AKM

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
AKM
AKM automatkarbin, Ryssland - 7,62x39mm - Armémuseum.jpg
Upotreba
U službi1959. - do danas
Korisnici SSSR
Ratovividi Upotreba
Proizvodnja
ProizvođačIŠMAŠ
Broj proizvedenih primjerakaoko 100 miliona
VarijanteAKMS
Opis oružja
Težina3,6 kg
Dužina880 mm
Dužina cijevi415 mm
Kalibar7.62x39 mm
Domet400 m
Maks. domet1.000 m
Spremnik municije10, 20, 30, 40 metaka
Brzina paljbe600 metaka u minuti
Brzina zrna715 m/s

AKM (rus. Автомат Калашникова Модернизированный; bos. Kalašnjikovljeva modernizirana automatska puška) je sovjetska automatska puška kalibra 7,62mm koju je dizajnirao Mihail Kalašnjikov. Riječ je o nadograđenoj verziji puške AK-47 koja je razvijena tokom 1950-ih.

U službu sovjetske Crvene armije AKM ulazi 1959. godine te je jedna od verzija iz AK porodice koja se najviše proizvodila. Osim u SSSR-u, puška je našla široku upotrebu u državama članicama Varšavskog pakta kao i azijskim, afričkim i bliskoistočnim zemljama. Osim u SSSR-u (IŽMAŠ, Tula Arsenal) puška se velikim dijelom proizvodila i u drugim zemljama koje su bile sovjetski saveznik.

Pušku je službeno u sovjetskoj vojsci krajem 1970-ih zamijenio AK-74 ali je imala široku primjenu širom svijeta. Većina sovjetskog oružja u svijetu se pogrešno identificira kao AK-47 iako je vjerovatnije da je riječ o AKM-u i kopijama strane proizvodnje.

Opis[uredi | uredi izvor]

AKM je sovjetska automatska puška koja koristi municiju kalibra 7,62x39 mm. Oružje ima automatski i poluautomatski način paljbe te može ispaliti 600 metaka u minuti. Uprkos tome što ga je krajem 1970-ih zamijenio AK-74, AKM je i danas u ruskoj upotrebi (kao rezervno oružje) kao i mnogim zemljama gdje se to oružje izvozilo i/ili proizvodilo.

U odnosu na AK-47, dizajn AKM-a je detaljno optimiziran kako bi nastala puška za masovnu proizvodnju. Zbog toga su neki dijelovi i komponente pojednostavljeni. Kao rezultat tih izmjena, težina puške je smanjena za oko jedan kg dok je povećana preciznost tokom automatske paljbe. Zadržana je cijev s AK-47 koja kao i ostalo sovjetsko oružje ima značajku otpornosti na trošenje i koroziju, posebno kod teških uvjeta na terenu ili stanja municije.

Na AKM se može montirati bajoneta i to modeli M1959 6H3 ili 6H4. Nosač zatvarača je nešto lakši u odnosu na AK-47 te uprkos nekim manjim razlikama u obliku, AKM može koristiti nosač zatvarača i od svog prethodnika. Drveni kundak je duži te pravilnijeg oblika u odnosu na kundak s AK-47 što strijelcu omogućava veću preciznost prilikom rapidne i automatske paljbe.

AKM koristi modificirani mehanizam povratne opruge a izmijenjen je i udarač. Čelični nišan na pušci ima označenu skalu za udaljenosti od 100 do 1.000 m. Za AKM je predviđen bacač granata GP-25 koji se montira na pušku.

Puška koristi isti kalibar municije kao i AK-47: 7,62x39mm. Mehanizam punjenja municijom i paljbe su praktički identični onima od AK-47.

Verzije[uredi | uredi izvor]

AKMS[uredi | uredi izvor]

Glavna verzija AKM-a je AKMS s ugrađenim sklopivim metalnim kundakom umjesto standardnog drvenog. Metalni kundak je nešto drugačiji u odnosu na onaj od prijašnjeg modela AKS-47.

Na osnovu AKM-a razvijene su verzije AKMP, AKML i AKMLP dok je AKMS doveo do razvoja modela AKMSP, AKMSN i AKMSNP. Oni su dizajnirani posebno za padobranske jedinice budući da sklopivi kundak stvara više dodatnog prostora za ostalu vojnu opremu prilikom skakanja iz aviona te prizemljavanja.

Kopije[uredi | uredi izvor]

Poljska je na osnovu AKM-a razvila modificiranu verziju nazvanu Karabinek-granatnik wz. 1974 koja je mogla koristiti 40 mm bacač granata Pallad domaće proizvodnje.

Od ostalih evropskih zemalja, vlastite verzije AKM-a su proizvodili Jugoslavija (Zastava M70, Mađarska (AK-63), Rumunija (PM md. 65), Bugarska i dr.

