Bizmut

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Bizmut
[Xe] 4f145d106s26p3 83Bi
   
Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Bizmut, Bi, 83
Serija Metali
Grupa, Perioda, Blok 15, 6, p
Izgled crvenkasto bijeli sjajni metal
Zastupljenost 2 · 10-5 %
Atomske osobine
Atomska masa 208,98038 u
Atomski radijus (izračunat) 160 (143) pm
Kovalentni radijus 146 pm
Van der Waalsov radijus - pm
Elektronska konfiguracija [Xe] 4f145d106s26p3
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 8, 18, 32, 18, 5
1. energija ionizacije 703 kJ/mol
2. energija ionizacije 1610 kJ/mol
3. energija ionizacije 2466 kJ/mol
4. energija ionizacije 4370 kJ/mol
5. energija ionizacije 5400 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje čvrsto
Mohsova skala tvrdoće 2,25
Kristalna struktura romboedarska
Gustoća 9780 kg/m3
Magnetizam diamagnetičan
Tačka topljenja 544,4 K (271,2 °C)
Tačka ključanja 1837 K (1564 °C)
Molarni volumen 21,31 · 10-6 m3/mol
Toplota isparavanja 104,8 kJ/mol
Toplota topljenja 11,3 kJ/mol
Pritisak pare 0,627 · 10-3 Pa kod 544 K
Brzina zvuka 1790 m/s kod 293,15 K
Specifična toplota 122 J/(kg · K)
Specifična električna provodljivost 0,867 · 106 S/m
Toplotna provodljivost 7,87 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacijsko stanje (-3), 1, 3, 5
Elektrodni potencijal 0,23 V (Bi3+ + 3e- → Bi)
Elektronegativnost 2,02 (Pauling-skala)
Izotopi
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja
prah

Lahko zapaljivo

F
Lahko zapaljivo
Obavještenja o riziku i sigurnosti R: 11
S: nema oznake upozorenja S
Ostala upozorenja
Radioaktivnost
Radioaktivni element

Radioaktivni element
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Bizmut (Bi, latinski - bismutum) je metal VA grupe. Ime je dobio po njemačkoj riječi Wismut

Zastupljenost[uredi | uredi izvor]

Bizmut je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 0,048 ppm (eng. parts per million). Najvažniji minerali bizmuta su:

  • bizmutin Bi2S3
  • bizmutit (BiO)2CO3

Ove rude se najčešće javljaju kao sporedni proizvod kod dobijanja olova i bakra.

Bizmut ima 35 izotopa čije se atomske mase nalaze između 190-215. Postojan je samo izotop 209, koji predstavlja skoro 100% izotopskog sastava bizmuta. U prirodi se javlja i izotop 210 ( oko 50 ppm prirodnog sastava izotopa), koji je radioaktivan.

Upotreba[uredi | uredi izvor]

Bizmut je poznat još od 15. vijeka. Korišćen je u Njemačkoj kao dodatak legurama. Osnovna namjena bizmuta je za dodavanje niskotopljivim rudama. Neka njegova kompleksna jedinjenja imaju primjenu kao katalizatori. Bi2O3 koji je ružičaste boje koristi se u kozmetičkoj industriji.

Osobine[uredi | uredi izvor]

Čist bizmut je krt metal. Ne reaguje sa kiseonikom iz vazduha, kao ni sa vodom. Rastvara se u koncentrovanoj dušičnoj kiselini.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: