Ununpentij

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Ununpentijum)
Idi na: navigacija, traži
Ununpentij
[Rn] 5f146d107s27p3 (?) 115Uup
   
Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Ununpentij, Uup, 115
Serija Metali
Grupa, Perioda, Blok 15, 7, p
Izgled -
Zastupljenost 0 %
Atomske osobine
Atomska masa oko 288 u
Atomski radijus (izračunat) 187 (?)[1][2] (-) pm
Kovalentni radijus 156–158 (ekstrapolirano)[3] pm
Van der Waalsov radijus ? pm
Elektronska konfiguracija [Rn] 5f146d107s27p3 (?)
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 8, 18, 32, 32, 18, 5
1. energija ionizacije 538,4 (?)[2] kJ/mol
2. energija ionizacije 1756,0 (?)[1] kJ/mol
3. energija ionizacije 2653,3 (?)[1] kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje čvrsto (?)[2]
Gustoća 13500 (?)[1] kg/m3
Magnetizam ?
Tačka topljenja 670 (?)[1][2] K (400 °C)
Tačka ključanja ~1400 (?)[2] K (~1100 °C)
Molarni volumen ? m3/mol
Toplota isparavanja 138 (?)[1] kJ/mol
Toplota topljenja 5,90–5,98 (ekstrapolirano)[3] kJ/mol
Brzina zvuka ? m/s
Hemijske osobine
Oksidacijsko stanje 1, 3 (?)[1][2]
Oksidi ?
Elektrodni potencijal ?
Elektronegativnost ? (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR
287Uup

sin

32 ms α 11,3 283Uut
288Uup

sin

87 ms α 11,0 284Uut
289Uup

sin

10 s α 10,6 285Uut
290Uup

sin

10 s α 10,3 286Uut
291Uup

sin

min α 10,0 287Uut
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja
Oznaka upozorenja nepoznata[4]
Obavještenja o riziku i sigurnosti R: nema oznaka upozorenja R
S: nema oznake upozorenja S
Ostala upozorenja
Radioaktivnost
Radioaktivni element

Radioaktivni element
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Ununpentij je privremeno ime za superteški sintetički hemijski element koji je u periodnom sistemu elemenata obilježen simbolom Uup a ima atomski broj 115. Ime mu je privremeno dao IUPAC.

Historija[uredi | uredi izvor]

2. februara 2004. godine tim sastavljen od ruskih naučnika sa Instituta za ispitivanje atoma iz Dubne i američkih naučnika iz Lawrence Livermore National Laboratory objavio je da je uspio otkriti ovaj element. Kako je objavljeno, oni su bombardirali izotop americija-242 ionima kalcija-48 te dobili četiri atoma ununpentija. Ti atomi su se raspali putem emisije alfa-čestica na ununtrij za oko 100 milisekundi.[5][6]

243
95
Am + 48
20
Ca → 115
288
UUp + 3 1
0
n113
284
UUt + α
243
95
Am + 48
20
Ca → 115
287
UUp + 4 1
0
n113
283
UUt + α

U augustu 2013. tim istraživača na švedskom univerzitetu Lund objavili su da su ponovili eksperiment iz 2004. i potvrdili da su došli do istog rezultata kao i naučnici u Dubni.[7][8] Istraživači pri Društvu za istraživanje teških iona (Gesellschaft für Schwerionenforschung, GSI) u Darmstadtu, Njemačka potvrdili su još jedan uspješan eksperiment samo dvije sedmice kasnije, 10. septembra 2013.[9] Nakon ovih potvrda otkrića elementa, IUPAC će u narednom periodu razmotriti novo ime elementa.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d e f g Fricke, Burkhard (1975). Superheavy elements: a prediction of their chemical and physical properties. Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry 21: 89–144. doi:10.1007/BFb0116498.
  2. ^ a b c d e f Haire, Richard G. (2006). "Transactinides and the future elements". u Morss; Edelstein, Norman M.; Fuger, Jean. The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements (3. izd.). Dordrecht, Holandija: Springer Science+Business Media. ISBN 1-4020-3555-1.
  3. ^ a b Bonchev, Danail; Kamenska, Verginia (1981). Predicting the Properties of the 113–120 Transactinide Elements. J. Phys. Chem. 85: 1177–1186. doi:10.1021/j150609a021
  4. ^ EU ovaj element još uvijek nije stavila na spisak opasnih elemenata, međutim trenutno nije moguće pronaći pouzdani izvor ili literaturu o opasnim svojstvima ove supstance. Radioaktivnost ne spada u opasna svojstva koja se ovdje navode.
  5. ^ Oganessian, Yu. Ts.; Utyonkoy, V. K.; Lobanov, Yu. V.; Abdullin, F. Sh. et.al (2004). "Experiments on the synthesis of element 115 in the reaction 243Am(48Ca,xn)291−x115". Physical Review C 69 (2). doi:10.1103/PhysRevC.69.021601
  6. ^ Oganessian et al. (2003). "Experiments on the synthesis of element 115 in the reaction 243Am(48Ca,xn)291−x115". JINR preprints.
  7. ^ "EXISTENCE OF NEW ELEMENT CONFIRMED", 27. august 2013. Postavljeno dana 27. august 2013. 
  8. ^ "Spectroscopy of element 115 decay chains (Accepted for publication on Physical Review Letters on 9 August 2013)". Postavljeno dana 2. septembar 2013. 
  9. ^ Phys. Rev. Lett. 111, 112502 (2013): Spectroscopy of Element 115 Decay Chains. Prl.aps.org. Učitano: 28.9.2013.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]