Bor (element)

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Za druga značenja pojma Bor pogledajte Bor (čvor).
Bor
He 2s2 2p1 5B
   
Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Bor, B, 5
Serija Polumetali
Grupa, Perioda, Blok 13, 2, p
Izgled crni polumetal
Zastupljenost 1 · 10−3 %
Atomske osobine
Atomska masa 10,811 u
Atomski radijus (izračunat) 85 (87) pm
Kovalentni radijus 82 pm
Van der Waalsov radijus - pm
Elektronska konfiguracija He 2s2 2p1
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 3
1. energija ionizacije 800,6 kJ/mol
2. energija ionizacije 2427,1 kJ/mol
3. energija ionizacije 3659,7 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje čvrsto
Mohsova skala tvrdoće 9,3
Kristalna struktura rombična
Gustoća 2460 kg/m3
Tačka topljenja 2349 K (2076 °C)
Tačka ključanja 4200 K (3927 °C)
Molarni volumen 4,39 · 10−6 m3/mol
Toplota isparavanja 489,7 kJ/mol
Toplota topljenja 50,2 kJ/mol
Pritisak pare 0,348 Pa kod 2573 K
Brzina zvuka 16200 m/s kod 293,15 K
Specifična toplota 1026 J/(kg · K)
Specifična električna provodljivost 1,0 · 10−4 S/m
Toplotna provodljivost 27,4 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacijsko stanje 3
Oksidi B2O3
Elektronegativnost 2,04 (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR
8B

sin

770 ms ε 17,979 8Be
9B

sin

8,465 · 10−19 s p 0,185 8Be
10B

19,9 %

Stabilan
11B

80,1 %

Stabilan
12B

sin

20,20 ms β- 13,369 12C
13B

sin

17,36 ms β- 13,437 13C
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja

Štetno

Xn
Štetno

Obavještenja o riziku i sigurnosti R: 22
S: 22
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Bor (B, latinski- borum) je element III-a grupe, nemetalnih osobina. Stabilni izotopi su mu 10B i 11B.

Rasprostranjenost[uredi | uredi izvor]

Zastupljenost u gornjim slojevima Zemlje iznosi 0,0009 %. Najznačajnija ruda bora je: Na2B4O7.10H2O. Bogatim izvorom bora u ishrani je i povrće i voće (među voćem bora najviše ima u orasima).

Jedinjenja[uredi | uredi izvor]

Jedinjenja bora su : natrijum bor hidrid NaBH4, borna kiselina H3BO3, bor(III) oksid B2O3, natrijum tetraborat (boraks) Na2B4O7·10H2O.

Biološki značaj[uredi | uredi izvor]

Bor je neophodan za pravilan razvoj biljaka. Potpomaže transport organskih jedinjenja kroz biljku (najviše šećera), utiče na stvaranje elemenata za razmnožavanje kod biljaka.

Bor ima uticaj i na čovjekov organizam, prije svega na skelet. Pretpostavlja se da je neophodan za ravnomjerno raspoređivanje kalcijuma u organizmu. Zajedno sa kalcijumom, magnezijumom i vitaminom D reguliše metabolizam, rast i razvoj koštanog tkiva. Njegov nedostatak izaziva gubitak kalcijuma i demineralizaciju kostiju.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: