Sarajevska filharmonija

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Sarajevska filharmonija.

Sarajevska filharmonija je prvi profesionalno organizovani simfonijski orkestar u Bosni i Hercegovini. Njeno osnivanje je već bilo ukorijenjeno u ansamblima uspostavljenim za vrijeme Austro-Ugarske vladavine naše zemlje. Računajući decenije rada u sredini u kojoj društveni razvoj nemilosrdno utječe na kulturne okolnosti, filharmonija je više puta bila prisiljena iznova pisati stranice svoje historije. [1]

Historija[uredi | uredi izvor]

Razvoj Sarajevske filharmonije do 1945. godine[uredi | uredi izvor]

Program sa prvog koncerta Sarajevske filharmonije održanog 24. oktobra 1923. godine.

Prva ideja o osnivanju jednog profesionalnog ansambla u glavnom gradu Bosne i Hercegovine, koji bi izvodio zapadnoevropsku umjetničku muziku nastala je u opštinskoj Muzičkoj školi. Tako je osnovan kvartet Udruženja filharmonije, koji je uglavnom bio sastavljen od nastavnika opštinske Muzičke škole. Članovi kvarteta su bili: Josip Hladek i dr. Joseph Goldberg (violine), Jakov Sternberg (viola), Beluš Jungić (violončelo) i Klemens Mensik (klavir). Prvi koncert održan je 15. aprila 1920. godine u kinu Sarajevo Imperial. Ovi mali, ali značajni koraci doveli su do sastanka Osnivačke skupštine filharmonije u Sarajevu koja je održana 6. jula tri godine kasnije, i Bogdan Milanković je imenovan za svog prvog predsjednika. Sa sloganom "više i bolje muzike" Organizacioni odbor je počeo sa sprovođenjem zadataka, tako da bi novoosnovani ansambl mogao što je prije moguće početi svoje aktivnosti. Prvi koncert je održan 24. oktobra 1923. godine. Klavirski solista je bio Klemens Mensik, a dirigenti su bili Aleksandar Lukinić i Josip Rozdjalovski. Na programu je bila: Uvertira iz opere Porin Vatroslava Lisinskog, Klavirski koncert u g-molu Felixa Mendelssohna i Simfonija br. 2 Ludwiga van Beethovena. Do 1941. godine dirigenti su bili Beluš Jungić, Maks Unger, Aleksandar Lukinić, Josip Rozdjalovski, Edo Křenek i Oskar Danon. U ovom periodu filharmonija je obilježila godišnjice važnih kompozitora, kao što su 100 godina Bedřicha Smetane, Franza Schuberta i Beethovena. Zbog Drugog svjetskog rata filharmonija prestaje sa radom u periodu od 1941. do 1945. godine. [1]

Razvoj Sarajevske filharmonije od 1945. godine do danas[uredi | uredi izvor]

1948. godine filharmonija je nastavila sa svojim aktivnostima. U to vrijeme Sarajevska filharmonija je izvodila simfonijsku muziku domaćih i stranih autora, ohrabrujući stvaranje novih simfonijskih djela, doprinoseći podizanju kvaliteta muzike samih izvođača i zadovoljavajući kulturne potrebe građana. Također je radila i sarađivala sa drugim institucijama i organizacijama u cilju podizanja muzičke kulture i razvoja muzičkog života.

Prvi koncert Sarajevske filharmonije nakon Drugog svjetskog rata održan je 20. oktobra 1948. godine pod dirigentskom palicom Oskara Danona, a solista na violončelu je bio Antonio Janigro iz Zagreba. Na programu su bile Uvertira iz opere Ruslan i Ljudmila od Mihaila Glinke, Koncert za violončelo i orkestar Antonina Dvoržaka, Sárka Bedřicha Smetane, Noć na goloj planini Modesta Musorgskog i plesovi iz baleta "Ohridska legenda" od S. Hristića. U ovom periodu filharmonija je davala prednost domačim dirigentima, dok su gostujući dirigenti predvodili manji broj koncerata. U odnosu na period prije 1941. godine, Sarajevska filharmonija je značajno proširila svoj repertoar izvođenjem djela ne samo stranih, nego i jugoslovenskih i bosanskih kompozitora. Ostvarena je i vrlo plodna saradnja sa Udruženjem kompozitora Bosne i Hercegovine, što je dovelo do toga da se koncertni repertoar redovno sastojao od radova domaćih autora.

Početak agresije na Bosnu i Hercegovinu i uništavanjem svega što je izgrađeno za vrijeme prethodnih decenija obilježili su godinu 1992. Sarajevska filharmonija zaustavlja svoj rad na dvije godine pretrpivši velike materijalne i ljudske gubitke. Svojevrsna prekretnica za filharmoniju je koncert održan 19. juna 1994. godine kada je orkestar zajedno sa velikim maestrom Zubinom Mehtom izveo Requiem Wolfganga Amadeusa Mozarta u uništenoj zgradi Vijećnice. Jose Carreras, Ruggero Raimondi, Cecilia Gasdia i Ildiko Komlosi nastupali su kao solisti. Iste godine Sarajevska filharmonija je održala više koncerata u Italiji, a tokom sljedeće godine imali su niz nastupa u Austriji, Turskoj, Češkoj, Francuskoj, Švicarskoj i Italiji. Nakon rata Sarajevska filharmonija sa obnovljenim osobljem, a zahvaljujući naporima menadžmenta predvođenim Emirom Nuhanovićem (1994 - 2008), a kasnije i Samrom Gulamović (od 2008. godine), ostvarili su značajne koncerte u zemlji i inostranstvu. [1]

Značaj[uredi | uredi izvor]

Publika za vrijeme nastupa Sarajevske filharmonije tokom proslavie 85. godine postojanja i rada održanog 11. oktobra 2008. godine u Olimpijskoj dvorani Zetra.

Od 1923. godine, postojanje filharmonije u Bosni i Hercegovini predstavlja jedan od stubova muzičke kulture i muzičku instituciju od osnovnog značaja za Sarajevo i bosanski region. Sarajevska filharmonija proslavila je 85 godinu postojanja i rada veličanstvenim koncertom održanim 11. oktobra 2008. godine u Olimpijskoj dvorani Zetra. Tom prilikom, orkestar je izveo popularno djelo Carmina Burana Carla Orffa pod dirigentskom palicom Julija Marića. Sarajevska filharmonija i dalje teži ka ostvarenju ciljeva od početka svog postojanja, preostajući jedan od svjetionika bosanske kulturne scene i svakako, jedna od najvažnijih karika u lancu muzičkog života u Sarajevu i Bosni i Hercegovini. [1]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d http://www.saph.ba/en/about-us/sarajevo-philharmonic-orchestra