Razlika između izmjena na stranici "Filatelija u Bosni i Hercegovini"

Idi na navigaciju Idi na pretragu
Vraćena izmjena 2274995 korisnika Almin0097 (razgovor)
(Zamjena sadržaja stranice sa 'mini|200p|desno|[[Historija BiH, stećak u Opličićima, BH pošta]] '''Jebem ti mater'''')
(Vraćena izmjena 2274995 korisnika Almin0097 (razgovor))
[[Datoteka:Bh22.jpg|mini|200p|desno|[[Historija BiH]], [[stećak]] u Opličićima, BH pošta]]
'''Filatelija u Bosni i Hercegovini''' ([[filatelija]] - skupljanje poštanskih i taksenih maraka, koverti i pečata, [[Grčki jezik|grč]]. ''filos'': prijatelj + ''telos'': carina, novac, daća) svoje početke veže za izdavanje prvih [[poštanska marka|poštanskih maraka]] na [[ljeto]] [[1879]]. godine. Okupacijom od strane [[Austro-Ugarska|Austro-Ugarske monarhije]] dolazi do izdavanja posebnih poštanskih maraka za teritoriju [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]], [[1. juli|1. jula]] [[1879]]. Prva poštanska marka je sive boje u nekoliko varijanti, prikazuje dvoglavog austrougarskog orla sa [[grb]]om i ima vrijednost jednog [[novac|novčića]] ([[njemački jezik|njemački]]: Kreuzer).
'''Jebem ti mater'''
 
Danas u BiH postoje tri pošte koje izdaju marke u zajedničkoj valuti [[konvertibilna marka|konvertibilnoj marki]] (KM) ili BAM i koje vrijede u cijeloj Bosni i Hercegovini. Osim BiH postoji još nekoliko zemalja u [[Evropa|Evropi]] i svijetu koje imaju nekoliko pošta ([[Andora]], [[Australija]], [[Kipar]], [[Velika Britanija]], [[Danska]], [[Indonezija]], [[Kina]], [[Francuska]], [[Srbija]], [[Hrvatska]], [[Italija]] i dr.). Razlozi izdavanja različitih markica i postojanja više pošta u tim državama su višestruki počevši od geografskih, političkih, historijskih pa do mnogih drugih. Uzrok postojanja tri pošte u BiH je raspad [[SFRJ|Jugoslavije]] i [[rat]]ovi koji su uslijedili, što je dovelo do potrebe za kontaktima među stanovništvom, transferom novca itd, jer su poštanske pošiljke iz Evrope uglavnom dolazile privatnim kanalima ili preko pošta susjednih zemalja, sa obaveznom naznakom entiteta.
 
Još jedna specifičnost poštanskog saobraćaja u nekim gradovima BiH su postojanje dvije pošte udaljene manje od kilometra u kojima se mogu kupiti dvije vrste poštanskih markica ([[Sarajevo]], [[Vitez (grad)|Vitez]], [[Mostar]], [[Novi Travnik]], [[Gornji Vakuf]] itd). U literaturi se takav slučaj spominje u [[Ujedinjeni Arapski Emirati|Ujedinjenim Arapskim Emiratima]] i [[Oman]]u u pograničnom dijelu. Ta specifičnost se odrazila na relativno visoku potražnju bosanskohercegovačkih markica u Evropi, ali i na razvoj [[Grafički dizajn|grafičkog dizajna]] i originalnih ideja što je proizvelo visok kvalitet markica. Sličan primjer je [[Čehoslovačka]], koja je nakon raspada iznjedrila dvije pošte visokog kvaliteta. Suprotan primjer je [[njemačka]] pošta koja je nakon ujedinjenja i privatizacije izgubila na kvalitetu i dizajnu markica.
 
==Osmanlijsko doba==
Do austrougarske okupacije preciznije do jula [[1878]]. godine, na teritoriji Bosne primjenjuju se tadašnje marke [[Osmanlijsko carstvo|turske]] pošte. Nije poznato da li su za BiH postojale posebne marke. Marke turske pošte su se razlikovale po dodatnim utisnutim žigovima sa oznakama gradova i to: Bosna, sa oznakom za Sarajevo, Mostar, Banja Luka, Travnik, Novi Pazar, Prut kao oznaka za Brod i Biheke kao oznaka za Bihać. Svi natpisi su na arapskom pismu i u turskom jeziku. Vrijednosti su od 20 [[para]], 1, 2, i 5 [[Ghruš]]a. Ne postoji jasna kategorizacija u filatelističkoj literaturi te su marke uglavnom neprepoznatljive.
 
==Austrougarsko doba==
 
Prva poštanska marka izlazi [[1. juli|1. jula]] [[1879]]. godine. Na marki se nalazi dvoglavi orao sa [[grb]]om. Upotreba poštanskih maraka od [[1879]]. do [[1908]]. pored BiH obuhvata i područje [[Sandžak]]a ([[njemački jezik|njemački]]: Sandschak Novipazar) koji potpada pod vojnu upravu [[Austro-Ugarska|Austrijske monarhije]]. U to doba je bilo neuobičajeno da vojna pošta, koja je bila pod upravom ministarstva rata, koristi civilnu poštu, što je bio slučaj u BiH. Zbog problema sa jezikom, austrijska pošta se odlučila za izdavanje maraka bez ikakvog natpisa, sa ciljem da ukaže na ravnopravnost jezika i [[kultura]] u tom relativom osjetljivom području. Do [[1900]]. godine koristi se austrijski gulden (Forint) sa podjelom na 100 novčića (Kreuzer). Od [[1900]]. godine u upotrebi je [[kruna]] ([[njemački jezik|njemački]]: Krone) sa podjelom na 100 helera ([[njemački jezik|njemački]]: Heller). Prva serija je izdata u devet različitih vrijednosti u devet [[boja]] i to 1, 2, 3, 5, 10, 15, 25, 20, i ½ novčića. Vrijednost je prikazana u gornjem lijevom i desnom uglu.
[[Datoteka:Au2.jpg|mini|lijevo|300px|Serija od tri marke izdata [[1917]]. sa likom ubijenog prestolonasljednika [[Franz Ferdinand|Franza Ferdinanda]] i njegove žene Sophije. Na prvoj marki je nacrt [[crkva|crkve]] posvećene Sophiji koja nikad nije izgrađena.]]
Postoje mnogobrojne varijante koje se razlikuju po kvalitetu i vrsti tiska, [[nazubljenje|nazubljenju]] i [[vodeni žig|vodenom žigu]]. Sve marke su štampane u Državnoj štampariji u [[Beč]]u. Tek [[1906]]. godine izlazi prva serija sa natpisom na njemačkom ''Bosnien-Herzegowina''. Serija se sastoji od šesnaest maraka sa motivima iz BiH. Na markama su prikazani [[grad]]ovi, [[Rijeka (vodotok)|rijeke, kao i tipična transportna sredstva za to vrijeme. Gradovi kao [[Doboj]], [[Mostar]], [[Jajce]], [[Sarajevo]] sa motivima [[Baščaršija|Baščaršije]], tornjem Svetog Luke u [[Jajce|Jajcu]], kao i carem [[Franz Joseph I|Franz Josephom I]]. Autor serije je poznati austrijski slikar i grafičar [[Koloman Moser]]. Za to vrijeme ta serija maraka za Bosnu i Hercegovinu predstavlja revoluciju u filateliji, jer su se do tada pogotovo u Evropi štampale samo marke sa grbom cara ili kralja, te likovima aktualnih vladara. Pošto je prva isporuka nestala, austrijska [[štamparija]] se odlučila na hitno izdavanje druge serije, te tako nastaju marke sa nazubljenjem u vrijednostima od šest do dvanaest. Po nekim izvorima postoji i serija sa nazubljenjem pet, ali njeno nastajanje nije poznato.
 
[[1912]]. godine izlazi serija od 21 marke sa likom cara [[Franjo Josip, car Austrije|Franza Josepha I]], kada se po prvi put pojavljuje natpis ''K.u.K.Militär Post Bosnien-Hercegovina'' (Carska i kraljevska pošta BiH), ali bez tipičnog njemačkog ''z'' i ''w'' u imenu [[Hercegovina|Hercegovine]]. Vrijedosti su od jednog helera (Heller) do deset kruna. [[1917]]. izlazi serija od tri marke sa likom ubijenog prijestolonasljednika [[Franz Ferdinand|Franza Ferdinanda]] i njegove žene Sophije. Serija se sastoji od tri marke, a na jednoj je nacrt [[crkva|crkve]] posvećene Sophiji koja nikad nije izgrađena. Posljednja marka izlazi [[1. septembar|1. septembra]] [[1918]]. na kojoj je [[Mostar]] sa žigom 1918 i car Franz Joseph I sa istim žigom. Pripremljena serija maraka iz 1918. godine sa likom cara [[Karlo, car Austrije|Karla]] prvog nije ušla u promet i kataloški nije uvrštena u redovne marke.
 
Za razliku od austrijskih izdanja, izdanja za BiH prikazuju uglavnom motive gradova u BiH, dok se izdanja za Austriju svode uglavnom na carsku i kraljevsku obitelj i povremeno na dvorove [[Schönbrunn]] ili bečki [[Hofburg]]. Ukupno je izašlo 148 raznih marki koje imaju relativno veliku vrijednost po njemačkom katalogu [[Michel]] ''(Schwaneberger Verlag GmbH München)'' i područje je svrstano kataloški pod Austriju. Inače to je u Evropi omiljeno područje u filatelističkim krugovima, a vrijednost dobro očuvanih marki se kreće do nekoliko hiljada eura (€).
 
<gallery>
Datoteka:Au1.jpg|Marka iz prve serije [[1879]], 10 kreuzera
Datoteka:Au6.jpg|Marka iz 1900. godine, sa novim izgledom i novom novčanom jedinicom Heller
Datoteka:Au4.jpg|Marka iz [[1906]]. godine sa motivom [[Mostar]]a i žigom [[Tuzla]]
Datoteka:Au5.jpg|Marka iz 1906. godine sa motivom [[Doboj]]a
</gallery>
 
===Novinske marke===
[[Datoteka:Au3.jpg|mini|150p|lijevo|Marka od 20 helera sa likom djevojke u bosanskoj narodnoj nošnji, [[1913]].]]
[[1913]]. godine izlazi serija od četiri marke sa likom djevojke u narodnoj bosanskoj nošnji. Marke su korištene za frankiranje novina i vrijedile su do [[28. oktobar|28. oktobra]] [[1918]]. godine. Kao većina novinskih maraka iz tog vremene nemaju [[nazubljenje]] nego su rezane obično na poštanskom šalteru. Nakon završetka [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] pojavljuju se sa raznim oznakama u [[Kraljevina SHS|Kraljevini SHS]] kao marke u normalnom poštanskom prometu.
 
===Porto marke ===
 
Osim redovnih poštanskih marki austrijska pošta izdaje i tzv. [[porto marke]], koje su poznate u tri razna tipa. Prvo izdanje je iz [[1904]]. godine sa naznakom ''Milit. Post-Portomarken'' (Vojna pošta) i sve su crno-crveno-žute boje i u raznim vrijednostima od 1 do 200 [[heler]]a. Drugo izdanje je iz [[1916]]/[[1918]]. godine i izlazi u vrijednostima od 2 helera do 3 krune.
 
===Taksene marke u poštanskoj upotrebi===
 
U poštanskom prometu se koristi i [[taksena marka]] koja je osobena po tome da su svi natpisi ispisani na [[latinica|latinici]], [[ćirilica|ćirilici]], kao i u [[arapski jezik|arapskom]] pismu, naprimjer ''...1 novčić...Zemaljska vlada za Bosnu i Hercegovinu...''. Postoje dva tipa, oba u vrijednostima od 1, 2 i 4 novčića u crvenoj ili smeđoj boji i stilski se razlikuju od ostalih izdanja. Grafičko rješenje odgovara ukrasima koji vjerovatno imaju religioznu pozadinu.
 
===Marke za ratište===
[[Datoteka:Feldpost 2.jpg|mini|desno|100p|Marka BiH sa žigom ''SERBIEN'', 1916]]
[[Datoteka:Feldpost 1.jpg|mini|lijevo|100p|Marka BiH sa žigom ''K.U.K FELDPOST'', 1915]]
Osim gore navedenih maraka, Austro-Ugarska monarhija za vrijeme Prvog svjetskog rata na okupiranim područjima koristi bh. marke sa dodatnim žigom kao marke za ratišta ([[njemački jezik|njemački]]: Feldpostmarke). Primjenjuju se razne serije, a žigovi na bh. markama su ''K.U.K. Feldpost'', ali i ''Serbien''. Razlikuju se razni žigovi, kao i položaj (vodoravno ili dijagonalno), kao i žigovi u raznim bojama. Marke izlaze od [[1915]]. do [[1918]]. Porto marke sa žigom (naprimjer 6 Centesimi) se koriste u [[Italija|Italiji]] sve do [[1918]]. godine. Te marke filatelistički ne pripadaju području BiH, ali su također interesantne, zbog raznolikosti žigova i njihovoj rasprostranjenosti u Evropi.
 
