Osmij

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Osmijum
[Xe] 4f145d66s2 76Os
   
Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Osmijum, Os, 76
Serija Prelazni metali
Grupa, Perioda, Blok 8, 6, d
Izgled plavo-sivi metal
Zastupljenost 1 · 10-6 %
Atomske osobine
Atomska masa 190,23 u
Atomski radijus (izračunat) 130 (185) pm
Kovalentni radijus 128 pm
Van der Waalsov radijus - pm
Elektronska konfiguracija [Xe] 4f145d66s2
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 8, 18, 32, 14, 2
1. energija ionizacije 840 kJ/mol
2. energija ionizacije 1600 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje čvrsto
Mohsova skala tvrdoće 7
Kristalna struktura heksagonalna
Gustoća 22590[1] kg/m3
Magnetizam paramagnetičan
Tačka topljenja 3306 K (3033 °C)
Tačka ključanja 5285 K (5012 °C)
Molarni volumen 8,42 · 10-6 m3/mol
Toplota isparavanja 627,6 kJ/mol
Toplota topljenja 31,8 kJ/mol
Pritisak pare 2,52 Pa kod 3300 K
Brzina zvuka 4940 m/s kod 293,15 K
Specifična toplota 130 J/(kg · K)
Specifična električna provodljivost 10,9 · 106 S/m
Toplotna provodljivost 88 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacijsko stanje -2, 0, 2, 3, 4, 6, 8
Elektrodni potencijal 0,85 V (OsO4 + 8H+ + 8e- → Os + 4H2O)
Elektronegativnost 2,2 (Pauling-skala)
Izotopi
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja
prah

Lahko zapaljivo

F
Lahko zapaljivo

Nadražujuće

Xi
Nadražujuće
Obavještenja o riziku i sigurnosti R: 11-37/38-41
S: 16-26-36/37/39
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Osmijum (Os, latinski - osmium) je prelazni metal. Pripada 8. grupi hemijskih elemenata (platinski metal). Ime je dobio po grčkoj riječi osme što označava miris. Osmijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 1×10-4 ppm (eng. parts per million).

Otkrio ga je engleski hemičar Smithson Tennant 1803. godine.

Osobine[uredi | uredi izvor]

Osmijum je najteži metal. Njegova relativna gustoća je 22,59. Tačka topljenja osmijuma je 3033°C, a tačka ključanja 5012 °C. Ima heksagonsku kristalnu strukturu i gradi legure sa platinom. Ne rastvara se u mineralnim kiselinama ni u zlatotopki. Upotrebljava se kao katalizator.[2]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ J. W. Arblaster: Densities of Osmium and Iridium, u: Platinum Metals Review, 1989, 33, 1, 14-16
  2. ^ J. A. Vaccari:Materials Handbook, McGraw Hill, 2002 ISBN 978-0-07-136076-0
Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: