Ovaj članak je zaštićen od izmjena tako da ga samo registrovani korisnici mogu mijenjati.

Trebinje

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Koordinate: 42°42′42.3″N 18°20′53.5″E / 42.711750°N 18.348194°E / 42.711750; 18.348194
Trebinje
(Grad, općina i naselje)
Trebinje (collage).jpg
Grb Trebinja.svg
Grb
Službeni naziv: Grad Trebinje
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet Republika Srpska
Općina Trebinje
Nadmorska visina 207 m n.v. 
Koordinate 42°42′42.3″N 18°20′53.5″E / 42.711750°N 18.348194°E / 42.711750; 18.348194
Površina
 - Općina 854.5[1] km2
Stanovništvo
 - Naselje 25.589[2] (2013)
 - Općina 31.433[1] (2013)
Gustoća
 - Općina 36.79[1] /km2 
Gradonačelnik Luka Petrović[3] (SNSD)
Vremenska zona Srednjoevropsko vrijeme
Poštanski broj 89 000
Pozivni broj (+387) 59
Matični broj 226084[4]
Matični broj općine 20583
Trebinje u Bosni i Hercegovini
Web stranica: Grad Trebinje

Trebinje je grad, naseljeno mjesto i sjedište istoimene općine na krajnjem jugu Bosne i Hercegovine, u Hercegovini.[1] Smješten je na rijeci Trebišnjici i dugi se niz godina ubrajao u jedan od najljepših gradova Bosne i Hercegovine.

Geografija

Nalazi se na samom jugu Hercegovine. Smješteno je ispod planine Leotar, na obodu Trebinjskog polja. Kroz grad protiče rijeka Trebišnjica. Od mora je udaljeno oko 27 km putem do Dubrovnika, ili oko 38 km putem do Herceg Novog. Za Trebinje se kaže da je grad sunca i platana. Ekonomski je i kulturni centar regije Istočne Hercegovine. Trebinje se nalazi na 42° 42‘ 32“ sjeverne geografske širine, a na 18° 19‘ 18“ istočne geografske dužine i na 275 m nadmorske visine. Od Jadranskog mora je udaljeno oko 19 km. Prometno je spojen sa Dubrovnikom (27 km), Ljubinjem (55 km), Mostarom (110 km), Bilećom (30 km), te Nikšićem (70 km) i Herceg Novim (38 km).

Klima

Klima u Trebinju je mediteranska (sredozemna) sa kratkim blagim zimama i dugim žarkim ljetima. Trebinje je danas, zajedno sa Mostarom i Neumom, jedan od najtoplijih gradova u Bosni i Hercegovini. Prosječna godišnja temperatura vazduha u gradu je 16,6 °C (1981-2012), prosječna januarska temperatura je 8,3 °C, a dok je julska 26,5 °C. Ljeti se temperature često penju i iznad 38 °C, a zimi se se ponekad spuste i ispod 0 °C. Najviša zabilježena temperatura iznosila je 45.5 °C, 22. jula 2007. A najniža zabilježena temperatura iznosila je -8 °C, 14. januara 1968. Godišnje padne prosječno 1624 mm padavina. Dana 08.08.2012 tačno u ponoć, u Trebinju je izmjerena temperatura od 32,2 °C, a prema podacima RHMZ RS to je jedna od najviših ponoćnih temperatura ikada zabilježenih na prostorima BiH. Grad ima oko 2600 sunčanih dana u godini. Trebinje spada u najsunčanije gradove na Balkanu. Snijeg u Trebinju je prava rijetkost, a i kada padne zadrži se po nekoliko sati. Klima je pogodna za uzgoj južnog voća (smokva, nar, mandarina, limun, narandža, grejpfrut, maslina, vinova loza).[potreban citat]


Jan Feb Mar Apr Maj Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
 Najviša prosječna temperatura (°C) 11,2 11,3 14,4 17,9 22,3 26,2 30,3 30,3 25,4 20,4 16,6 12,4
 Najniža prosječna temperatura (°C) 5,5 5,6 8,5 11,9 15,4 18,8 22,7 22,7 18,7 14,2 10,5 6,5
 Padavine (mm) 205 209 112 100 76 48 24 38 98 169 255 205

Historija

Trebinje početkom 20. vijeka
Hercegovačka Gračanica
Manastir Tvrdoš
Manastir Duži
Osman-pašina džamija, Trebinje
Katolička crkva Blažene Djevice Marije
Trebišnjica
Arslanagića most

Najnovija arheološka istraživanja obavljena tokom 1997. i 1998. godine, potvrdila su činjenicu o kontinuiranom životu ljudi na ovim prostorima od paleolita do danas. Prahistorijskih objekata (tumulusi i gradine) je na hiljade i do sada je ispitano samo oko 1 odsto. U blizini Bileće je pronađena ilirska grobnica sa veoma neobičnim načinom sahranjivanja - Kačanjska grobnica sa veoma vrijednim predmetima od kojih su neki uvezeni iz Grčke. To govori o tome da prastanovnici Kačnja nisu bili egzotični pustinjaci, već ljudi sa intezivnim komunikacijama na širokom prostoru.

U sastav rimske države Trebinje sa svojim zaleđem (Ljubomir, Zariječje, Panik, Miruše) ulazi 135. god p.n.e. nakon pokoravanja Ardijejaca i Plereja (držali su prostor između Popova i Boke Kotorske). Bilo je u sastavu Epidaura (Cavtat), najjužnije rimske kolonije na istočnoj obali Jadrana, kao njegovo zaleđe.

Uz cestu Ljubomir (Ad zizium) – Panik (Leusinium) postojala su naselja u Domaševu, Ukšićima, Vrpolju (Cibrijan, rustična vila), Mosku, Skrobotnom, Dubočanima, pod Mićevcem, Bihovu, Čičevcu, Poljicama i u samom Trebinju Asamo, putna stanica. Istraživanja su pokazala i visok kulturni nivo (hipokaust, freske, mozaici). Sve zajedno govori o visoko civilizaranom životu tog vremena na ovim prostorima.

I u ranom srednjem vijeku taj prirodno-geografski prostor bio je jedna od najstarijih teritorijalno-političkih jedinica (arhontija, župa), formirana po dolasku Slovena na Balkan. Bizantski historičar i car Konstantin Porfirogenit ga spominje pod imenom Travunija. Prostiralo se: na jugu do Dubrovnika, na sjeverozapadu preko Veličana do Gacka i Pive, i na jugoistoku do Risna. Granica je bila obilježena kamenim stubovima valjkastog oblika sa uklesanim plastičnim križevima. Još u XX vijeku postojali su ostaci tih biljega na granici župa Hum i Travunija (Petrov krst na Rošcu). Prema Duklji granica je bila na gornjem toku Trebišnjice, gdje je i današnja granica Hercegovine i Crne Gore.

U ovoj oblasti nalazilo se pet gradova među kojima i Trebinje. Ne zna se sa sigurnošću kakav je bio karakter ovih gradova, ali se zna da su to bili vojni centri, a prije svega utvrđena mjesta. Centar ovih gradova bio je Trebinje, po čemu se i ova oblast naziva Trebinjska oblast. Travunija je došla pod bosansku vlast 1377. Trebinjem i njegovom okolinom upravljala je bosanska vlastelinska porodica Pavlovići, do 1438, kad ga Stjepan Vukčić Kosača pripaja posjedu Kosača. Na području Trebinja bila je carina. U toku Konavoskog rata, 1430. Dubrovčani su na području Trebinja doživjeli jak poraz od vojvode Radoslava Pavlovića. Upravu u Trebinju držao je gradski knez. U Trebinju je bilo sjedište Trebinjsko-mrkanske biskupije. Među najvažnijim vlasteoskim rodovima sa područja Trebinja su Ljubibratići, Poznanovići, Raspudići, Starčići.