===Kraj Austro-Ugarske monarhije===
 
Raspadom Austro-Ugarske monarhije i stvaranjem [[Država SHS|Države SHS]], pošta u BiH se postepeno razvija u pravcu zajedničke države. Od [[novembar|novembra]] [[1918]]. godine koriste se marke [[Austrija|Austrije]] sa žigom u više varijacija. Razlikuju se po pismu ([[latinica]] ili [[ćirilica]]) i boji žiga. U gornjem dijelu se nalazi natpis ''DRŽAVA S.H.S'', u sredini lijevo i desno godina 1918, a u donjem dijelu Bosna i Hercegovina. Novčana vrijednost je i dalje u krunama i [[heler]]ima i sve do [[juni|juna]] [[1920]]. godine do uvođenja [[dinar]]a, krunom se i dalje plaća u BiH. Osim poznatih [[geografija|geografskih]] motiva, koriste se i marke sa djevojkom u narodnoj nošnji, kojima je utiskana nova vrijednost.
 
<gallery>
Datoteka:Marka SHS 1.jpg|Marka Austrije za područje BiH sa žigom ''ДРЖАВА СХС 1918-1918 БОСНА И ХЕРЦЕГОВИНА''. Motiv bazara u Sarajevu, 1918.godina
Datoteka:Marka SHS 2.jpg|Marka Austrije za područje BiH sa žigom ''Kraljevstvo SHS'', 1918.godina
Datoteka:Marka SHS 3.jpg|Marka Austrije za područje BiH sa žigom ''Kraljevstvo SHS'' sa crvenim žigom, 1918.godina
Datoteka:Marka SHS 4 Porto.jpg|Porto marka Austrije za područje BiH sa žigom ''ДРЖАВА СХС БОСНА И ХЕРЦЕГОВИНА - хелера''.1918.godina
</gallery>
 
[[11. mart]]a [[1919]]. godine na markama Austrije pojavljuje se natpis ''Kraljevstvo Srba, Hrvata i Slovenaca'', koji kasnije zamjenjuje natpis ''Kraljevstvo S.H.S.'' Marke vrijede sve do [[1921]]. kad izlazi nova serija za čitavo područje Kraljevine sa likom [[Srbi|srpskog]] [[regent]]a [[Aleksandar I Karađorđević|Aleksandra I]] i [[kralj]]a Petra I.
 
Marke su vrijedile samo na teritoriju BiH, dok su drugi dijelovi Države SHS imali svoje marke ([[Slovenija]], [[Hrvatska]], [[Srbija]] i [[Crna Gora]]), ili su koristili marke [[Mađarska|Mađarske]] sa novim žigom. Pored nebrojeno mnogo varijacija žigova, postoje i mnoge krivotvorene marke koje bez provjere nemaju veliku vrijednost. Neki katalozi ([[Michel]]) počinju sa markama iz BiH koje predstavljaju prve marke bivše Jugoslavije.
 
==Doba Kraljevine Jugoslavije==
 
{{glavni|Filatelija u Jugoslaviji}}
Od [[1929]]. godine do početka [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] u BiH ([[1941]]) ne postoji posebna pošta. Na poštanskim markama se vrlo rijetko nalaze motivi iz BiH. Tek [[1929]]. godine izlazi serija od tri marke od kojih jedna prikazuje Tomislavovu baziliku u [[Duvno|Duvnu]], a serija je izdata povodom hiljadu godina osnivanja [[Hrvati|hrvatskog]] kraljevstva. Marka ima vrijednost od 50+50 para. Iste marke se koriste [[1931]]. godine sa utisnutim žigom [[Kraljevina Jugoslavija]], novim imenom latinicom i ćirilicom. S vremena na vrijeme se pojavljuju motivi gradova [[Jajce]], [[Mostar]], [[Sarajevo]], ali tematski se pošta Jugoslavije orijentiše na [[historija|historiju]] srpskog naroda u [[Prvi svjetski rat|Prvom svjetskom ratu]], kao i na kraljevsku porodicu [[Karađorđević]].
 
==Drugi svjetski rat==
 
===Doba Nezavisne Države Hrvatske===
{{glavni|Filatelija u Hrvatskoj}}
 
Raspadom Kraljevine Jugoslavije i osnivanjem [[NDH]] [[10. april]]a [[1941]]. na teritoriji BiH dolazi do raspada poštanskog [[saobraćaj]]a Jugoslavije i osnivanja Hrvatske pošte. Već [[12. april]]a izlaze marke sa žigom ''Nezavisna Država Hrvatska'' sa likom kralja Petra (jugoslavenske marke iz 1930-ih godina). Prvo izdanje na kojima se raspoznaju motivi iz [[Hrvatska|Hrvatske]] iz [[1941]]/[[1942]]. prikazuje i motive iz BiH poput [[Jajce|Jajca]], rijeke [[Drina|Drine]], [[Konjic]]a, [[Begova džamija|Begove džamije]] u [[Sarajevo|Sarajevu]] i [[Banja Luka|Banja Luke]]. Serija se sastoji od devetnaest maraka na kojima je čak i [[Zemun]].
[[Datoteka:Ndh11.jpg|mini|300p|lijevo|[[Jajce]], [[Drina]] i [[Konjic]] na markama iz [[NDH]], [[1941]].]]
 
[[12. oktobar|12. oktobra]] izlazi serija [[Crveni krst|Crvenog krsta]] sa narodnim nošnjama i sastoji se od tri marke. Jedna od njih je muška nošnja iz okoline [[Travnik]]a. Vrijede do [[31. maj]]a [[1945]], a nominalna vrijednost im je 2+2 kune. [[4. oktobar|4. oktobra]] [[1942]]. je izdata markica na kojoj je prikazana seljanka iz Bosne, također kao dio serije Crvenog krsta.
 
U narednih nekoliko godina postojanja NDH, ne pojavljuju se motivi iz BiH, marke se tematski oblikuju u drugom pravcu, ali interesantna je jedna od marki iz [[1944]], koja prikazuje vojnika na straži na Drini. Nestankom NDH sa političke scene, nestaju i marke, koje se još i danas mogu naći u mnogim kolekcijama.
 
===Doba Demokratske Federativne Jugoslavije (1944-1945)===
{{glavni|Filatelija u Jugoslaviji}}
Porazom NDH, stvara se Demokratska Federativna Jugoslavija, a u BiH se koriste i dalje marke NDH, ali sa raznim žigovima u zavisnosti od dijela BiH. Tako naprimjer pošta u [[Mostar|Mostaru]] koristi motive gradova iz NDH sa žigom ''Demokratska Federativna Jugoslavija'' i novom vrijednošću u [[Kuna (valuta)|kuna]]ma. Marke vrijede od [[28. april]]a [[1945]]. do [[31. juli|31. jula]] [[1945]]. Neke od maraka dostižu veliku vrijednost, mada ih treba razlikovati od sličnih maraka koje su se štampale za Hrvatsku i koje nisu od posebne vrijednosti, uglavnom zbog mnogo većeg tiraža. Tiraž se kreće od 1.000 komada pa do 43.000 komada, za razliku od hrvatskih izdanja koje prelaze 100.000 komada.
 
