Idi na sadržaj

Papua Nova Gvineja

Uredi veze
S Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Grb Papue Nove Gvineje)
Papua Nova Gvineja
Papua Niugini
Zastava Papue Nove Gvineje Grb Papue Nove Gvineje
Zastava Grb
Himna: "O Arise, All You Sons"
Položaj Papue Nove Gvineje na karti
Položaj Papue Nove Gvineje
Glavni grad Port Moresby
Službeni jezik engleski, tok pisin, hiri motu
Državno uređenje  
• Guverner
 Bob Dadae
• Premijer
 James Marape
Zakonodavstvo
Nezavisnost od Australije 16. septembar 1975. 
Površina
• Ukupno
 462.840 km2 (56.)
• Vode (%)
 2
Stanovništvo
• Ukupno
7.059.653 (102.)
15/km2 
Valuta Papua novogvinejska kina
Vremenska zona UTC +10
Pozivni broj +65
Internetska domena .pg

Papua Nova Gvineja je država u Okeaniji.[1][2] Zauzima istočnu polovinu ostrva Nova Gvineja te ostrva Bismarckovog arhipelaga Nova Britanija i Nova Irska) i sjevernih Solomona (Bougainville) s mnoštvom manjih ostrvca. Na zapadu graniči s indonezijskom pokrajinom Irian Jaya. Papua Nova Gvineja članica je Commonwealtha i britanska kraljica formalni je šef države.

Glavni i najveći grad države je Port Moresby.

Historija

[uredi | uredi izvor]

Pretpostavlja se da su prvi naseljenici stigli na ostrva prije oko 60.000 godina iz jugoistočne Azije. Arheološki ostaci otkrivaju tragove intenzivne poljoprivrede stare oko 7000 godina, a ljudske intervencije u okolini naročito su vidljive u dolinama u centralnom gorju.

Španci i Portugalci došli su na ostrvo u prvoj polovini 16. vijeka i dali im imena Papua po malajskoj riječi za posebnu kosu Melanežana i Nova Gvineja smatrajući domoroce sličnima stanovnicima afričke Gvineje. Ostrva su detaljnije istražena i kolonizirana tek krajem 19. vijeka, kad je južnu polovinu današnje Papue Nove Gvineje zauzela Velika Britanija, a sjevernu Njemačka.

Tokom Prvog svjetskog rata Australija, kojoj je 1902. preneseno upravljanje Britanskom Novom Gvinejom zauzela je i njemačku koloniju, ali ih nije formalno ujedinila sve do 1946. Evropljani su prvi put stupili u neke dijelove unutrašnjosti Nove Gvineje tek u 30-im godinama 20. vijeka, otkrivši brojne nove etničke i jezične grupe.

Nakon proglašenja nezavisnosti 1975. u zemlji je vladala politička nestabilnost sa čestim izmjenama vlada. Od 1989. do 1998. trajao je gerilski rat za otcjepljenje ostrva Bougainvillea, na kojem se nalaze značajna nalazišta zlata; u njemu je poginulo oko 20.000 ljudi.

Geografija

[uredi | uredi izvor]
Karta Papue Nove Gvineje

Reljef je izuzetno raznolik. Uz južnu obalu Nove Gvineje nalaze se nizije koje ponegdje prelaze u velika močvarna područja. Planine središnjeg lanca koji se pruža u smjeru istok-zapad visinom prelaze 4000 m (najviši vrh Mount Wilhelm, 4509 m). Sjeverna obala je strmija i manje pristupačna od južne, s izuzetkom doline rijeke Sepik. Ostrva Bismarckovog arhipelaga i sjevernih Solomona su vulkanskog porijekla, s puno plodne zemlje. Velik dio površine Papue Nove Gvineje do visine od oko 1000 m prekriven je slabo pristupačnim tropskim kišnim šumama.

Grb i zastava

[uredi | uredi izvor]

Grb Papue Nove Gvineje sadrži rajsku pticu iznad tradicionalnog koplja i bubnjeva.

Zastava Papue Nove Gvineje usvojena je 7. jula 1971. U donjoj dijagonalnoj polovini na crnoj pozadini nalazi se pet zvijezda koje predstavljaju sazviježđe Južni krst, a na gornjoj crvenoj polovini nalazi se silueta rajske ptice. Crvena i crna su tradicionalne boje mnogih ostrvskih plemena Papue Nove Gvineje. Crna-bijela-crvena također su bile boje Njemačkog carstva, koje je koloniziralo Novu Gvineju 1918. Rajska ptica također se nalazi i na državnom grbu.

