Cerij

Cerijum
[Xe] 4f26s2 58Ce                                                                                                                                                                                                                                 ↓                                                                     ↓                                                             →                                                             →                                                             Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj	Cerijum, Ce, 58
Serija	Lantanoidi
Grupa, Perioda, Blok	La, 6, d
Izgled	sivobijeli metal
Zastupljenost	0,0046 %
Atomske osobine
Atomska masa	140,116 u
Atomski radijus (izračunat)	185 (-) pm
Kovalentni radijus	165 pm
Van der Waalsov radijus	- pm
Elektronska konfiguracija	[Xe] 4f26s2
Broj elektrona u energetskom nivou	2, 8, 18, 19, 9, 2
Izlazna energija	2,9 eV
1. energija ionizacije	534,4 kJ/mol
2. energija ionizacije	1050 kJ/mol
3. energija ionizacije	1949 kJ/mol
4. energija ionizacije	3547 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje	čvrsto
Mohsova skala tvrdoće	2,5
Struktura kristala	kubična plošno centrirana
Gustoća	6689 kg/m3
Tačka topljenja	1071 K (798 °C)
Tačka ključanja	3699 K (3426 °C)
Molarni volumen	20,69 · 10-6 m3/mol
Toplota isparavanja	414 kJ/mol
Toplota topljenja	5,46 kJ/mol
Brzina zvuka	2100 m/s
Specifična toplota	190 J/(kg · K)
Specifična električna provodljivost	1,15 · 106 S/m
Toplotna provodljivost	11,4 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacioni broj	3, 4
Elektrodni potencijal	-2,483 V (Ce3+ + 3e- → Ce)
Elektronegativnost	1,12 (Pauling-skala)
Izotopi
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja F Lako zapaljivo
Obavještenja o riziku i sigurnosti	R: 11 S: 17
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice. Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Cerijum (Ce, latinski - cerium) je element koji spada u grupu lantanoida. Ime je dobio po planetoidu Ceres i božici Cerera. Otkriven je 1803. godine, od strane Jöns Jacob Berzelius i Wilhelm von Hisinger. Hemijski simbol mu je Ce, a atomski broj 58. Iako spada u rijetke elemente u prirodi se javlja češće i od olova. Cerijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 68 ppm (eng. parts per million). Specifična težina cerijuma iznosi 6,689 g/cm³, a tačka topljenja iznosi 798^oC.

Karakteristike

U prirodi se javlja zajedno sa drugim lantanoidima u mineralima poput alanita (Ca, Ce, La, Y)₂(Al, Fe)₃(SiO₄)₃(OH), monacita (Ce, La, Th, Nd, Y)PO₄ kao i bastnesita (Ce, La, Y)CO₃F.

Najvažniji minerali cerijuma su:

• monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr)PO₄
• cerijumfluorid (La,Ce)F₃

Javlja se u četiri modifikacije. Cerijum je srebrenasto-sivi metal visokog sjaja, koji oksidira u dodiru sa kiseonikom iz zraka stvarajući zaštitni sloj oksida, slično kao i aluminijum. Pod uticajem visoke temperature rastvara se u alkoholu, a rastvorljiv je i u bazama i kiselinama.

Upotreba

Kao i drugi rijetki metali, cerijum se rijetko upotrebljava sam, već uglavnom u legurama s drugim elementima.

Nedovršeni članak Cerij koji govori o hemiji treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.