Pošta u Sarajevu štampa na marke iz NDH pored natpisa ''Demokratska Federativna Jugoslavija'' i grb nove države sa petokrakom i pet baklji na lijevoj strani. Ukupno je izdato trinaest maraka, sa dva različita motiva, a vrijedile su od [[7. juli|7. jula]] do [[9. juli|9. jula]] [[1945]]. godine. U ta tri dana izdato je samo 600 primjeraka i ukazom Ministarstva pošte iz [[Beograd]]a proglašavaju se nevažećim, povlače se iz prodaje i uništavaju. Te marke su jedne od najvrednijih maraka sa područja bivše Jugoslavije. Tek u posljednje vrijeme neke marke iz Republike Srpske postižu veću vrijednost od prosječnih maraka bivše Jugoslavije.
 
==Socijalističko doba==
{{glavni|Filatelija u Jugoslaviji}}
[[Datoteka:Yu3.jpg|mini|150p|desno|Most u [[Višegrad]]u iz [[1967]]. godine]] [[Datoteka:Yu84.jpg|mini|lijevo|200px|[[Jahorina]]]]
[[Datoteka:Yu84a.jpg|mini|lijevo|200px|[[Sarajevo]] – Vratnik]]
U periodu Federativne narodne republike Jugoslavije ne postoje posebna izdanja u BiH, ali se počevši od ranih pedestih godina 20. vijeka pojavljuju motivi bosanskohercegovačkih gradova na markicama.
Postoje i izdanja sa narodnim nošnjama, danom ustanka, grbom i zastavom, ali su to najčešće izdanja za svih šest republika Jugoslavije. Značajna su i česta izdanja povodom Dana oslobođenja Sarajeva, kao i poznatih ličnosti iz historije. Tipično za ta izdanja je da [[Historija Bosne i Hercegovine|historija BiH]] iz perioda [[srednji vijek|srednjeg vijeka]] nije mnogo zastupljena, dok je u drugim republikama to bio čest motiv. Također ni poznate osobe (poput književnika) iz osmanlijskog doba nisu nalazile mjesto na markama, mada su pisale o bh. narodu, čak i na tadašnjem narodnom jeziku. Običaji ili [[tradicija]] naroda iz BiH nisu se mnogo posmatrali s tog gledišta, osim ako bi to bilo povezano sa državama [[Srbija|Srbijom]] ili [[Hrvatska|Hrvatskom]], bilo iz srednjeg vijeka, bilo iz vremena osmanlijske vladavine.
 
Serija iz 1980-ih godina koja je izdata povodom [[14. zimske olimpijske igre|14. zimskih olimpijskih igara u Sarajevu]], prikazuje motive Sarajeva, [[sport]]ske terene, sportiste, kao i amblem Olimpijade, jedan je od interesantnijih pokušaja jugoslavenske pošte da se približi svjetskim standardima. Serije se kreću u tiražu do 1.000.000 primjeraka.
===Doplatne marke===
Posebna izdanja su postojala samo na tzv. [[doplatne marke|doplatnim markama]], ali je to bilo najčešće vremenski ograničeno. Motivi su bili zajednički, tako da se ne može govoriti o [[lokalne marke|lokalnim markama]], kao naprimjer u vremenu pred kraj rata od 1944. do 1945. godine, koje su vrijedile samo na ograničenom području do uspostavljanja zajedničke pošte.
Doplatne marke su se izdavale u korist humanitarnih organizacija, povodom Dječije nedjelje, sedmice borbe protiv tuberkuloze, olimpijske sedmice, Nedjelje solidarnosti, Mediteranskih igara u Splitu, Svjetskog prvenstva u stonom tenisu u Novom Sadu, nedjelja borbe protiv raka i sl. Skoro na svim doplatnim markama je bilo ime države, mada je izašlo i nekoliko izdanja bez imena države, samo sa povodom izdavanja. Marke su bile obavezne, a isprva su vrijedile kao franko i porto marke, te se 70-tih godina pojavljuju samo kao franko marke. Period upotrebe, kao i nominalne vrijednosti su kod nekih izdanja bili različiti po republikama [[SFRJ]], pa je time moguće ustanoviti, u kojoj je od republika marka bila u opticaju.
 
==Doba samostalne Bosne i Hercegovine==
[[Datoteka:Bhgr.jpg|mini|desno|120p|Marke triju pošta sa motivima bosanskohercegovačkih gradova]]
Raspadom Jugoslavije i proglašavanjem nezavisnosti Republike Bosne i Hercegovine dolazi do osnivanja [[JP BH Pošta|BH pošte]] sa sjedištem u Sarajevu. U prvo vrijeme koriste se marke bivše države sa raznim žigovima, ali zbog [[Rat u BiH|ratnih djelovanja]] dolazi do djelomičnog raspada poštanskog sistema.
 
Početkom rata dolazi do proglašavanja paradržavnih tvorevina na teritoriji Republike BiH, tzv. Hrvatske zajednice (kasnije republike) [[Herceg-Bosna|Herceg-Bosne]], koja će biti ugašena [[Vašingtonski sporazum|Vašingtonskim sporazumom]] početkom [[1994]]. i tzv. Srpske republike BiH (kasnije Republike Srpske) koja će [[1995]]. po [[Dejtonski sporazum|Dejtonskom sporazumu]] biti ozvaničena kao bosanskohercegovački entitet [[Republika Srpska]].
Na tim područjima se osnivaju zasebne pošte sa sjedištem u Mostaru ([[Hrvatska pošta Mostar]]), kao i [[Pošte Srpske|Srpske pošte]] sa sjedištem u [[Banja Luka|Banjoj Luci]]. Ove dvije pošte nisu članice [[Svjetski poštanski savez|UPU]], ali su i do danas važeće na području BiH i njihove marke su u normalnoj upotrebi. Nije poznato da li postoji mogućnost [[mješovita frankatura|mješovitog frankiranja]] (frankiranje sa dvije ili više marki iz raznih pošta na jednoj pošiljci).
 
