
Tačka ključanja ~1400 (?)[2] K (~1100 °C)
Molarni volumen ? m3/mol
Toplota isparavanja 138 (?)[1] kJ/mol
Toplota topljenja 5,90–5,98 (ekstrapolirano)[3] kJ/mol
Brzina zvuka ? m/s
Hemijske osobine
Oksidacioni broj 1, 3 (?)[1][2]
Oksid ?
Elektrodni potencijal ?
Elektronegativnost ? (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR
287Mc

sin

32 ms α 11,3 283Nh
288Mc

sin

87 ms α 11,0 284Nh
289Mc

sin

220 ms[4] α 10,6 285Nh
290Mc

sin

23 ms α 10,3 286Nh
291Mc

sin

 ? α 10,0 287Nh
Sigurnosno obavještenje

Oznake upozorenja

Oznaka upozorenja nepoznata[5]
Obavještenja o riziku i sigurnosti R: nema oznaka upozorenja R
S: nema oznake upozorenja S
Ostala upozorenja
Radioaktivnost
Radioaktivni element

Radioaktivni element
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Moskovij je superteški sintetički hemijski element koji je u periodnom sistemu elemenata obilježen simbolom Mc a ima atomski broj 115. Ranije privremeno ime koje mu je dodijelio IUPAC bilo je ununpentij. To je ekstremno radioaktivni element, a njegov najstabilniji poznati izotop moskovij-289 ima vrijeme poluraspada od samo 220 ms.[4] Također je poznat i kao Mendeljejev eka-bizmut ili jednostavno kao element 115. Do danas, naučnicima je uspjeo dobiti oko 50 atoma moskovija, čija se atomska masa kreće između 287 i 290.

Historija[uredi | uredi izvor]

2. februara 2004. godine tim sastavljen od ruskih naučnika sa Instituta za ispitivanje atoma iz Dubne i američkih naučnika iz Lawrence Livermore National Laboratory objavio je da je uspio otkriti ovaj element. Kako je objavljeno, oni su bombardirali izotop americija-242 ionima kalcija-48 te dobili četiri atoma moskovija. Ti atomi su se raspali putem emisije alfa-čestica na nihonij za oko 100 milisekundi.[6][7]

243
95
Am + 48
20
Ca → 115
288
Mc + 3 1
0
n113
284
Nh + α
243
95
Am + 48
20
Ca → 115
287
Mc + 4 1
0
n113
283
Nh + α

U augustu 2013. tim istraživača na švedskom univerzitetu Lund objavili su da su ponovili eksperiment iz 2004. i potvrdili da su došli do istog rezultata kao i naučnici u Dubni.[8][9] Istraživači pri Društvu za istraživanje teških iona (Gesellschaft für Schwerionenforschung, GSI) u Darmstadtu, Njemačka potvrdili su još jedan uspješan eksperiment samo dvije sedmice kasnije, 10. septembra 2013.[10] Nakon ovih potvrda otkrića elementa, IUPAC je u decembru 2016. ovom elementu dodijelio ime moskovij

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d e f g Fricke, Burkhard (1975). Superheavy elements: a prediction of their chemical and physical properties. Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry 21: 89–144. doi:10.1007/BFb0116498.
  2. ^ a b c d e f Haire, Richard G. (2006). "Transactinides and the future elements". u Morss; Edelstein, Norman M.; Fuger, Jean. The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements (3. izd.). Dordrecht, Holandija: Springer Science+Business Media. ISBN 1-4020-3555-1.
  3. ^ a b Bonchev, Danail; Kamenska, Verginia (1981). Predicting the Properties of the 113–120 Transactinide Elements. J. Phys. Chem. 85: 1177–1186. doi:10.1021/j150609a021
  4. ^ a b Oganessian, Yuri Ts.; Abdullin, F. Sh.; Bailey, P. D.; Benker, D. E. et al. (9.4.2010). "Synthesis of a New Element with Atomic Number Z=117". Physical Review Letters (American Physical Society) 104 (142502). Bibcode:2010PhRvL.104n2502O. doi:10.1103/PhysRevLett.104.142502. PMID 20481935. 
  5. ^ EU ovaj element još uvijek nije stavila na spisak opasnih elemenata, međutim trenutno nije moguće pronaći pouzdani izvor ili literaturu o opasnim svojstvima ove supstance. Radioaktivnost ne spada u opasna svojstva koja se ovdje navode.
  6. ^ Oganessian, Yu. Ts.; Utyonkoy, V. K.; Lobanov, Yu. V.; Abdullin, F. Sh. et.al (2004). "Experiments on the synthesis of element 115 in the reaction 243Am(48Ca,xn)291−x115". Physical Review C 69 (2): 021601.  doi:10.1103/PhysRevC.69.021601
  7. ^ Oganessian et al. (2003). "Experiments on the synthesis of element 115 in the reaction 243Am(48Ca,xn)291−x115". JINR preprints. 
  8. ^ "EXISTENCE OF NEW ELEMENT CONFIRMED". Lund University. 27.8.2013. Pristupljeno 27.8.2013. 
  9. ^ "Spectroscopy of element 115 decay chains (Accepted for publication on Physical Review Letters on 9 August 2013)". Pristupljeno 2.9.2013. 
  10. ^ "Phys. Rev. Lett. 111, 112502 (2013): Spectroscopy of Element 115 Decay Chains". Prl.aps.org. Pristupljeno 28.9.2013. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]