Platina

Platina
[Xe] 4f145d96s1 78Pt                                                                                                                                                                                                                                 ↓                                                                     ↓                                                             →                                                             →                                                             Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj	Platina, Pt, 78
Serija	Prelazni metali
Grupa, Perioda, Blok	10, 6, d
Izgled	sivo bijeli metal
Zastupljenost	5 · 10-7 %
Atomske osobine
Atomska masa	195,084 u
Atomski radijus (izračunat)	135 (177) pm
Kovalentni radijus	138 pm
Van der Waalsov radijus	175 pm
Elektronska konfiguracija	[Xe] 4f145d96s1
Broj elektrona u energetskom nivou	2, 8, 18, 32, 17, 1
Izlazna energija	5,7-6,35 eV
1. energija ionizacije	870 kJ/mol
2. energija ionizacije	1791 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje	čvrsto
Mohsova skala tvrdoće	4,3
Struktura kristala	kubična plošno centrirana
Gustoća	21450 kg/m3
Magnetizam	paramagnetičan
Tačka topljenja	2045 K (1772 °C)
Tačka ključanja	4100 K (3827 °C)
Molarni volumen	9,1 · 10-6 m3/mol
Toplota isparavanja	510 kJ/mol
Toplota topljenja	19,6 kJ/mol
Pritisak pare	0,0312 Pa kod 2045 K
Brzina zvuka	2680 m/s kod 293,15 K
Specifična toplota	130 J/(kg · K)
Specifična električna provodljivost	9,66 · 106 S/m
Toplotna provodljivost	71,6 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacioni broj	0, +2, +4, +6
Oksidi	PtO, PtO2
Elektrodni potencijal	1,118 V (Pt2+ + 2e- → Pt)
Elektronegativnost	2,28 (Pauling-skala)
Izotopi
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja prah F Lako zapaljivo
Obavještenja o riziku i sigurnosti	R: 11 S: 9-16
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice. Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Platina (Pt, latinski platinum) - hemijski element, prelazni metal. Nalazi se u 10. grupi hemijskih elemenata. Naziv potiče od španskog slova platina što označava srebro. Ima 36 izotopa čije se atomske mase nalaze između 172 - 201. U prirodi se nalaze izotopi sa atomskim masama 190, 192, 194, 195, 196 i 198, od kojih su stabilni 194, 195, 196 i 198. Zastupljena je u zemljinoj kori u količini od 0,001 ppm (eng. parts per million), obliku ruda platine i kao pratioc ruda nikla i bakra. U Americi je bio poznat još u vrijeme prije Kolumba. U Evropu su ga donijeli Španci 1750, koji su smatrali da je to samo druga vrsta srebra.

Osobine

U čistom obliku je srebrnobijeli metal, kovan i lako se izvlači u žice. Ubraja se u plemenite metale, ne reaguje sa vodom, vazduhom, većinom kiselina i baza. Reaguje samo sa zlatotopkom. Relativna gustoća platine je 21,45, a tačka topljenja 1769°C.

Spojevi

Najvažniji spojevi platine su: heksahloroplatinska kiselina, hloridi platine i kompleksni organometalni spojevi koji nastaju iz njih, koja se masovno koriste kao katalizatori u industriji.