===BH pošta===
{{Glavni|Filatelija BH pošte}}
[[Datoteka:Scannen0006.jpg|mini|lijevo|150p|Prve poštanske marke za vrijeme [[Rat u BiH|Rata u BiH]], [[1993]].]]
U [[Sarajevo|Sarajevu]] [[27. oktobar|27. oktobra]] [[1993]]. izlazi [[Poštanske marke BH pošte 1993. godine|serija od sedam maraka]] sa tadašnjim [[Grb BiH|grbom RBiH sa ljiljanima]]. Vrijednosti su od 100 do 50.000 bosanskohercegovačkih dinara [[Bosanski dinar|(BHD)]] u tiražu od 50.000 kompleta. Postoje razna izdanja prvog dana, a marke su nenazubljene i nije poznato da li su bile u opticaju zbog ratnih zbivanja u Sarajevu. Mogu se naći mnogobrojna izdanja Prvog dana ([[FDC]]) sa prigodnim žigom i naslovom ''Suvenir'' ili sl. što ne odgovara standardima UPU, ali i tekstovi koji ukazuju na trenutnu situaciju u Sarajevu [[1993]]. godine. Zbog toga se često uzimaju ti prigodni listovi kao prve marke iz RBiH, mada je vrlo rijetko da su te marke uopšte bile u poštanskom prometu. Pojavljuju se i dalje ali bez žiga. Serija ''[[Poštanske marke BH pošte 1994. godine|Deset godina od otvorenja]]'' nenazubljenih maraka sa motivima sarajevske zimske olimpijade [[1984]]. izlazi [[1994]]. godine sa nominalnim vrijednostima od 50.000, 100.000 i 200.000 bosanskohercegovačkih dinara.
 
Markice Republike BiH se u početku tematski odlikuju stanjem u Bosni za vrijeme rata. Područja na kojima vrijede marke Republike BiH su ograničena na Sarajevo i teritorije pod kontrolom [[Armija RBiH|Armije RBiH]]. Osim motiva ratnog razaranja u [[Poštanske marke BH pošte 1995. godine|seriji od 7 maraka]] sa motivom glavne pošta u Sarajevu iz [[1995]]. tematski krug se zatvara historijskim motivima, motivima [[priroda|prirode]], [[slikarstvo|slikarstva]], [[sport]]a i [[religija|religije]]. Te marke bi se mogle uzeti kao prve marke u prometu koje su i do danas u opticaju, sa primjedbom da novčana protivvrijednost odgovara [[bosanski dinar|bosanskim dinarima]], a ne [[konvertibilna marka|konvertibilnim markama]].
 
[[Datoteka:Bh3.jpg|mini|250p|Serija sa narodnim nošnjama, [[1996]], BH pošta]] [[Datoteka:OrhBHP.jpg|mini|250p|Orhideje, [[2004]], BH pošta]]
 
Od [[15. juli|15. jula]] [[1994]]. do [[10. oktobar|10. oktobra]] [[1997]]. marke se izdaju u dinarima (10.000 starih dinara = 1 novi dinar), a [[1. oktobar|1. oktobra]] u BiH se uvodi nova valuta [[konvertibilna marka]] (1 KM = 100 dinara) koja je do danas u upotrebi. Skoro sve marke od [[1995]]. godine su i danas u opticaju. Od [[1996]]. godine marke nose naziv Bosna i Hercegovina i prepoznatljive su po amblemu pošte. BH pošta je član UPU i tematska izdanja su svake godine slična tematskim izdanjima drugih pošta u svijetu.
 
U posljednjih nekoliko godina motivi su interesantni, kako zbog promjenjenog grafičkog dizajna, tako i zbog specifičnosti tema. I dalje se stavlja težište na [[turizam]], gradove i poznate ličnosti: [[kraljica Jelena]], [[Husein-kapetan Gradaščević|Husein Gradaščević]], [[Mirza Bašagić]], [[Bahrija Nuri Hadžić]], [[Nasiha Kapidžić-Hadžić]], [[Mustafa Mujaga Komadina]] su samo neki od ličnosti iz bosanske historije koji su obilježeni na marka BH pošte. Također teme iz [[gastronomija|gastronomije]] (npr. "deset u pola" - sarajevski [[ćevapi]], [[blok]] izdanje sa tradicionalnim bosanskim jelima: [[dolma|dolmom]] i [[baklava|baklavom]] iz [[2005]]., sa otiskanim receptom na engleskom jeziku, ali i izdanje iz [[2007]]. godine: [[burek]] zvrk). Sa izuzetkom dva izdanja (Božićno izdanje iz 1998. godine sa motivom i natpisom ''Рођење Христово - 16.в. Срп. икона'', te izdanja iz 2005. godine sa motivom Manastira Žitomislići - gdje je ime manastira ispisano latinicom i ćirilicom), BH pošta primjenjuje isključivo latinično pismo na svojim izdanjima.
 
BH pošta izdaje i druga filatelistička izdanja kao što su:
*[[Maksimum karta|maksimum karte]] i
*[[FDC|koverte prvoga dana]].
 
====Maksimum karte====
{{Proširiti sekciju}}
 
====Koverte prvoga dana====
{{Proširiti sekciju}}
 
====Zajednička međunarodna izdanja====
Osim zajedničkih izdanja sa drugim dvijema bosanskohercegovačkim poštama, [[BH pošta]] je do sada imala nekoliko zajedničkih filatelističkih izdanja i to sa [[Poštanske marke BH pošte 2003. godine|poštom Katara 2003.]] godine, te sa [[Poštanske marke BH pošte 2008. godine|kuvajtskom poštom 2008.]] godine.
 
===Hrvatska pošta Mostar===
{{Glavni|Filatelija Hrvatske pošte Mostar}}
[[Datoteka:Hb1.jpg|mini|desno|150p|Prva poštanska marka [[Herceg-Bosna|Herceg-Bosne]], [[1993]].]]
 