Dizajn zastave osmislila je tada petnaestogodišnja Susan Huhume, čiji je crtež pobijedio na državnom takmičenju za izradu nove zastave 1971.

Historijske zastave

[uredi | uredi izvor]

Vlada

[uredi | uredi izvor]

Političke podjele

[uredi | uredi izvor]

Privreda

[uredi | uredi izvor]

Većina stanovništva živi od poljoprivrede. Glavni izvozni proizvodi su nafta, zlato i bakar. BDP je u 2004. bio 2200 USD po stanovniku, mjereno po PPP-u.

Stanovništvo

[uredi | uredi izvor]

Iako vladine procjene govore o populaciji zemlje od 9,4 miliona, u decembru 2022. objavljeno je da je njena populacija zapravo blizu 17 miliona.[3][4]

Papua Nova Gvineja jedna je od etnički i jezično najheterogenijih zemalja svijeta. Stanovništvo se može podijeliti u dvije glavne grupe: Papuance, koji čine nešto više od 80% i Melanezijce, kojih ima nešto manje od 20%. U zemlji se govori više od 700 jezika, a službeni tok pisin i hiri motu služe kao lingua franca, jezici međusobnog sporazumijevanja različitih grupa. Većina stanovnika su protestanti, ima i dosta katolika, ali raširene su i domorodačke religije, a mnogi kršćani su zadržali elemente prijašnjih religija.

Kultura

[uredi | uredi izvor]

Kultura Papue Nove Gvineje pod utjecajem je postojanja više od hiljadu različitih etničkih i kulturnih grupa. Zbog ove raznovrsnosti imamo i veliki broj stilova kulturnog izražavanja, a svaka od pojedinih grupa je stvorila svoju formu u umjetnosti, plesu, naoružanju, oblačenju, muzici, arhitekturi i ostalim vidovima ponašanja.

Većina ovih odvojenih grupa ima svoj vlastiti jezik. Ljudi obično žive u selima smještenim pored obrađenih polja. U nekim područjima love ili sakupljaju divlje biljke kao dodatak prehrani. Pojedinci koji su jako vješti u ribolovu, lovu ili obrađivanju zemlje uživaju veliko poštovanje i respekt ostatka zajednice.

Poznate su rezbarije u drvetu stanovnika s rijeke Sepik. Njihove rezbarije često su s motivima biljaka ili životinja i predstavljaju duh živog bića koje je izrezbareno.

Udio šumske površine u ukupnoj površini zemljišta, zemlje u vrhu (2021.). Papua Nova Gvineja ima osmi najveći postotak šumskog pokrivača na svijetu.
Porodice jezika Papue Nove Gvineje, prema Timothy Usheru
Jezičke porodice u Rossovoj koncepciji trans-novogvinejske porodice jezika. Pripadnost nekih istočnih ogranaka nije univerzalno prihvaćena.
Huli perika sa Južne visoravni
Bilum torba iz Goroke, provincija Eastern Highlands
Stanovnik Boga-Boga, sela na jugoistočnoj obali kopna Papue Nove Gvineje

Također pogledajte

[uredi | uredi izvor]

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ↑ "Papua New Guinea | Culture, History, & People | Britannica". www.britannica.com (jezik: engleski). 15. 12. 2023. Pristupljeno 31. 12. 2023.
  2. ↑ "Papua New Guinea country profile". BBC News (jezik: engleski). 15. 11. 2011. Pristupljeno 31. 12. 2023.
  3. ↑ "Papua New Guinea finds real population is almost double official estimates | World | The Times". web.archive.org. 6. 12. 2022. Arhivirano s originala 6. 12. 2022. Pristupljeno 31. 12. 2023.CS1 održavanje: bot: nepoznat status originalnog URL-a (link)
  4. ↑ "Papua New Guinea's population size puzzles prime minister and experts". web.archive.org. 5. 12. 2022. Arhivirano s originala 5. 12. 2022. Pristupljeno 31. 12. 2023.CS1 održavanje: bot: nepoznat status originalnog URL-a (link)

Vanjski linkovi

[uredi | uredi izvor]
Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Papua_Nova_Gvineja&oldid=3790179#Grb_i_zastava"