Kultura

Nacionalni spomenici


Stanovništvo

Nacionalni sastav stanovništva - općina Trebinje

Sastav stanovništva – općina Trebinje
2013.[1] 1991.[1] 1981.[5] 1971.[6]
Osoba 31 433 (100,0%) 30 966 (100,0%) 30 372 (100,0%) 29 024 (100,0%)
Srbi 21 349 (68,94%) 18 123 (59,67%) 19 362 (66,71%)
Bošnjaci 1 5 571 (17,99%) 1 4 405 (14,50%) 1 4 846 (16,70%)
Jugoslaveni 1 642 (5,303%) 4 280 (14,09%) 424 (1,461%)
Hrvati 1 246 (4,024%) 2 309 (7,602%) 3 350 (11,54%)
Ostali 1 158 (3,740%) 199 (0,655%) 157 (0,541%)
Crnogorci 865 (2,848%) 776 (2,674%)
Albanci 119 (0,392%) 59 (0,203%)
Makedonci 36 (0,119%) 18 (0,062%)
Slovenci 22 (0,072%) 32 (0,110%)
Romi 14 (0,046%)
  1. 1 Modalitet Muslimani se danas označava kao modalitet Bošnjaci.

Nacionalni sastav stanovništva - naselje Trebinje

Sastav stanovništva – naselje Trebinje
2013.[2] 1991.[2] 1981.[5] 1971.[6]
Osoba 25 589 (100,0%) 21 870 (100,0%) 17 271 (100,0%) 3 530 (100,0%)
Srbi 14 915 (68,20%) 9 489 (54,94%) 1 788 (50,65%)
Bošnjaci 1 4 228 (19,33%) 1 3 039 (17,60%) 1 1 211 (34,31%)
Jugoslaveni 1 470 (6,722%) 3 364 (19,48%) 124 (3,513%)
Ostali 910 (4,161%) 158 (0,915%) 51 (1,445%)
Hrvati 347 (1,587%) 412 (2,386%) 208 (5,892%)
Crnogorci 727 (4,209%) 120 (3,399%)
Albanci 31 (0,179%) 7 (0,198%)
Makedonci 29 (0,168%) 2 (0,057%)
Slovenci 22 (0,127%) 19 (0,538%)
  1. 1 Modalitet Muslimani se danas označava kao modalitet Bošnjaci.

Privreda

Trebinje je do 1992. bio privredno vrlo razvijen grad, čiji su nosioci bili metalna indrustrija (Industrija alata Trebinje), konfekcijska proizvodnja (Novoteks), lokalne prehrambene firme, kao i hidroelektrane na Trebišnjici. Za vrijeme rata i poslije njega, dolazi do izolacije ovoga kraja i naglog pada zaposlenosti. Iz grada se seli ili biva protjeran veliki dio radno-sposobnog stanovništva. Ekonomske sankcije potrajale su i nakon rata, prije svega zbog velike podrške lokalnih vlasti ratnim zločincima. Stopa nezaposlenosti u općini je preko 20%.

Zanimljivosti

Trebinje se nalazi na tromeđi sa Hrvatskom i Crnom Gorom. Grad je od mora udaljen 15 minuta vožnje automobilom. Trebinje ima u blizini dva jezera: Trebinjsko i Bilećko jezero, koja imaju ogromne potencijale i u turističkom i privrednom smislu. Grad je prelijep sa očuvanim starim gradom i palačama mediteranskog tipa koje obiluju izuzetnom ljepotom. Tu je i zelena pijaca koja se nalazi u sklopu "Trga Slobode" u Trebinju. U blizini je i poznata bašta hotela Platani koji je i poznat po platanima koji su čuveni širom svijeta. U samom gradu i okolini nalazi se više od 15 pravoslavnih crkava, te dvije katoličke crkve, dok su sve gradske džamije srušene tokom proteklog rata 1992., od kojh su neke obnovljene ili se obnavljaju.

Sport

Poznate ličnosti

Znamenitosti

Reference

  1. ^ a b c d e f "Općina Trebinje". nasbih.com. Pristupljeno 28. 10. 2015. 
  2. ^ a b c "Naselje Trebinje". nasbih.com. Pristupljeno 28. 10. 2015. 
  3. ^ "Rezultati lokalnih izbora 2016. za gradonačelnika za grad Trebinje". izbori.ba. Pristupljeno 29. 11. 2016. 
  4. ^ "Sistematski spisak općina i naselja". fzs.ba. Pristupljeno 28. 10. 2015. 
  5. ^ a b "Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1981.". stat.gov.rs. Pristupljeno 28. 10. 2015. 
  6. ^ a b "Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1971.". stat.gov.rs. Pristupljeno 28. 10. 2015. 

Vanjski linkovi