[[1993]]. godine [[12. maj]]a izlazi prva serija maraka u Hrvatskoj pošti Mostar. Marka prikazuje kip [[Djevica Marija|Marije]] i [[crkva|crkvu]] u [[Međugorje|Međugorju]]. Vrijednost marke je 2.000 hrvatskih dinara. U dijelovima pod kontrolom [[HVO]]-a ([[Hercegovina]], [[Srednja Bosna]] i [[Bosanska Posavina]]) je u upotrebi [[hrvatski dinar]] već od [[1992]]. godine. Istovremeno se koriste i marke bivše Jugoslavije sa žigom ''Suverena Bosna i Hercegovina'' ili ''Suverena Herceg-Bosna''. Od 1993. godine do danas natpisi na poštanskim markama iz ovog područja se mijenjaju i to:
* Od maja 1993. do 2. decembra 1994. godine natpis: ''PT HZ HB - Pošta i telekomunikacije Hrvatske zajednice Herceg-Bosna'',
* Od 2. decembra 1994. do 3. aprila 1997. godine natpis ''Bosna i Hercegovina Hrvatska republika Herceg-Bosna'',
* Od 4. aprila 1997. do 31. decembra 1998. godine natpis ''Bosna i Hercegovina HPT Herceg-Bosne'',
* Od 1. januara 1999. do 31. decembra 2002. godine natpis ''Bosna i Hercegovina HPT d.o.o. Mostar'',
* Od 1. januara 2003. do danas natpis ''Bosna i Hercegovina HP d.o.o. Mostar''
* Marke HP Mostar od 2009. godine ispod naziva ''Bosna i Hercegovina'', imaju i dodatni naziv ''Federacija Bosna i Hercegovina'' ili ''FBIH''.
Likovi koji se pojavljuju na markama Hrvatske pošte Mostar su uglavnom iz historije, te se 20.maja 1993. godine na trećoj marki pojavljuje lik [[Silvije Strahimir Kranjčević|Silvija Strahimira Kranjčevića]], a nekoliko mjeseci kasnije [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]]. U kasnijem periodu je trend prema književnosti te se 1999. godine lik [[Antun Branko Šimić|Antuna Branka Šimića]] pojavljuje na marki od 0.30 maraka, a nedugo nakon toga [[Nikola Šop]].
Do [[30. maj]]a [[1994]]. u opticaju su marke sa vrijednostima u hrvatskim dinarima, a nakon zamjene u Hrvatskoj, u Herceg-Bosni se i na poštanskim markama uvodi [[kuna (valuta)|kuna]] kao oznaka. Sve do [[1. januar]]a [[1999]]. kuna je platežno sredstvo u tim područjima. Nakon uvođenja [[konvertibilna marka|konvertibilne marke]] Hrvatska pošta Mostar mijenja izgled i oznake na poštanskim markama. [[10. februar|10. februara]] [[1994]]. izlazi marka sa dodatnom oznakom Hrvatska republika Herceg-Bosna, tako da je jedina razlika amblem Hrvatske pošte Mostar (HPTM) koji je utisnut najčešće u donjem dijelu marke. Izdanja HP Mostar se tematski ne razlikuju od izdanja drugih pošta u BiH, ali sa naglaskom na gradove, područja i ličnosti iz historije hrvatskog naroda u BiH. ([[Livno]], [[Jajce]], [[Tomislavgrad]], [[Ljubuški]], itd.) Tiraži se kreću od 80.000 do 200.000 komada i godišnje izlazi oko 30-ak raznih maraka sa motivima koji se u zadnjih nekoliko godina podudaraju sa motivima ostalih pošta u BiH, što prikazuje određenu saradnju između triju pošta. Sva izdanja Hrvatske pošte Mostar su u latiničnom pismu. HP Mostar izdaje i druga filatelistička izdanja kao što su:
* [[Maksimum karta|maksimum karte]] i
* [[FDC|koverte prvoga dana]].
 
<gallery>
Datoteka:Bh1.jpg|Jugoslavenske marke iz [[1993]]. sa žigom [[BiH]], HP Mostar
Datoteka:NogometHP.jpg|Svjetsko prvenstvo u [[nogomet]]u [[2004]], HP Mostar
Datoteka:Guca gora.jpg|Franjevački samostan [[Guča Gora]] kod Travnika, HP Mostar, 2009. godine
</gallery>
 
====Maksimum karte====
{{Proširiti sekciju}}
 
====Koverte prvoga dana====
{{Proširiti sekciju}}
 
====Zajednička međunarodna izdanja====
{{Proširiti sekciju}}
 
===Srpske pošte Banja Luka===
{{Glavni|Filatelija Pošte Srpske}}
[[Datoteka:Rs1.jpg|mini|200px|desno|Marka iz [[1994]]. sa slovnom oznakom]]
 
Filatelija u [[Republika Srpska|Republici Srpskoj]] počinje nakon formiranja srpske paradržave na teritoriji Bosne i Hercegovine. [[26. oktobar|26. oktobra]] [[1992]]. godine. Na markama [[SFRJ|SFR Jugoslavije]] pojavljuje se dvoredni žig ''Република Српска'' u ćiriličnom pismu. [[Nominalna vrijednost]] na jugoslavenskoj marki je precrtana sa jednom ili dvije linije i utiskana nova vrijednost koja iznosi od 5 do 500 dinara. Tipovi za katalogiziranje, razlikuju se po položaju riječi ''Српска'' u drugom redu, prema riječi ''Република'' u prvom redu. Vrijede do 1. oktobra [[1993]]. godine.<ref name="Katalog_RS"></ref> Ovo izdanje od 11 maraka, nazvano ''Banjalučki provizorijum'', koristilo se u zapadnom dijelu Republike Srpske, dok su se u drugim dijelovima sve do početka 1993. godine koristile marke SR Jugoslavije.<ref name="Filatelija RS">[http://www.postesrpske.com/sites/state/cp/philately/o-filateliji/portal/Filatelija%20RS.aspx Поштанске марке Републике Српске - Historija filatelije u Republici Srpskoj na web stranici Srpskih pošta] {{Simboli jezika|sr|srpski}} </ref> Zbog vrijednosti na filatelističkom tržištu, postoje brojni falsifikati. U međuvremenu izlazi nova serija 11. januara [[1993]]. godine sa tri motiva i šest vrijednosti, sa motivima [[gusle|gusli]], [[Grb Srbije|srpskog grba]] i [[manastir]]a [[Pravoslavni manastir Žitomislići|Žitomislići]] kod [[Mostar]]a. Serija je nazvana ''Prve gusle''. U junu 1993. godine izalzi prvo prigodno izdanje sa tematikom referenduma povodom odbijanja [[Vance-Owenov plan|Vance-Owenovog plana]], pod imenom ''Referendum''. Seriju su činile tri marke iz serije ''Prve gusle'', sa dodatim natpisom «Референдум» и «15-16.05.'93.». Zbog hiperinflacije, marke su korištene oko 90 dana.<ref name="Filatelija RS"></ref>
Pošta Republike Srpske sve do uvođenja konvertibilne marke koristi [[jugoslavenski dinar]], (u početku [[dinar Republike Srpske]]), ali marke štampa sa slovima
*'''A''' - za unutrašnju poštu,
*'''R''' - za preporučenu poštu.
[[Datoteka:GljiveRSbih.jpg|200p|mini|desno|Gljive, [[2004]], Srpske pošte]]
[[Datoteka:Scannen0016.jpg|200p|mini|desno|Pruga [[Višegrad]] - [[Mokra Gora]], [[2005]], Srpske pošte]]
Motivi su na početku većinom religiozne prirode, ali s vremenom Srpske pošte izdaju serije sa motivima flore i faune, [[nogomet]]a, mostova, olimpijade, [[književnost]]i sa likovima [[Branko Ćopić|Branka Ćopića]], [[Jovan Dučić|Jovana Dučića]], [[Meša Selimović|Meše Selimovića]], [[Aleksa Šantić|Alekse Šantića]], [[Petar Kočić|Petra Kočića]] i [[Ivo Andrić|Ive Andrića]] itd. Marke dostižu relativno visoku vijednost na evropskom tržištu kako zbog motiva tako i zbog niskog izdavačkog tiraža koji se kod nekih serija kreće od 10.000 do 14.000 komada, što je relativno mala količina. Sve marke nose natpis ''Република Српска'' i to ćirilicom, sve do [[2003]]. godine kad se počinje pojavljivati natpis ''Bosna i Hercegovina'', ali i dalje sa podnatpisom ''Republika Srpska''. Osim toga marke je moguće razlikovati po [[grb pošte Srpske|grbu Srpskih pošta]] koji je otiskan na svakoj marki. Pojedinačne marke su po pravilu u ćirilićnom pismu, dok marke u serijama se naizmjenično štampaju u latiničnom i ćirilićnom pismu .<ref>[http://www.filatelija.rs.ba/docs/pravilnik.pdf Pravilnik o izdavanju i distribuciji poštanskih maraka i vrijednosnica], Banja Luka, 2006. godina (PDF)</ref>
 
