Tenesin

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Ununseptij)
Idi na: navigacija, traži
Tenesin,  117Ts
Tenesin u periodnom sistemu
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Tenesin, Ts, 117
Serija Halogeni
Grupa, Perioda, Blok 17, 7, p
Izgled -
Zastupljenost 0 %
Atomske osobine
Atomska masa oko 294 u
Atomski radijus (izračunat) 138[1] (-) pm
Kovalentni radijus 156-157 (ekstrapolirano)[1] pm
Van der Waalsov radijus - pm
Elektronska konfiguracija [Rn] 5f146d107s27p5 (pretpostavka)[2]
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 8, 18, 32, 32, 18, 7
1. energija ionizacije 742,9 (pretpostavka)[2] kJ/mol
2. energija ionizacije 1785,0–1920,1 (ekstrapolirano)[1] kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje čvrsto (pretpostavka)[1]
Gustoća 7100–7300 (ekstrapolirano)[1] kg/m3
Tačka topljenja 573–773 K (300–500 (procjena)[2] °C)
Tačka ključanja 823 K (550 (procjena)[2] °C)
Molarni volumen m3/mol
Toplota isparavanja kJ/mol
Toplota topljenja kJ/mol
Brzina zvuka m/s
Hemijske osobine
Elektronegativnost (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR
294Ts

sin

76 ms(+370/−36) α 10,81 290Mc
293Ts

sin

14 ms(+11/−4) α 11,11
11,00
10,91
289Mc
Sigurnosno obavještenje

Oznake upozorenja

Simbol nepoznat
Obavještenja o riziku i sigurnosti R: nema oznaka upozorenja R
S: nema oznake upozorenja S
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Tenesin (hemijski simbol Ts) je superteški umjetni hemijski element. Njegovo ranije ime bilo je ununseptij. Šest atoma ovog elementa je otkriveno tokom 2009. i 2010. godine u zajedničkom rusko-američkom eksperimentu u ruskom gradu Dubni, Moskovska oblast.[3][4] Iako je trenutno uvršten u periodni sistem elemenata kao najteži član porodice halogenih elemenata, nema naučne potvrde da će hemijske osobine tenesina odgovarati osobinama lakših halogenih elemenata poput hlora i joda, a teoretske analize daju pretpostavku da bi moglo biti značajnih razlika među njima.

Historija[uredi | uredi izvor]

Otkriće[uredi | uredi izvor]

U januaru 2010. godine, naučnici u Flerovom laboratoriju za nuklearne reakcije su interno objavili[4] da su uspjeli detektirati radioaktivni raspad novog elementa sa atomskim brojem 117 pomoću reakcija:

48Ca + 249Bk → 297Ts* → 294Ts + 3 n
48Ca + 249Bk → 297Ts* → 293Ts + 4 n

Samo je šest atoma sintetizirano od dva susjedna izotopa, ni jedan od njih se nije raspao na poznate izotope lakših elemenata. Svoje otkriće objavili su 9. aprila 2010. u žurnalu Physical Review Letters.[5] Potvrda postojanja ovog elementa objavljena je 2. maja 2014. godine, kada je grupa naučnika u GSI Helmholtz centru za proučavanje teških iona u Darmstadtu, Njemačka, zajedno sa elementom 117 otkrila i neke nove izotope poput 266Lr.[6]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d e Bonchev, Danail; Kamenska, Verginia (1981). "Predicting the Properties of the 113–120 Transactinide Elements". J. Phys. Chem. 85: 1177–1186. doi:10.1021/j150609a021
  2. ^ a b c d Haire, Richard G. (2006). "Transactinides and the future elements". u: Morss; Edelstein, Norman M.; Fuger, Jean. The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements (3. izd.). Dordrecht, Holandija: Springer Science+Business Media. str. 1724, 1728. ISBN 1-4020-3555-1.
  3. ^ Otkriven element 117 na physicstoday.org
  4. ^ a b Preporuke: 31. sastanak, PAC za nuklearnu fiziku
  5. ^ Yu. Ts. Oganessian et al., Synthesis of a New Element with Atomic Number Z=117, Phys. Rev. Lett. 104, 142502 (2010)
  6. ^ Denise Chow: New Super-Heavy Element 117 Confirmed by Scientists