Brom

Brom
[Ar]3d104s24p5 35Br                                                                                                                                                                                                                                 ↓                                                                     ↓                                                             →                                                             →                                                             Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj	Brom, Br, 35
Serija	Halogeni elementi
Grupa, Perioda, Blok	17, 4, p
Izgled	crveno-smeđa tečnost
Zastupljenost	6 · 10−4 %
Atomske osobine
Atomska masa	79,904 u
Atomski radijus (izračunat)	115 (94) pm
Kovalentni radijus	114 pm
Van der Waalsov radijus	185 pm
Elektronska konfiguracija	[Ar]3d104s24p5
Broj elektrona u energetskom nivou	2, 8, 18, 7
1. energija ionizacije	1139,9 kJ/mol
2. energija ionizacije	2103 kJ/mol
3. energija ionizacije	3470 kJ/mol
4. energija ionizacije	4560 kJ/mol
5. energija ionizacije	5760 kJ/mol
6. energija ionizacije	8550 kJ/mol
7. energija ionizacije	9940 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje	tečno
Struktura kristala	ortorompski
Gustoća	3,119 g · cm−3 kg/m3 kod 300 K
Magnetizam	dijamagnetičan
Tačka topljenja	265,8 K (−7,3 °C)
Tačka ključanja	332 K (59 °C)
Molarni volumen	19,78 · 10−6 m3/mol
Toplota isparavanja	15,438 kJ/mol
Toplota topljenja	5,286 kJ/mol
Pritisak pare	5800 Pa kod 280,1 K
Brzina zvuka	m/s
Hemijske osobine
Oksidacioni broj	±1, 3, 5, 7
Elektrodni potencijal	1,066 V (Br + e− → Br−)
Elektronegativnost	2,96 (Pauling-skala)
Izotopi
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja T+ Vrlo otrovno C Nagrizajuće N Opasno za okoliš
Obavještenja o riziku i sigurnosti	R: 26-35-50 S: (1/2-)7/9-26-45-61
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice. Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Brom (Br, latinski - bromium) je nemetal VIIA grupe. Posjeduje 4 izotopa 77, 79, 81 i 82, od kojih su postojani 79 i 81. Ova dva izotopa se javljaju u proporciji 1:1 kod broma koji se nalazi u prirodi.

Zastupljenost

U prirodi brom je rasprostranjen u vidu spojeva. Najpoznatiji mineral broma je brom-karnalit, KBr·6H₂O. Rastvoreni bromidi javljaju se u nekim slanim jezerima i u morskoj vodi. Zastupljen je u zemljinoj kori u količini od 0,37 ppm, uglavnom kao nečistoća u morskom pijesku i u kamenoj soli. Brom se u većim količinama javlja u morskoj vodi (65 ppm). U oba slučaja javlja se u vidu soli natrijum bromida.

Otkriven je 1826 godine od strane A.J. Balarda i C. Lowinga.

Elementarni brom

Jedinjenja

Najpoznatija jedinjenja broma su: bromovodonik (HBr) - veoma jaka kiselina, kao i njene soli natrijum bromid i kalijum broid. Veliki značaj u hemiji imaju njegove fluoridne soli NaBrF_x x=4,5,6. Bromid srebra se masovno koristi u fotografiji.

Biološki značaj

Brom je zastupljen u čovjekovom organizmu u količini od oko 50 ppm, ali on nema nikakvu bitnu ulogu. Pare broma oštećuju sluzokožu organa za disanje, a ako dospije na kožu brom pravi rane koje veoma teško zarastaju. U velikim količinama čist brom je veoma otrovan. Njegova smrtonosna doza iznosi 35 g. Ioni broma Br^- su bozopasni ukoliko njihova količina ne prelazi preko one koja je u morskoj vodi.

Osobine i primjena

Na sobnoj temperaturi čist brom je mrkocrvena tečnost oštrog, neprijatnog mirisa, koja lako isparava. Koristi se u brojnim hemijskim reakcijama. Brom se upotrebljava i u farmaceutskoj i hemijskoj industriji.