Godišnje izlazi oko tridesetak maraka koje se najčešće štampaju u malim listovima ([[tabak|tabacima]]) od po 8 maraka sa jednom [[vinjeta|vinjetom]] u sredini u [[tabak]]u 3x3 i sa sličnim tiskom i [[nazubljenje|nazubljenjem]]. Mora se reći da marke Republike Srpske po dizajnu odgovaraju markama bivše Jugoslavije i da grafički i tematski odgovaraju npr. markama iz Srbije iz 1990-ih godina. Razlozi su vjerovatno ekonomske prirode, jer i druge pošte štampaju marke u drugim državama (npr. [[Crna Gora]] štampa neke serije novih maraka u Sarajevu, ali su grafički bliske Srbiji). Takav je sistem i [[Češka|Češkoj]] i [[Slovačka|Slovačkoj]] nakon raspada [[Čehoslovačka|Čehoslovačke]].
 
====Doplatne marke====
 
Srpske pošte od 14. septembra [[1997]]. godine izdaju i [[doplatne marke]] koje se izdaju povodom sedmice borbe protiv tuberkuloze i povodom sedmice Crvenog krsta svakog 8. maja. Vrijednost im je od 0,15 ND (novih dinara) [[1997]]. do 0,20 KM [[2005]]. godine. U početku su marke nazubljene, a od 1998. godine, pojavljuju se i nenazubljen marke, kao i obe varijante od 2003. godine. Tiraž je 50.000 primjeraka, do 75.000 u izdanjima od 2005. godine. Tiraž nenazubljenih markica je manji, te se kreće od 2000-3500 komada u seriji.<ref name="Katalog_RS"></ref> Neke od njih su i samoljepljive što je trend u današnjem štampanju poštanskih maraka. Vrijede najčešće sedmicu dana i obavezne su na svakoj poštanskoj pošiljci. Motivi su jednostavni, sa likom djeteta ili sa crvenim krstom na bijeloj pozadini.
 
====Personalizirane marke====
 
[[Datoteka:Prijedor marka.jpg|desno|mini|120px|Personalizirana marka općine Prijedor 2008.]]
Od 2007. godine Pošta Republike Srpske izdaje i personalizirane poštanske marke. Slijedeći trend drugih evropskih pošta (npr. Austrijske pošte), postoji mogućnost na zahtjev javne institucije, privatne firme ili osobe, izdavanja [[privatne marke|privatnih maraka]] sa željenim motivom. Motivi su mogući na vlastiti zahtjev i obično se izrađuju na osnovu fotografije. Grafičko rješenje je obično ponuđeno od pošte, no može se izabrati između dvije boje i to plave i žute, kao i dva oblika, okomiti i uspravni. Na markama su, pored željenih tekstova i tekstovi ''Bosna i Hercegovina'', ''Republika Srpska'', ''Pošte Srpske'', te grb srpskih pošta, kao i nominalna vrijednost. Marke su u opticaju i predstavljaju legalno sredstvo za naplatu poštarine u unutrašnjem prometu. Marketinškim potezom omogućeno je promicanje privatnih firmi, kao i drugih institucija. Nije poznato koji su kriteriji za odobravanje motiva, kao i čime je regulirano što je dozvoljeno na motivima poštanskih marki. Cijena izrade je ovisna od naručene količine i kreće se od 1,50 [[KM]] za količinu 20-50 komada, te 0,80 KM za količinu preko 1000 komada. [[Nominalna vrijednost]] markica je za sada 0,70 KM. (''Stanje 9/2008''). U filateliji se ove marke ne katalogiziraju u poznatim [[Katalog poštanskih maraka|katalozima]], kao npr. njemačkog izdavača [[Michel]], već obično u specijalnim katalozima. Do sada ove marke nisu katalogizirane ni u jednom poznatijem katalogu. Nije poznato količina izdatih markica, a do sada su izdate 13 različitih poštanskih marki. <ref> [http://www.postesrpske.com/page.php?id=46 Personalizirane marke Republike Srpske]</ref>
 
====Lokalna izdanja====
 
Zbog navodnog nedostatka redovnih poštanskih marki 1994. godine pošta u [[Doboj]]u izdaje tzv. ''lokalno izdanje Doboj''. Korištene su marke Jugoslavije iz vremena [[hiperinflacija|hiperinflacije]] i preko njih su žigom utisnute nove nominalne vrijednosti. Korištene su u općinama [[Doboj]], [[Bosanski Brod]], [[Modriča]] i [[Derventa]]. Ne postoji odluka poštanske direkcije Srpskih pošta o izdavanju ovih marki, te se ove marke smatraju ilegalnim izdanjem. Prepoznatljive su po poštanskim brojevima tih općina. U oktobru 1994. godine su povučene iz opticaja i službeno uništene.<ref name="Katalog_RS">[http://www.postesrpske.com/sites/media/Filatelija/KatalogSr.pdf Katalog poštanskih maraka Republike Srpske 1992-2007], Banja Luka, 2007. godina (PDF)</ref> Manja količina je sačuvana, ali na tržištu nije još poznata. Po filatelističkim pravilima ove marke su privatna izdanja, te nemaju filatelističku vrijednost. Zbog stalnog aktualiziranja kataloga poštanskih maraka, može se očekivati njihovo pojavljivanje u specijaliziranim katalozima za nekoliko godina.
 
====Ostala izdanja====
 
Ostala filatelistička izdanja pošte Srpske mogu se podijeliti na slijedeće grupe:
* [[FDC|Koverta prvog dana]],
* [[Karta prvog dana]],
* [[Prigodna koverta]],
* [[Dopisnica]],
* [[Razglednice]],
* [[Filatelistička naljepnica]].
Osim filatelističke naljepnice, koja se koristi u dekorativne svrhe i nema nominalnu vrijednost, kao ni jednu karakteristiku poštanske pošiljke, svi ostali proizvodi koriste se u poštanskom prometu ili su izdanja za potrebe filatelista. Zajednička osobina ovih proizvoda je da se izdaju u posebnim prilikama i imaju za svrhu obilježavanje značajnih datuma, događaja itd.
 