Na afričkom kontinentu Egipat je proizvodio vlastiti model pod nazivom Misr, a Kina model Type 56.

Upotreba[uredi | uredi izvor]

AKM i njegove kopije koristile su se u mnogim ratovima i sukobima širom svijeta što je vidljivo na sljedećoj tabeli:

AKM u rukama somalskog vojnika.
Rat Razdoblje Rat Razdoblje
Građanski rat u Laosu 1953. - 1975. Zaljevski rat 1990. - 1991.
Prvi sudanski građanski rat 1955. - 1972. Građanski rat u Ruandi 1990. - 1993.
Vijetnamski rat 1955. - 1975. Rat u Sloveniji juni - juli 1991.
Nemiri u Sjevernoj Irskoj kraj 1960-ih - 1998. Rat u Hrvatskoj 1991. - 1995.
Portugalski kolonijalni rat 1961. - 1975. Građanski rat u Sierra Leoneu 1991. - 2002.
Južnoafrički pogranični rat 1966. - 1989. Somalijski građanski rat 1991. - danas
Šestodnevni rat juni 1967. Rat u Bosni i Hercegovini 1992. - 1995.
Nigerijski građanski rat 1967. - 1970. Prvi čečenski rat 1994. - 1996.
Kambodžanski građanski rat 1970. - 1975. Rat na Kosovu 1998. - 1999.
Jom Kipurski rat oktobar 1973. Drugi liberijski građanski rat 1999. - 2003.
Etiopski građanski rat 1974. - 1991. Drugi čečenski rat 1999. - 2009.
Kambodžansko-vijetnamski rat 1975. - 1989. Rat u Afganistanu 2001. - danas
Libanonski građanski rat 1975. - 1990. Rat protiv terorizma 2001. - danas
Zapadnosaharski rat 1975. - 1991. Rat u Iraku 2003. 2003. - 2011.
Čadsko-libijski sukob 1978. - 1987. Meksički drogeraški rat 2006. - danas
Kinesko-vijetnamski rat februar - mart 1979. Rat u Južnoj Osetiji 2008. august 2008.
Sovjetsko-afganistanski rat 1979. - 1989. Kambodžansko-tajlandski granični spor 2008. - danas
Iransko-irački rat 1980. - 1988. Građanski rat u Libiji februar - oktobar 2011.
Drugi sudanski građanski rat 1983. - 2005. Građanski rat u Siriji 2011. - danas
Prvi liberijski građanski rat 1989. - 1996.

Korisnici[uredi | uredi izvor]

Tokom Hladnog rata AKM se izvozio u mnoge komunističke zemlje kao i u Aziju, Afriku te na Bliski istok. Oružje se koristi od tog vremena pa sve do današnjih dana odnosno građanskog rata u Libiji, nemira i pobuna u Siriji i ostalo.

Postojeći korisnici[uredi | uredi izvor]

Vojnik afgaške nacionalne vojske s rumunjskom kopijom AKM-a.
Etiopski vojnici naoružani s AKM-om.
Kineska Type 56.
Rumunska verzija AKM-a.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q Rottman, Gordon (2011). The AK-47 Kalashnikov series assault rifles. Great Britain: Osprey Publishing. ISBN 978-1-84908-461-1.
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo bp bq br bs bt bu Jones, Richard D. Jane's Infantry Weapons 2009/2010. Jane's Information Group; 35 edition (January 27, 2009). ISBN 978-0-7106-2869-5.
  3. ^ a b c Personal infantry weapons: old weapons or new hardware in the coming decades ?
  4. ^ Gander, Terry J.; Hogg, Ian V. Jane's Infantry Weapons 1995/1996. Jane's Information Group; 21 edition (May 1995). ISBN 978-0-7106-1241-0.
  5. ^ Maadi Company for Engineering Industries (Factory 54) Special Weapons Facilities - Egypt
  6. ^ Maadi Company for Engineering Industries (Factory 54)
  7. ^ Exhibits Page 16
  8. ^ "Egyptian Rifles". Arhivirano s originala, 7. 2. 2009. Pristupljeno 7. 2. 2009.
  9. ^ Smallarmssurvey.org[mrtav link]
  10. ^ "Puolustusvoimat: Kalustoesittely". Arhivirano s originala, 14. 9. 2009. Pristupljeno 17. 1. 2014.
  11. ^ Greška kod citiranja: Nevaljana oznaka <ref>; nije naveden tekst za reference s imenom AKM
  12. ^ "Defenseimagery.mil". Arhivirano s originala, 15. 12. 2010. Pristupljeno 17. 1. 2014.
  13. ^ Tea, cigarettes, and Kalashnikovs: Welcome to Syria