Aktinij

Aktinijum
[Rn] 6d17s2 89Ac                                                                                                                                                                                                                                 ↓                                                                     ↓                                                             →                                                             →                                                             Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj	Aktinijum, Ac, 89
Serija	Prelazni metali
Grupa, Perioda, Blok	3, 7, f
Izgled	srebrenasti metal
Zastupljenost	6 · 10-14 %
Atomske osobine
Atomska masa	227,0278 u
Atomski radijus (izračunat)	195 (-) pm
Kovalentni radijus	- pm
Van der Waalsov radijus	- pm
Elektronska konfiguracija	[Rn] 6d17s2
Broj elektrona u energetskom nivou	2, 8, 18, 32, 18, 9, 2
1. energija ionizacije	499 kJ/mol
2. energija ionizacije	1170 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje	čvrsto
Struktura kristala	kubična plošno centrirana
Gustoća	10070 kg/m3
Tačka topljenja	1323 K (1050 °C)
Tačka ključanja	3473 K (3200 °C)
Molarni volumen	22,55 · 10-6 m3/mol
Toplota isparavanja	293 kJ/mol
Toplota topljenja	14,2 kJ/mol
Pritisak pare	2,2 · 10-5 Pa kod 1323 K
Brzina zvuka	m/s
Specifična toplota	27,2 J/(kg · K) kod 293 K
Specifična električna provodljivost	0 S/m
Toplotna provodljivost	12 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacioni broj	3
Elektrodni potencijal	-2,13 V (Ac3+ + 3e- → Ac)
Elektronegativnost	1,1 (Pauling-skala)
Izotopi
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja Oznaka upozorenja nepoznata
Obavještenja o riziku i sigurnosti	R: / S: /
Ostala upozorenja
Radioaktivnost
Radioaktivni element
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice. Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Aktinijum (Ac,latinski - actinium) - je nepostajan aktinoid. Ime je dobio po grčkoj riječi aktinos koja označava snop, zračenje. Francuski hemičar André L. Debierne je otkrio aktinijum 1899. na osnovu otkrivanja ionizujućeg zračenja. U isto vrijeme, kad i Debierne, taj element je otkrio i njemački hemičar Friedrich O. Giesel, koji je predlagao nepriznat naziv emanium (latinski emanare znači širiti se, razlivati se). Od imena elementa aktinijum izvodi se i naziv cijele grupe aktinoidi, koja obuhvata radioaktivne elemente čije se atomske mase nalaze između 89 do 102, od kojih je prvi aktinijum.

Karakteristike

Aktinijum je srebrenat, radioaktivni, metalni element. Hemijski znak mu je Ac, specifične mase 10,07 g/cm³. Zbog svoje radioaktivnosti, u mraku svijetli svijetlo-plavom svjetlošću. Nalazi se samo u tragovima u uranovoj rudi kao ²²⁷Ac. Od jedne tone urana, moguće je dobiti samo deseti gram aktinijuma. Emituje α i β-čestice sa poluvremenom raspada od 21,773 godinu. Raspad aktinijuma je dvojak: dok veći dio putem emisije β-čestica prelazi u ²²⁷Th, samo otprilike 1% prelazi u ²²³Fr.

Upotreba

Aktinijum je prvi put vještački dobiven u Argonne Nacional laboratoriju u Čikagu. Pošto je oko 150 puta radioaktivniji od radijuma, koristi se kao značajan izvor neutrona. Pored toga, može se koristiti za termoionsko pretvaranje energije.