====Krivotvorine====
 
Pojavom maraka na području Republike Srpske, dolazi i do krivotvorenja. Uzroci krivotvorenja su ili na štetu pošte ili na štetu filatelista. U početku, kvalitetno loše otiskane prve serije, bile su lake za krivotvorenje, te postoje mnoge marke Jugoslavije sa sličnim žigom, koji međutim nije katalogiziran, te je za većinu tih serija, kao i koverti, potreban atest filatelističkog stručnjaka. Kasnije se javljaju krivotvorine sa raznim kombinacijama frankiranih pisama, te raznih žigova. Pojava krivotvorenih [[FDC]] koverti se javlja nakon velike potražnje filatelističkih proizvoda [[Pošte Srpske]], kao i u početku relativnom izoliranošču pošte u Banjoj Luci. Te su krivotvorine lako prepoznatljive po lošem poštanskom žigu.
====Zajednička međunarodna izdanja====
{{Proširiti sekciju}}
 
=== Zajednička izdanja bosanskohercegovačkih pošta===
 
U zadnjih nekoliko godina bilo je pokušaja zajedničkih izdanja sa većim ili manjim uspjehom. Osim izdanja [[CEPT]] za [[Evropa|Evropu]], koja tradicionalno izlaze u [[maj]]u, a skoro sve pošte u Evropi izdaju serije po jedinstvenom motivu, svaka od tri bosanskohercegovačke pošte izdaje zajedničke marke sa drugim državama (npr. BH pošta i [[Katar]] [[2003]].).
 
Jedan od primjera zajedničkog izdanja je marka sa likom [[papa|pape]] [[Ivan Pavao II|Ivana Pavla II]], koja je trebala biti ista za sve tri pošte, ali je usljed neslaganja Srpskih pošta, marki promijenjen izgled i štampan ponovo. Marka je izdata povodovom posjete pape Bosni i Hercegovini 22. juna 2003. godine u Banjoj Luci. Cjelokupan tiraž je preuzet od pošte u Sarajevu i koristi se u normalnom prometu. Ta marka je izuzetak i po tome što se na marki Hrvatske pošte Mostar natpis Bosna i Hercegovina pojavljuje na ćirilici. Također deset godina [[Daytonski sporazum|Daytonskog sporazuma]] u BiH obilježeno je sa gotovo identičnim markama u sve tri pošte, gdje su razlike amblem pošte, oblik i veličina poštanske marke.
 
<gallery>
Datoteka:DaytonBhPoste.jpg|10 godina Daytonskog sporazuma [[2005]], BH pošta
Datoteka:DaytonPostaMostar .jpg|10 godina Daytonskog sporazuma [[2005]],
Datoteka:Minerali u BiH.jpg|Minerali u BiH, [[1999]], BH pošta
Datoteka:Ivan Pavao.jpg|Marka povodom posjete pape Ivana Pavla II Bosni i Hercegovini, 2003, HP Mostar
</gallery>
 
Osim početnih motiva i nekih izuzetaka sve tri bosanskohercegovačke pošte su se suzdržavale od stvaranja kulta određenih historijskih ličnosti, pojedinih političkih partija i osim u izuzetnim slučajevima [[nacionalizam|nacionalizma]]. Korištenjem religijskih motiva na markama ili historijskih ličnosti određenog naroda, ne krše se pravila filatelije, jer su to standardne teme i u drugim poštama, ali zbog specifične političke situacije u BiH pojedina izdanja su se smatrala neprikladnim.
 
Jedno od rijetkih neuobičajenih izdanja, koje je gotovo nepoznato na tržištu, je serija BH pošte iz [[1999]]. od četiri marke sa temom [[minerali]], gdje su prikazani minerali iz [[Tuzla|Tuzle]], [[Vitez (grad)|Viteza]], [[Busovača|Busovače]] i [[Srebrenica|Srebrenice]]. Tiraž je 30.000 kompleta i pitanje je da li se uopšte upotrebljava u poštanskom prometu, mada se na šalterima sarajevske pošte može kupiti.
 
Marka sa zajedničkim motivom izašla je 2011. godine povodom 150-te godišnjice rođenja [[Fridtjof Nansen|Fridtjofa Nansena]], norveškog diplomata, istraživača i dobitnika [[Nobelova nagrada za mir|Nobelove nagrade za mir]] 1922. godine. Marke se razlikuju samo po dodatnom natpisu za Federaciju Bosne i Hercegovine, te Republike Srpske, imena koje je napisano u ćirilici ili latinici, te utisnutog simbola pošte.
 
===Mješovita frankatura===
 
[[Datoteka:Frank BiH RS HP.jpg|desno|mini|Mješovita frankatura na koverti Srpskih pošta, sa poštanskim markama BH pošte, Srpskih pošta i HP Mostar sa žigom 88300 Čapljina, pošte koja pripada HP Mostar]]
 
==Literatura==
 
* Passer Adolf: ''Postwertzeichen von Bosnien und der Herzegowina,'' [[Breslau]], [[Poljska]] 1930.
* ''[[Michel|MICHEL]] Europa Katalog 2001/2002 Band 2: Südeuropa,'' Schwanberg Verlag GmbH - München, Njemačka ISBN 3-87858-659-0
 
* ''[[Michel|MICHEL]] Österreich Spezial Katalog 1992,'' Schwanberg Verlag GmbH - München 1992., Njemačka ISBN 3-87858-333-8
 
* ''[[MICHEL Rundschau]] '', Godišnja izdanja časopisa za filateliju 1992-2007., Schwanberg Verlag GmbH - München 1992-2007, [[Njemačka]]
 
* '' Die Briefmarke, Post und Philatelie in Östereich " 1992-2007., Časopis austrijske pošte za marketing, [[Beč]], [[Austrija]]
 
== Reference ==
<references />
 
 
==Vanjski linkovi==
 
* [http://www.bhp.ba/filatelija/postanske_marke/ BH pošta] {{Simboli jezika|bs|Bosanski}}
* [http://www.post.ba Hrvatska pošta Mostar] {{Simboli jezika|hr|Hrvatski}}
* [http://www.filatelija.rs.ba Srpske pošte Banja Luka] {{Simboli jezika|sr|Srpski}}
* [http://www.filatelija.net/images/doplatnih.pdf Katalog doplatnih maraka Jugoslavije, Crne Gore i Srbije]
 
{{Wiki članak}}
 
{{Poštanske marke BiH}}
{{FilatelijaPoDrzavama}}
{{Commonscat|Stamps of Bosnia and Herzegovina}}
 
[[Kategorija:Filatelija u Bosni i Hercegovini]]
5

izmjena

Navigacija