Niobij

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Niobijum)
Idi na: navigacija, traži
Niobijum
[Kr] 5s14d4 41Nb
   
Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Niobijum, Nb, 41
Serija Prijelazni metali
Grupa, Perioda, Blok 5, 5, d
Izgled sivi metal
Zastupljenost 1,8 · 10−3 %
Atomske osobine
Atomska masa 92,90638 u
Atomski radijus (izračunat) 145 (198) pm
Kovalentni radijus 137 pm
Van der Waalsov radijus pm
Elektronska konfiguracija [Kr] 5s14d4
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 8, 18, 12, 1
1. energija ionizacije 652,1 kJ/mol
2. energija ionizacije 1380 kJ/mol
3. energija ionizacije 2416 kJ/mol
4. energija ionizacije 3700 kJ/mol
5. energija ionizacije 4877 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje čvrsto
Mohsova skala tvrdoće 6
Kristalna struktura kubna prostorno centrirana
Gustoća 8570 kg/m3
Tačka topljenja 2750 K (2477 °C)
Tačka ključanja 5017 K (4744 °C)
Molarni volumen 10,83 · 10−6 m3/mol
Toplota isparavanja 696,6 kJ/mol
Toplota topljenja 30,5 kJ/mol
Pritisak pare 0,0755 Pa kod 2741 K
Brzina zvuka 3480 m/s kod 293,15 K
Specifična toplota 265 J/(kg · K)
Specifična električna provodljivost 6,93 · 106 S/m
Toplotna provodljivost 53,7 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacijsko stanje 3, 5
Elektrodni potencijal −1,099 V (Nb3+ + 3e → Nb)
Elektronegativnost 1,6 (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR
91Nb

sin

680 god ε 1,253 92Zr
92Nb

sin

3,47 · 106 god ε 2,006 92Zr
β- 0,356 92Mo
93Nb

100 %

Stabilan
94Nb

sin

20300 god β- 2,045 94Mo
95Nb

sin

34,975 d β- 0,926 95Mo
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja

Lahko zapaljivo

F
Lahko zapaljivo
Obavještenja o riziku i sigurnosti R: 11
S: 43
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Niobijum (Nb, latinski niobium) - je metal VB grupe. Ime je dobio po ličnosti iz grčke mitologije Niobe, Tantalove kćerke. Jedini stabilan izotop niobijuma je 93Nb.

Zastupljenost[uredi | uredi izvor]

Nobijumov mineral je kolumbit (Fe,Mn)(Ta,Nb)2O6. Zastupljen je u zemljinoj kori u količini od 20 ppm (eng. parts per million). Nalazišta ruda niobijuma su u: Brazilu, Kanadi, Nigeriji i Rusiji. Svjetske rezerve niobijuma se procjenjuju na oko 2,7 miliona tona, od čega na Brazil otpada 2,6 miliona tona.[1]

Historija[uredi | uredi izvor]

Niobijum je otkrio Charles Hatchett u mineralu kolumbitu 1801. godine. On ga je najprije nazvao kolumbit (simbol Cb) zbog zemlje u kojoj je otkriven (Kolumbija). Zatim je Heinrich Rose razdvojio tantal i niobijum, te je preferirao ime niobijum.

Osobine[uredi | uredi izvor]

Niobijum je sjajni bijeli metal, koji stajanjem na zraku dobija čelično sivu boju. Gustoća mu je 8570 kg/m3, a tačka topljenja 2477 °C.

Proizvodnja[uredi | uredi izvor]

Godišnja svjetska proizvodnja niobijuma iznosi oko 22.400 tona[2]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Mineral Commodity Summaries, 2009 godina, str.113
  2. ^ Niob für TESLA; J. Kouptsidis, F. Peters, D. Proch, W. Singer
Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: