Esvatini

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Kraljevina Esvatini
Umbuso weSwatini
Kingdom of Eswatini
Zastava Esvatinija Grb Esvatinija
Zastava Grb
Himna"Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati"

Položaj Esvatinija
Glavni grad Mbabane (upravni grad)
Lobamba (kraljevski i zakonodavni glavni grad)
Službeni jezik Swati i engleski
Državno uređenje  
 -  Kralj Mswati III i kraljica majka Ntfombi
 -  Predsjednik vlade Ambrose Mandvulo Dlamini
Nezavisnost Od Ujedinjenog Kraljevstva 6. septembra 1968. 
Površina
 -  Ukupno 17.364 km2 (153.)
 -  Vode (%) 0,9
Stanovništvo
 -  Ukupno 1.093.238 (154.)
 -  Gustoća stanovništva 68,2/km2 
Valuta Lilangeni (100 centa)
Vremenska zona UTC +2
Internetska domena .sz
Pozivni broj +268
Karta Esvatinija

Esvatini (izvorno: eSwatini), do 2018. Svazi(lend), jest država na jugu Afrike. Na sjeveru, zapadu i jugu graniči s Južnoafričkom Republikom, a na istoku s Mozambikom. Po uređenju je monarhija, a do 1968. bio je britanska kolonija. Čak 80% stanovnika bavi se poljoprivredom i glavninu izvoza čini šećer. Esvatini je danas država s najvećom stopom zaraze HIV-om u svijetu; zaraženo je približno 40% stanovništva.

Historija[uredi | uredi izvor]

Vlada[uredi | uredi izvor]

Zemljom vlada kralj, a političke stranke ne postoje. Ipak, javljaju se sve glasniji zahtjevi za demokratiju.

Političke podjele[uredi | uredi izvor]

Geografija[uredi | uredi izvor]

Esvatini je smješten u unutrašnjosti južne Afrike, 80-ak kilometara od obale Indijskog okeana. Na istoku graniči s Mozambikom, a inače je potpuno okružen teritorijom Južnoafričke Republike, svog dominantnog susjeda i trgovačkog partnera.

Privreda[uredi | uredi izvor]

Esvatini ima dobro razvijenu poljoprivredu, za afričke prilike raznovrsnu industriju te dobro razvijenu saobraćajnu infrastrukturu, ali postoje mnoge razlike između siromašne većine te bogate bjelačke i crnačke elite.

Stanovništvo[uredi | uredi izvor]

Većina stanovništva u Esvatiniju pripada etničkoj grupi Svazi, pomiješana s malim brojem Zulua i afričkih bijelaca, većinom ljudi britanskog i afrikanerskog porijekla. Tradicionalno, Svazi su bili samoopskrbni poljoprivrednici i stočari, ali većina ih sada dodatno radi u urbanim sredinama i rastućoj ekonomiji, te kao uposlenici u vladama. Neki Svazi također rade u rudnicima u Južnoafričkoj Republici.

Populacija Esvatini u hiljadama (1961–2013)







Jezik[uredi | uredi izvor]

SiSwati[1] (poznat i kao Swati, Swazi ili Siswati) jest Bantu jezik grupe Nguni, koji se govori u Eswatiniju i Južnoj Africi. Ima oko 2,5 miliona govornika i uči se u školama. Službeni je jezik Esvatinija, zajedno s engleskim,[2] i jedan je od službenih jezika Južne Afrike. Engleski se uglavnom koristi u medijima i za komunikaciju u školama i vođenja poslovanja, uključujući i štampu. Oko 76.000 ljudi u zemlji govori jezik zulu.[3] Tsonga jezik govori oko 19.000 ljudi. Afrikanerski je još u upotrebi kod ljudi koji imaju afrikanersko porijeklo. U škole je uveden portugalski jezik kao treći jezik, zbog velike zajednice govornika portugalskog jezika iz Mozambika ili sjevernog i centralnog Portugala.[4]

Religija[uredi | uredi izvor]

83% stanovništva prakticira kršćanstvo, dok 15% stanovništva praktikuje tradicionalne afričke religije.

Kultura[uredi | uredi izvor]

Glavna društvena jedinica Svazi je domaćinstvo, tradicionalna košnica za stanovanje koja se slagala sa suvom travom. U poligamnom imanju svaka supruga ima svoju kolibu i dvorište okruženo trske. Postoje tri strukture za spavanje, kuhanje i spremanje (kuhanje piva). Na većim seoskim imanjima postoje i strukture koje se koriste kao podmlatki i smještaj za goste.

U središtu se nalaze obori sa stokom koji su ograđeni velikim trupcima. Stoka ima ritualni i gospodarski značaj, ona je simbol prestiža. Najvažniji kulturni događaj u Eswatiniju je ceremonija Incwala.

Održava se četvrtog dana nakon punog mjeseca najbližeg najdužeg dana, 21. decembra. Incwala se na engleskom često prevodi kao "ceremonija prvog voća", ali kraljeva degustacija nove žetve samo je jedan od aspekata mnogih na ovom dugačkom takmičenju. Incwala se najbolje prevodi kao "ceremonija kraljevstva": kada nema kralja, nema ni Incvale. Izdajstvo bilo koje druge osobe je držati Incvalu.

Eswatinijev najpoznatiji kulturni događaj je godišnji ples Umhlanga Reed. U osmodnevnoj ceremoniji, djevojčice su rezale trsku i predstavile ih kraljici majci, a zatim plešu. (Nema zvaničnog nadmetanja.) To se radi krajem avgusta ili početkom septembra. Mogu učestvovati samo neoženjene devojke bez dece. Ciljevi ceremonije su očuvanje djevojačke čednosti, pružanje odavanja truda majci kraljice i poticanje solidarnosti zajedničkim radom. Kraljevska porodica imenuje pučanku za "devojku" (kapetana) djevojčica i ona putem radija najavljuje datume godišnje ceremonije. Očekuje se da će odabrana indunda biti stručna plesačica i znalac kraljevskog protokola. Jedna od kraljevih kćeri djeluje kao njen kolega tokom ceremonije.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ U.S. Department of State. "Background Note:Swaziland". Pristupljeno 29 December 2009.
  2. ^ "The Constitution of the Kingdom of Swaziland Act, 2005" (PDF). str. 12. Pristupljeno 3 June 2018.
  3. ^ Lewis, M. Paul (2009). "Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition". Pristupljeno 29 December 2009.
  4. ^ "África do Sul será primeiro país não europeu com ensino complementar de língua portuguesa". IILP. 2018. Pristupljeno 23 October 2018.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]