Podgorica

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Preferences-system.svg Ovom članku potrebna je jezička standardizacija, preuređivanje ili reorganizacija.
Pogledajte kako poboljšati članak, kliknite na link uredi i doradite članak vodeći računa o standardima Wikipedije.
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Koordinate: 42°26′28″N 19°15′46″E / 42.44111°N 19.26278°E / 42.44111; 19.26278
Podgorica
Grad
Gradska vijećnica
Gradska vijećnica
Flag of Podgorica.svg
Zastava
Podgorica Coat of Arms.png
Grb
Država  Crna Gora
Nadmorska visina 44 m.i.m.
Koordinate 42°26′28″N 19°15′46″E / 42.44111°N 19.26278°E / 42.44111; 19.26278
Stanovništvo
 - Naselje 156.169 (2011.[1])
Gustoća
 - Naselje 1.400 /km2 
Gradonačelnik Slavoljub Stijepović (DPS)
Vremenska zona Srednjoevropsko vrijeme
Poštanski broj 81000
Pozivni broj +382 20
Autooznaka PG
Web stranica: www.podgorica.me

Podgorica (prijašnji nazivi Titograd i Ribnica) je glavni grad Crne Gore i najveći grad u toj zemlji jugoistočne Evrope sa oko 139.500 stanovnika 2003. godine. Nalazi se u središnjem dijelu doline rijeke Мorače, odnosno u sjevernom dijelu prostrane Zetske ravnice. Prvobitni grad je podignut pod Goricom, te otuda i prvobitno ime Podgorica (do 1946. godine). Antička preteča današnje Podgorice bio je rimski Birziminium. U srednjem vijeku su ga Slaveni nazvali Ribnica. 1326. mjesto dobija ime Podgorica. Otada su ga držali Nemanjići, Balsići, despot Stefan Lazarević i Đurađ Branković, a od 1478. grad je pod osmanskom vlašću, da bi 1878. odlukama Berlinskog kongresa pripao Crnoj Gori. Od 1916. do 1918. Podgorica je bila pod austrijskom okupacijom, kao i ostatak Crne Gore, da bi je 1918. godine osvojile savezničke snage. U njoj održala kontroverzna "Velika narodna skupština", kojom je Crna Gora nasilno prisajedinjena Srbiji[potreban citat]. Između dva rata Podgorica je imala oko 15.000 stanovnika, ali je nakon rata brojka svedena na manje od pet, jer je grad stradao kao malo koji u Evropi, bombardiran 72 puta i gotovo sravnjen sa zemljom. S vraćanjem državnosti Crnoj Gori u Titovoj Jugoslaviji i Podgorica (sada nazvana Titograd) je prosperirala. 1946. Titograd postaje glavni grad Crne Gore zamijenivši Cetinje. Na referendumu 1992. vraćeno joj je staro ime. S procesom tranzicije i pripremama za crnogorsku nezavisnost Podgorica se sve više razvija u važan regionalni centar.

Džamija u Podgorici

Savremena Pogorica nastaje na veoma povoljnom raskrižju puteva u Zetskoj ravnici (Skadarskoj potolini), kod ušća Ribnice u Moraču, pokraj Barske pruge i Jadranske magistrale. Nedaleko od Podgorice je Skadarsko jezero, a s gradnjom tunela Sozina Jadransko more je na svega pola sata vožnje. Nakon 1945. Titograd preuzima vodeće upravne i kulturne funkcije od tradicionalne crnogorske prijestolnice Cetinja. Savremno oblikovani grad solitera presijecaju široke ulice i bulevari sa obje strane Morače, hoteli, sportski stadion i dvorane. Današnja Podgorica raspolaže sa Univerzitetom Crne Gore, Crnogorskom akademijom nauka i umjetnosti, Crnogorskim narodnim pozorištem, Radiotelevizijom Crne Gore, aerodromom u Golubovcima i brojnim drugim institucijama, koje su mahom nastale tokom godina socijalističke Jugoslavije. Svoja diplomatska predstavništva u gradu imaju SAD, Rusija, Kina, Slovenija, Italija i druge zemlje. Glavna gradska ulica je Ulica Slobode, koja je i gradski korzo, dok pješačku zonu čine Njegoševa i Hercegovačka ulica, s buticima i kafićima.

Malo je spomenika kulture sačuvano, s obzirom na razaranja iz Drugog svjetskog rata. Iz osmanlijskog perioda sačuvana je Sahat-kula iz 18. vijeka vijeka, dvije od nekadašnjih šest džamija (Osmanagića i Doganjska), kao i uske ulice oko njih koje sačinjavaju Staru varoš. Iz perioda Kraljevine Crne Gore najvažniji je dvorac kralja Nikole u parku Kruševac, danas Centar za savremenu umjetnost.

Glavno obilježje grada dugo su bile soc-realističke građevine i blokovi zgrada no dosta se toga promijenilo tokom posljednjih godina kada je sagrađen čitav moderni kompleks zgrada na desnoj obali Morače, a 13. jula 2005. pušten je u promet novi, najveći most na Morači, Milenijum, koji se već smatra novim simbolom Podgorice i koji s 57 metara visokim pilonom dominira panoramom grada.

Podgorica je jedan od najtoplijih gradova na Balkanu i nalazi se pod znatnim klimatskim uticajima sa Jadranskog mora. Srednja godišnja temperatura iznosi 15,8 C°. Prosječna godišnja količina padavina iznosi 1586 mm.

Reference[uredi | uredi izvor]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: